De Belgische arbeidsmarkt staat onder ongeziene druk. We worden geconfronteerd met zeer uiteenlopende uitdagingen: een krap en grotendeels onaangepast arbeidsaanbod, kwantitatieve en kwalitatieve evoluties in de vraag naar arbeid en dit alles gekruid met complexe maatschappelijke en technologische evoluties die het matchen van vraag en aanbod bemoeilijken. Tezelfdertijd staat ook de federale regering onder een ongeziene budgettaire druk om de staatsschuld in te perken, terwijl ook de drie regio’s van ons land de broeksriem moeten aanspannen. Om de toekomst tegemoet te treden, zullen belangrijke keuzes gemaakt moeten worden. In deze context is uitzendarbeid niet zomaar een tijdelijke oplossing, maar een strategische partner van de overheid om een prominente uitvoerder te zijn van de visie die onze beleidsmakers op onze arbeidsmarkt willen uitrollen.
Aanbod onder druk: een diverse waaier aan werkzoekenden
De groep werkzoekenden, in kille markttermen ook het arbeidsaanbod genoemd, neemt af. De vergrijzing en ontgroening hebben zich ingezet en zullen zich nog minstens een decennium laten voelen in onze economie. Voor elke 100 mensen die wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd uitstromen uit onze arbeidsmarkt, stromen er slechts 81 mensen in om het roer over te nemen. Dat betekent niet enkel dat er minder mensen zullen zijn om actief bij te dragen aan onze sociale zekerheid, tegelijkertijd stijgt ook de druk om die pensioenrekening betaalbaar te houden. Volgens de Studiecommissie voor de Vergrijzing waren er in 2022 in België gemiddeld 1,8 werkenden per pensioengerechtigde en men verwacht dat dit getal nog daalt tot 1,4 tegen 2070.
Niet enkel wordt het eens zo belangrijk om iedereen op die arbeidsmarkt te brengen en te houden, ook politiek groeit het besef dat we elders moeten zoeken om het arbeidspotentieel te vergroten. Zo is de federale regering volop bezig met hervormingen die de herinstroom van groepen moet faciliteren. Zo wordt het recht op een werkloosheidsuitkering beperkt tot maximum 2 jaar, een aanpassing van het beleid die ons opnieuw in lijn brengt met andere Europese landen. Dit betekent evenwel dat 2026 in het teken zal staan van een potentiële (her)instroom van zo’n 180.000 mensen die een gemiddeld grote afstand tot de arbeidsmarkt kennen, en waarvan een aanzienlijk deel zonder intensieve begeleiding niet op de arbeidsmarkt zal terecht kunnen.
Daarnaast neemt deze regering maatregelen om langdurig zieken intensiever en consequenter te begeleiden Die groep heeft eveneens een enorme groei gekend, en telt vandaag meer dan 500.000 mensen. Ongeveer een kwart van deze groep is pas in de voorbije vijf jaren ingestroomd, en het Rekenhof waarschuwt dat ongewijzigd beleid de teller zelfs op 600.000 dreigt te zetten. Maar ook deze groep kent een aanzienlijke afstand tot de arbeidsmarkt. Met de Terug naar Werk-vouchers wordt voor het eerst de sector van private hr-dienstverlening ingeschakeld om de terugkeer naar de arbeidsmarkt te begeleiden, maar de onbekendheid van het systeem en de onderbenutting die daaruit voortvloeit, zorgen ervoor dat velen vandaag nog niet de handvaten naar werk krijgen die ze nodig hebben.
Ruis op de doorstroom
Het proces van matching heeft altijd ruis gekend. Gespecialiseerde private hr-dienstverlening zou immers niet bestaan als er geen nood was aan professionele dienstverlening om dat proces te vergemakkelijken. Mocht iedereen zijn weg naar werk probleemloos zelfstandig kunnen bewandelen, zou het intermediair ecosysteem in de arbeidsmarkt niet zijn ontstaan. De uitdagingen van vandaag en morgen creëren echter een ongeziene, nieuwe dimensie aan dit proces.
Er voltrekt zich vandaag een ware skillsrevolutie. Niet alleen technologische evoluties wijzigen de gevraagde skillset in vacatures, maar het belang en aandeel van softskills nemen toe. Er wordt soms verwezen naar 21ste eeuwse vaardigheden en sommige noemen ze zelfs power skills. Werkgevers kijken verder dan diploma’s en zoeken kandidaten die passen bij de bedrijfscultuur en beschikken over aanpassingsvermogen, probleemoplossend vermogen, communicatieve vaardigheden en teamgeest. Tegelijk willen werknemers zich binden aan werkgevers die aansluiten bij hun waarden en normen. Hierdoor is matching op basis van enkel cv en ervaring niet meer voldoende.
Tegelijkertijd gaat ook de technologische ontwikkeling aan een rotvaart vooruit. Nog geen decennium geleden was Artificiële Intelligentie een hype voor de verre toekomst, vandaag heeft ze direct of indirect een impact op elk beroep en verandert het in een razendsnel tempo jobs. Klassieke opleidingsstructuren kunnen deze dynamiek vaak niet alleen bijbenen. De private dienstverleners spelen hier een cruciale rol door in te zetten op upskilling en reskilling, steeds meer op maat van de specifieke werkplek en met behulp van technologie. Training is meer dan ooit essentieel: beschikken over de juiste skills is een toegangsticket tot de arbeidsmarkt en een garantie op een duurzame loopbaan.
Storm op vraagzijde: een haperende economische motor
Ook aan de vraagzijde zorgt een complex samenspel aan uitdagingen voor dwingende en dringende interventie. We blijven spreken van een krapte omdat er een groot aantal niet ingevulde vacatures is. De vacaturegraad, een maat voor het aantal niet-ingevulde vacatures bedroeg midden 2025 3,91% in België. Bovendien groeit het aantal knelpuntberoepen jaar na jaar. VDAB telde er voor 2024 niet minder dan 251: er is dus werk aan de winkel.
Tegelijkertijd zitten we te midden van een lastige economische conjunctuur. Het voorbije jaar kende het hoogste aantal faillissementen aller tijden in ons land. Bedrijven die het hoofd boven water houden, zijn spaarzaam in het plaatsen van nieuwe vacatures. Bovendien is ook onze productiviteitsgroei teruggevallen tot amper 1% per jaar. Dat is slecht nieuws voor onze economische groei en het aantal nieuwe jobs. Het zijn voornamelijk de publieke en de welzijnssector die een jobgroei kunnen aanhouden, terwijl vacatures in de private markt een terugval kennen. Het evenwicht in jobcreatie is zoek en de gezochte profielen zijn zeer specifiek.
Private hr-dienstverleners: strategische partner in het beleid
De uitdagingen op de arbeidsmarkt zijn complex. Het intermediair ecosysteem van hr-dienstverleners staat dicht bij werkgevers en werkzoekenden en werkt nauw samen met arbeidsmarktbemiddelaars. Overheid en uitzendarbeid delen het doel om zoveel mogelijk mensen duurzaam aan het werk te krijgen. Alleen door structurele samenwerking kan een ecosysteem ontstaan waarin talent sneller en beter wordt gemobiliseerd, werkzoekenden beter worden ondersteund en vacatures duurzaam worden ingevuld. HR-dienstverleners bieden marktkennis, snelheid en schaal; de overheid beschikt over beleidskracht en middelen. Samen kunnen ze een arbeidsmarkt creëren die klaar is voor de uitdagingen van vandaag en morgen
Schrijf je in op de wekelijkse HR-nieuwsbrief
Jouw verhaal lanceren bij #ZigZagHR?
Bespreek met ons de opties om jouw branded content op onze site te zetten.
