Samenvatting
De federale regering wil de Terug Naar Werk-voucher vanaf 1 juli 2026 al toegankelijk maken na zes maanden arbeidsongeschiktheid in plaats van pas na een jaar. Volgens re-integratiecoach Petra Peltenburg is dat een belangrijke stap, omdat de kans op werkhervatting snel daalt naarmate mensen langer afwezig blijven. Via het Terug Naar Werk-fonds kunnen arbeidsongeschikte werknemers en werkzoekenden gratis begeleiding, coaching of loopbaanondersteuning krijgen ter waarde van maximaal 1.800 euro. Peltenburg pleit ervoor om die ondersteuning vroeger in te zetten, zodat meer mensen hun weg naar duurzaam werk terugvinden en langdurige uitval kan worden voorkomen.
België telde eind 2025 een recordaantal van 576.643 langdurig zieken, mensen die al langer dan een jaar arbeidsongeschikt thuiszitten. Dat blijkt uit cijfers van het RIZIV. Achter dat cijfer schuilt een hardnekkige realiteit: hoe langer iemand uit het arbeidsproces verdwijnt, hoe moeilijker en hoe minder waarschijnlijk de terugkeer wordt. Net daarom bestaat het Terug Naar Werk-fonds, en net daarom is het goed nieuws dat de federale regering dat fonds vroeger wil openstellen.
Als re-integratiecoach zie ik dagelijks wat dat ‘wachten’ met mensen doet. Wie zes, negen of twaalf maanden thuiszit, verliest niet alleen werkritme, maar vaak ook zelfvertrouwen, structuur en het geloof dat werken nog haalbaar is. Begeleiding op het juiste moment (= vroeg genoeg) maakt het verschil tussen iemand die definitief afhaakt en iemand die zijn of haar plek op de arbeidsmarkt terugvindt.
Wat is het Terug Naar Werk-fonds?
Het Terug Naar Werk-fonds (TNW-fonds) werd op 1 april 2024 opgericht binnen de Dienst voor Uitkeringen van het RIZIV. Het fonds financiert gespecialiseerde dienstverlening op maat, zoals loopbaanbegeleiding en gepersonaliseerde coaching, voor mensen die door arbeidsongeschiktheid afstand hebben genomen van werk en opnieuw stappen willen zetten richting een duurzame professionele toekomst.
Concreet ontvang je na goedkeuring een persoonlijke voucher met een maximale waarde van 1.800 euro, die je inruilt bij een door het RIZIV erkende dienstverlener. De voucher is gratis voor wie in aanmerking komt en is zes maanden geldig. Het is, met andere woorden, een laagdrempelige hefboom om mensen op maat te begeleiden en vaak net op het moment dat ze die houvast het hardst nodig hebben.
Wie kan vandaag een voucher aanvragen?
Op dit moment kunnen twee groepen een beroep doen op het fonds:
- Ontslag wegens medische overmacht: werknemers van wie de werkgever de arbeidsovereenkomst verbrak wegens de speciale procedure medische overmacht (sinds 1 april 2024). De aanvraag moet gebeuren binnen zes maanden na het einde van de overeenkomst.
- Langer dan één jaar arbeidsongeschikt: werknemers en werkzoekenden die langer dan een jaar erkend arbeidsongeschikt zijn (sinds 1 april 2025).
Wat verandert er vanaf 1 juli 2026? (een voorstel van de regering)
De federale regering wil het fonds vroeger openstellen. Het voorstel is om de tweede doelgroep, wie langer dan één jaar arbeidsongeschikt is, uit te breiden naar wie langer dan zes maanden arbeidsongeschikt is, dus vanaf de eerste dag van de zevende maand primaire arbeidsongeschiktheid. Als die uitbreiding doorgaat, zou de Terug Naar Werk-voucher vanaf 1 juli 2026 al aangevraagd kunnen worden vanaf zes maanden ziekte, in plaats van pas na een jaar.
Belangrijk om te kaderen: dit is op dit moment een voorstel van de regering. Het bijbehorende wetsvoorstel is nog niet gestemd en dus nog niet goedgekeurd. De regering heeft wel de uitdrukkelijke ambitie om dit zo snel mogelijk te laten goedkeuren en de uitbreiding te laten ingaan vanaf 1 juli 2026. Tot dat moment blijft de bestaande regeling, aanvraag na één jaar arbeidsongeschiktheid of na ontslag wegens medische overmacht, onverkort van kracht.
Vanuit het werkveld kan ik die richting alleen maar toejuichen. Zes maanden vroeger ingrijpen lijkt een detail, maar in een re-integratietraject is dat een wereld van verschil. Het venster waarin terugkeer naar werk nog vlot lukt, sluit sneller dan velen denken.
Waarom vroeger ingrijpen het verschil maakt
Het belangrijkste argument voor een snelle opstart is de tijd zelf. De kans op werkhervatting daalt scherp naarmate iemand langer afwezig is. Volgens cijfers waarnaar het kenniscentrum Beswic (FOD WASO) verwijst, ziet de curve er zo uit:
Kans op werkhervatting bij dezelfde werkgever, naar duur van de arbeidsongeschiktheid:
- Na 6 maanden: gemiddeld nog 50%
- Na 1 jaar: nog 20%
- Na 2 jaar: nog 10%
Bron: 4e Europese enquête naar de werkomstandigheden (via Beswic, FOD WASO).
Daar zit precies de kern van het verhaal. Vandaag opent het fonds pas na één jaar arbeidsongeschiktheid, een moment waarop de kans op terugkeer statistisch al is teruggevallen tot ongeveer 20%. Wie pas dan met begeleiding start, vist vaak achter het net. Door de voucher al beschikbaar te maken vanaf zes maanden, grijpt men in op een moment dat die kans nog rond de 50% ligt. Elke maand vroeger is dus een verdubbeling of meer van de slaagkans.
De omvang van de uitdaging onderstreept dat alleen maar. Het aantal langdurig zieken in België is de voorbije vijftien jaar bijna verdubbeld, tot ruim een half miljoen mensen. De jaarlijkse uitgaven voor langdurige ziekte en invaliditeit lopen intussen op tot meer dan 11 miljard euro. Ongeveer 7,5% van de bevolking op beroepsactieve leeftijd is langdurig ziek of in invaliditeit en daarmee behoort België tot de Europese koplopers.
Opvallend: aandoeningen van het bewegingsstelsel en psychische stoornissen (waaronder burn-out) vertegenwoordigen samen meer dan twee derde van de diagnoses. Dat zijn precies de situaties waarin tijdige, deskundige loopbaanbegeleiding mensen kan helpen om hun belastbaarheid in te schatten, hun grenzen te leren kennen en een haalbare, zinvolle terugkeer naar werk vorm te geven. Dat kan bij de huidige werkgever, bij een nieuwe werkgever of via opleiding en heoriëntatie.
Feiten en cijfers
- 50% > 20% > 10%: de kans op werkhervatting bij dezelfde werkgever na respectievelijk 6 maanden, 1 jaar en 2 jaar arbeidsongeschiktheid (Beswic / FOD WASO).
- 576.643 langdurig zieken in België eind 2025 – een nieuw record en ruim 105.000 meer dan vijf jaar eerder (RIZIV).
- Meer dan 11 miljard euro gaat jaarlijks naar langdurige ziekte en invaliditeit.
- Ongeveer 7,5% van de bevolking op beroepsactieve leeftijd is langdurig ziek of in invaliditeit.
- Meer dan 66% van de diagnoses betreft aandoeningen van het bewegingsstelsel en psychische stoornissen, zoals burn-out.
- Tot 1.800 euro per voucher, gratis voor wie in aanmerking komt en zes maanden geldig.
Begeleiding op maat: zet de stap, en doe het op tijd
Een TNW-voucher is mooi, maar de echte meerwaarde zit in de begeleiding zelf. Wie de mensen mijn praktijk ziet buitenstappen, ziet telkens hetzelfde: meer zelfbewustzijn, meer richting, meer veerkracht. Net dat hebben we nodig op een arbeidsmarkt die mikt op een werkzaamheidsgraad van 80%. Het Terug Naar Werk-fonds maakt die begeleiding toegankelijk voor wie ze het meest nodig heeft.
Ben je arbeidsongeschikt en wil je verkennen wat werken vandaag voor jou kan betekenen? Aarzel niet om je te informeren over het Terug Naar Werk-fonds en de begeleidingsmogelijkheden via een door het RIZIV erkende dienstverlener. Meer informatie over Terug Naar Werk-begeleiding vind je op de website van Dialogisch. Mijn oproep aan beleidsmakers is eenvoudig: maak van die uitbreiding snel werk. Elke maand vroeger is een kans om iemand niet te verliezen voor de arbeidsmarkt.
Gastbijdrage door Door Petra Peltenburg. Petra is HR-adviseur, loopbaancoach en eigenaar van Coachcentrum Dialogisch.
