Belgen zijn Europese koploper in autonomie, met voorkeur voor mix van korte en lange vakantie
De zomervakantie is in aantocht en wat blijkt: Belgen hebben gemiddeld nood aan 13 opeenvolgende dagen om echt te recupereren; weekends inbegrepen. Tegelijk kiest meer dan vier op de tien (45%) voor een combinatie van korte onderbrekingen en langere vakanties. Dat maakt de verlofplanning complexer, zeker in een land als België waar werknemers relatief veel autonomie hebben. Wie wel vakantie moet aanvragen, doet dat gemiddeld 6 weken op voorhand. Dat blijkt uit internationaal onderzoek van HR-dienstverlener SD Worx bij 5.936 HR-beslissers en 16.500 werknemers in 16 Europese landen, waaronder meer dan 1.000 werknemers in België.
Twee weken om de batterijen op te laden
Belgische werknemers hebben gemiddeld 13 opeenvolgende dagen nodig om echt te kunnen herbronnen – weekends inbegrepen. Daarmee zit België exact op het internationale gemiddelde. België bevindt zich zo in de Europese middenmoot: ruim boven het VK, waar werknemers aangeven met 8 dagen voldoende te hebben, maar onder landen als Spanje, Polen en Zweden, waar werknemers 16 tot 17 dagen aangeven nodig te hebben om echt te recupereren.
Hoeveel vakantie nodig is om echt te recupereren, verschilt sterk van werknemer tot werknemer. Toch zegt ook 28% dat daarvoor meer dan twee weken nodig zijn. Echt loskoppelen van het werk vraagt voor 14% werknemers minder dan zeven dagen.
Belgische werknemers verkiezen de mix
Belgische werknemers hebben een voorkeur voor een mix van korte onderbrekingen en langere vakantie. Meer dan vier op de tien (45%)geven de voorkeur aan die combinatie, tegenover 29% die vooral kiest voor langere vakanties die ruim op voorhand worden vastgelegd en 18% die liever korte, ad-hoconderbrekingen doorheen het jaar neemt. Slechts 8% zegt geen uitgesproken voorkeur te hebben.
Daarmee is België minder uitgesproken een land van de “één lange vakantie” zoals bijvoorbeeld Polen, Zweden en Duitsland, waar de voorkeur voor langere, geplande vakanties veel sterker is.
“Het Belgische model toont dat herstel niet langer gekoppeld is aan één lange zomervakantie. Werknemers spreiden hun recuperatiemomenten steeds vaker over het hele jaar”, duidt Katleen Jacobs, Business Manager Adviesverlening bij SD Worx: “Voor werkgevers betekent dit dat verlofplanning complexer wordt. Het gaat niet alleen om de zomerpiek, maar om continue afstemming doorheen het jaar, waarin korte onderbrekingen en langere vakanties elkaar doorheen het jaar afwisselen. Duidelijke afspraken en een goede teamplanning worden daarbij essentieel om de werkdruk beheersbaar te houden en de continuïteit te garanderen.”
Belgen scoren hoogst qua autonomie
43% van de Belgische werknemers zegt geen verlof vooraf te moeten aanvragen. België behoort daarmee tot de Europese koplopers in verlofautonomie en laat het internationale gemiddelde (33%) duidelijk achter zich. Voor de 57% die dat wel moet doen, is de gemiddelde aanvraagtermijn 42 dagen, dat is iets hoger dan het Europese gemiddelde van 39 dagen. Al zijn er grote verschillen tussen de landen: zo kent Duitsland een gemiddelde aanvraagtermijn van 84 dagen en Servië het minimum met 23 dagen als werknemers hun vakantie wél vooraf moeten aanvragen. Dat bevestigt dat Belgische werknemers relatief veel vrijheid hebben om zelf te bepalen wanneer ze verlof opnemen.
“Tegelijk neemt die autonomie de nood aan afstemming niet weg. Werknemers die wel toestemming nodig hebben (57%), moeten dat ongeveer zes weken (42 dagen) op voorhand doen. Dat toont aan dat verlofaanvragen nog altijd moeten worden afgestemd op operationele noden, piekperiodes en de bezetting binnen het team”, zegt Katleen Jacobs van SD Worx.
Verlof opnemen lukt meestal, maar er zijn drempels
Twee derde van de Belgische werknemers (66%) zegt het voorbije jaar alle vakantiedagen te hebben kunnen opnemen. 16% slaagde daar niet in. Hoewel de meeste werknemers dus effectief verlof opnemen, blijft de context bepalend. Zo voelt 23% dat vakantie nemen extra druk creëert, voor zichzelf of voor collega’s. De meerderheid van de Belgische werknemers (50%) kan verlof opnemen zonder bijkomende druk. Daarnaast zegt 28% zich door de leidinggevende aangemoedigd te voelen om regelmatig vakantie te nemen, terwijl 30% net aangeeft dat die stimulans ontbreekt.
Werkcultuur blijft doorslaggevend
Katleen Jacobs van SD Worx besluit: “Belgische werknemers verkiezen flexibiliteit boven één lange zomervakantie. Verlof opnemen blijkt in de praktijk vaak mogelijk, maar de echte werknemerservaring wordt door meer bepaald dan alleen het aantal vakantiedagen. Leidinggevenden spelen daarin een sleutelrol: zij creëren mee een werkcultuur waarin medewerkers zonder schuldgevoel vakantie kunnen nemen, zonder bijkomende druk op collega’s. Maar ook werknemers dragen hun steentje bij: door hun verlof tijdig aan te vragen, kan de impact op de arbeidsorganisatie en het team beter worden opgevangen.”
