Yusra Mardini over vluchten, thuiskomen en hoe één iemand het verschil kan maken
Sinds Sven Hubin en ik op Netflix ‘The Swimmers’ zagen, waren we vastberaden om Yusra Mardini ooit naar België te halen. Op 21 mei 2026 gebeurde het ook echt. Van een Syrisch meisje dat als zeventienjarige samen met haar zus zeven landen doorkruiste op zoek naar veiligheid, tot olympisch zwemster en stem voor miljoenen vluchtelingen wereldwijd. Haar verhaal is ondertussen bekend ver buiten de sportwereld. Maar wat mij tijdens ons gesprek het meest is bijgebleven is hoe een mensenleven kan kantelen door iemand die je ziet, in je gelooft en beslist je een kans te geven. Vandaag zet Yusra zich in als goodwill ambassador voor UNHCR, spreker, activist en oprichter van haar eigen stichting voor jongeren en families die hun leven opnieuw moeten opbouwen na oorlog en ontheemding. Tijdens Unmask Your Talent bracht ze een verhaal over opnieuw mogen beginnen en hoe één persoon soms genoeg is om een leven een andere richting te geven.
Nog voor ze Syrië ontvluchtte, voelde Yusra haar leven al ontwricht. Haar gezin verhuisde voortdurend binnen Damascus toen de situatie in het land steeds onveiliger werd en escaleerde. Toekomstplannen maken voelde zinloos wanneer elke dag draaide rond onzekerheid. “Hoe denk je na over later als je niet eens weet of je familie veilig thuiskomt?” zegt ze.
Samen met haar oudere zus Sara besloot ze richting Europa te vluchten. Zonder ouders, zonder garanties, alleen met de hoop dat ergens anders een betere toekomst mogelijk was. Vijfentwintig dagen duurde de reis naar Duitsland. Ze trokken door zeven landen. “Mensen denken soms dat vluchtelingen vertrekken uit avontuur,” zegt Yusra. “Maar je laat alleen alles achter wanneer blijven geen optie meer is.”
“In het water was ik gewoon een atleet”
Nog voor zwemmen haar naar de Olympische Spelen bracht, was het vooral een plek waar ze zichzelf kon zijn. Toen ze in Duitsland aankwam, werd het zwembad de eerste omgeving waar ze zich opnieuw normaal voelde, waar ze niet bekeken werd als vluchteling, niet herleid werd tot een politiek debat. Gewoon iemand die traint, afziet en beter probeert te worden.
“Ik hoefde de taal niet te spreken om te kunnen zwemmen,” vertelt ze lachend. “Butterfly was butterfly everywhere.”
Sport werd voor haar veel meer dan competitie. Het werd een vorm van verbondenheid. “Kinderen vragen misschien één keer waar je vandaan komt,” zegt ze. “En daarna spelen ze gewoon verder. Dat is wat sport ook doet. Het brengt mensen samen voor verschillen de bovenhand krijgen.”
Zwemmen leerde haar ook omgaan met tegenslagen. Discipline. Geduld. Opnieuw beginnen na een slechte dag. “Je staat gewoon opnieuw op en probeert opnieuw.”
Pas veel later begreep ze ook wat haar vader haar eigenlijk had meegegeven door haar zo streng te coachen als kind. “Toen vond ik hem hard,” zegt ze. “Nu begrijp ik dat hij me sterker heeft gemaakt voor het leven.”
“Talent is universeel. Kansen zijn dat niet.”
Tijdens het gesprek keert Yusra verschillende keren terug naar hetzelfde thema: kansen. Of beter: het gebrek eraan. “In Syrië was ik ook al ambitieus,” zegt ze. “Ik werkte hard. Ik was getalenteerd. Maar dat betekent nog niet dat je kansen krijgt.”
Ze vertelt hoe voor een belangrijke internationale zwemcompetitie uiteindelijk een andere zwemster geselecteerd werd, hoewel Yusra betere resultaten had neergezet. “Ze zeiden gewoon: het is haar beurt.”
Het klinkt bijna absurd wanneer ze het vertelt. Maar tegelijk vat het perfect samen wat ze bedoelt: talent alleen volstaat niet wanneer systemen niet eerlijk zijn.
In Europa voelde ze voor het eerst wat het betekent wanneer mensen potentieel herkennen in plaats van afkomst, connecties of macht. “Plots zagen mensen mogelijkheden in mij,” zegt ze. “Dat verandert alles.”
Volgens Yusra onderschatten we vaak hoeveel succes afhankelijk is van context. Veiligheid. Stabiliteit. Mensen die deuren openen. “We doen soms alsof succes volledig individueel is,” zegt ze. “Maar zoveel mensen krijgen nooit de kans om te tonen wat ze kunnen. Kunnen dromen is eigenlijk een privilege.”
“Pas door de film besefte ik wat we hadden meegemaakt”
Toen The Swimmers uitkwam, ontdekten miljoenen mensen haar verhaal. Vreemd genoeg zorgde de film er ook voor dat Yusra zelf pas echt begon te beseffen wat ze had meegemaakt.
“Ik wist natuurlijk dat alles gebeurd was,” zegt ze. “Maar toen ik het zag, dacht ik alleen maar: wow… dat is eigenlijk enorm veel.”
Ze keek de film samen met haar zus in een bijna lege cinemazaal. Ze lachten, huilden, keken elkaar soms sprakeloos aan. Jarenlang was Yusra gewoon blijven doorgaan. Zwemmen, reizen, interviews, humanitaire missies. De emotionele impact kwam pas later.
De film bracht de zussen ook opnieuw dichter bij elkaar. Na hun aankomst in Europa waren ze langzaam uit elkaar gegroeid. Yusra focuste volledig op zwemmen. Haar zus Sara zocht haar eigen weg en deed later vrijwilligerswerk met vluchtelingen in Griekenland, waarvoor ze uiteindelijk zelfs gearresteerd werd. “De media noemden haar vaak gewoon ‘de zus van’,” zegt Yusra. “Maar wij hebben elkaar allebei gedragen.”
“Er was niets meer over”
Vorig jaar keerde Yusra voor het eerst in tien jaar terug naar Syrië. Het ouderlijke huis was volledig verdwenen. Geen foto’s. Geen speelgoed. Geen tastbare herinneringen. Alleen puin.
“Ik dacht nog dat ik misschien iets zou terugvinden,” zegt ze zacht. “Maar er was niets meer.”
Kort daarna sloot ze zich opnieuw aan bij humanitaire missies in Syrië en Libanon. Haar stichting hielp duizenden maaltijden uitdelen aan families op de vlucht. Maar het gewicht van die realiteit begon door te wegen.
“Ik heb het mentaal moeilijk gehad vorig jaar,” vertelt ze eerlijk. “Ik ging meteen terug voor de mensen, niet voor mezelf.”
Ze zag ziekenhuizen zonder basisvoorzieningen. Patiënten die hun eigen verdoving moesten meebrengen voor een operatie. Mensen die bezig waren met één vraag: hoe overleven we morgen? “Dan besef je hoe groot het privilege is om bezig te kunnen zijn met dromen en ambities.”
“Ik zou haar niets zeggen”
Ik vroeg haar ook wat ze vandaag zou zeggen tegen het meisje van zeventien dat toen op die overvolle boot zat, ergens tussen angst en hoop. Yusra denkt even na.
“Eigenlijk niets,” zegt ze uiteindelijk. “Ik zou haar alles opnieuw laten meemaken. Want zij heeft mij gemaakt tot wie ik vandaag ben.”
Voor mij was dit een van de belangrijkste inzichten uit het gesprek, hoe sterk onze identiteit en ons leven gevormd worden door ervaringen die we nooit zelf zouden kiezen. “Misschien zou ik haar wel zeggen dat het beter wordt,” voegt ze eraan toe. “Maar ik zou niets veranderen.”
“Europa gaf me opnieuw ruimte om te dromen”
Yusra spreekt warm over Europa. “Het is mijn tweede thuis geworden,” zegt ze. Ze herinnert zich vooral de mensen die haar opnieuw vertrouwen gaven in de toekomst. Coaches die haar eerst als sporter zagen. Vrijwilligers die nieuwkomers hielpen met taal. Mensen die ruimte maakten voor iemand die helemaal opnieuw moest beginnen.
Voor Yusra betekende Europa vooral opnieuw mogen dromen. “Veel mensen in de wereld zijn nog altijd bezig met overleven,” zegt ze. “Dus ja, kunnen nadenken over je toekomst is een privilege.”
Daarom vindt ze het belangrijk dat verhalen zoals het hare verteld blijven worden. Zeker vandaag. “Veel vluchtelingen durven hun verhaal niet te vertellen omdat ze bang zijn dat niemand hen zal geloven.”
“Waarom doen we dat niet met mensen?”
Wat haar frustreert, is hoe gemakkelijk we andere culturen omarmen via eten, reizen of muziek, maar tegelijk afstand houden van de mensen zelf. “We houden van Chinees eten, Libanees eten, Japans eten,” zegt ze glimlachend. “We zijn nieuwsgierig naar culturen. Waarom zijn we dat dan niet meer naar mensen?”
Volgens Yusra begint inclusie zelden met grote politieke verklaringen. Het zit meestal in kleine dingen. Iemand helpen met de taal. Iemand welkom laten voelen. Iemand een kans geven. “Eén persoon kan alles veranderen,” zegt ze. “Eén iemand die zegt: ik geloof in jou.”
Waarschijnlijk is dat waarom haar verhaal zoveel mensen raakt. Omdat het toont dat achter bijna elk keerpunt in een mensenleven iemand staat die een deur openhield.
We zeggen dat veerkracht alles overwint, maar eigenlijk is dat niet genoeg. Talent wordt pas zichtbaar als iemand de kans krijgt om het te ontwikkelen. “It takes one person”, zegt Yusra.
