Lou Van Beirendonck en Siska D’hoore over leiderschap dat meebeweegt met de tijdsgeest en ampersand-uitdagingen
Wat betekent het vandaag om een goede leider te zijn? Moet je ruimte geven of net duidelijke grenzen trekken? Autonomie stimuleren of richting geven? In de derde aflevering van onze podcastreeks in samenwerking met Baanbrekende Werkgever gaan Lou Van Beirendonck (Antwerp Management School) en Siska D’hoore (CHRO bij de Nationale Bank van België) in gesprek over de dagelijkse spanningen waarmee leiders geconfronteerd worden en over hoe ‘paars leiderschap’ daar een antwoord op kan bieden.
Waarom paars denken werkt
‘Paars leiderschap’ brengt twee klassieke perspectieven samen: het ‘blauwe’ organisatiedenken (structuur, sturing, KPI’s) en het ‘rode’ mensgerichte denken (autonomie, motivatie, talent). Lou Van Beirendonck pleit al jaren voor een derde weg: niet kiezen tussen beide, maar zoeken naar combinaties.
“De echte innovatie zit in het en-en-denken,” zegt hij. “We hebben kaders én ruimte nodig. Structuur én vertrouwen. Resultaatgerichtheid én menselijkheid.”
Siska D’hoore sluit zich daarbij aan. Ze ziet het in haar organisatie als een voortdurende zoektocht naar evenwicht. Zeker in complexe tijden — denk aan hybride werken, snelle verandering en generatiediversiteit — is het verleidelijk om richting te verliezen of net te verstarren. Paars leiderschap helpt om soepel te blijven, zonder jezelf te verliezen.
Vier dilemma’s die elke organisatie herkent
Tijdens het Baanbrekende Werkgever-traject kwamen vier terugkerende spanningsvelden naar boven. Het zijn herkenbare situaties voor elke organisatie, maar vaak worden ze te binair benaderd. Paars leiderschap nodigt uit om verder te kijken dan het zwart-wit denken.
1 – Individueel belang vs. collectieve betrokkenheid
In een tijd van zelfontplooiing en autonomie is het normaal dat medewerkers hun eigen voorkeuren, noden en ritmes willen volgen. Maar wat als die botsen met teamafspraken of collectieve doelen? Siska D’hoore legt uit hoe bij de Nationale Bank expliciete teamafspraken helpen om iedereen op één lijn te houden. Tegelijk erkent ze dat dit niet vanzelf gaat: het vraagt tijd, dialoog en leiderschap dat afstemt en bijstuurt.
“Autonomie betekent niet dat iedereen zomaar doet wat hij wil. Je maakt samen afspraken, en spreekt elkaar daar ook op aan.”
2 – Vrijheid vs. houvast
Veel organisaties willen medewerkers meer vrijheid geven: thuiswerk, flexibele uren, zelfsturing. Maar zonder duidelijk kader wordt vrijheid vaag of zelfs verlammend. Lou Van Beirendonck pleit daarom voor ampersand-denken: hoe kunnen we vrijheid en structuur bieden? Niet of-of, maar beide tegelijk — afgestemd op de maturiteit van het team.
“Zonder duidelijke grenzen komt er geen vertrouwen. Mensen moeten weten waar de speelruimte ligt.”
3 – Conflicten aangaan vs. wegduwen
Samenwerken betekent ook wrevel, misverstanden en spanningen. Toch is het vaak nog taboe om dat rechtstreeks te benoemen. Leidinggevenden voelen zich soms ongemakkelijk, of verwijzen door naar HR of welzijnsrollen. Lou Van Beirendonck benadrukt dat leiders geen therapeuten hoeven te worden, maar ze moeten wel het gesprek kunnen faciliteren?
“Je mag een conflict niet medicaliseren. Het is geen afwijking — het is onderdeel van werken met mensen.”
4 – Talent ruimte geven vs. teamafspraken bewaken
Sterke individuen kunnen teams versterken, maar ook ontwrichten als hun vrijheid niet afgestemd is op het geheel. Hoe geef je talent de ruimte om te bloeien, zonder het team uit balans te brengen? Siska D’hoore en Lou Van Beirendonck pleiten voor transparantie: maak duidelijk wie welke rol opneemt, wat de verwachtingen zijn, en hoe iedereen bijdraagt tot het collectieve resultaat. Tools zoals een ‘flexi-matrix’ kunnen daar heel concreet bij helpen.
“Je kan niet blijven uitgaan van goodwill alleen. Ook teamafspraken vragen onderhoud.”
Wat het vraagt van leiders
Paars leiderschap is geen ideaalbeeld. Het is een werkwoord. Het vraagt om:
- Taal en denkkaders om paradoxen te benoemen en bespreekbaar te maken;
- Teamrijpheid: autonomie werkt alleen als teams daar klaar voor zijn;
- Tijd nemen voor de waarom-vraag: waarom doen we dit zo? En klopt dat nog?
Siska D’hoore benadrukt hoe belangrijk het is om het grotere plaatje steeds opnieuw te blijven uitleggen: “Je kan een sterk HR-beleid voeren, maar als je het niet verbindt met de bredere koers van de organisatie, blijft het los zand. We zijn gaan vertellen, herhalen, linken leggen. Dat maakt het verschil.”
De leider als gangmaker, niet als redder
Aan het einde van de aflevering delen beide sprekers hoe zij zelf leiderschap invullen. D’hoore beschrijft zichzelf als gangmaker, iemand die beweging op gang brengt. Lou Van Beirendonck noemt zichzelf een vlaggenplanter: iemand die richting geeft, zonder zelf voorop te lopen.
Paars leiderschap is precies dat: niet sturen of loslaten, maar de condities scheppen waarin teams samen kunnen floreren.
Beluister deze aflevering via je favoriete podcastplatform of op het YouTube-kanaal van #ZigZagHR.
Schrijf je in op de wekelijkse HR-nieuwsbrief
Jouw verhaal lanceren bij #ZigZagHR?
Bespreek met ons de opties om jouw branded content op onze site te zetten.
