Samenvatting
Voor het eerst in twintig jaar daalt het gebruik van ouderschapsverlof in België. Hoewel meer vaders ouderschapsverlof opnemen, weegt dat niet op tegen de daling bij moeders. Ook het tijdskrediet voor de zorg van jonge kinderen neemt verder af. Tegelijk kiezen ouders vaker voor beperkte onderbrekingen, zoals één vijfde of één tiende ouderschapsverlof, omdat die minder wegen op het gezinsinkomen. De cijfers wijzen erop dat financiële overwegingen steeds vaker mee bepalen hoe ouders werk en zorg combineren.
Voor het eerst in twintig jaar minder ouders in ouderschapsverlof
Voor het eerst sinds de invoering van het ouderschapsverlof twintig jaar geleden tekent zich een daling af in het gebruik ervan. Dat blijkt uit een analyse van de meest recente cijfers van de RVA door HR-dienstverlener SD Worx. Niet alleen het betaald ouderschapsverlof gaat achteruit, ook het deeltijds tijdskrediet om de zorg van een kind jonger dan 8 jaar zit in dalende lijn.
“We zien voor het eerst in twintig jaar een terugval in het betaald ouderschapsverlof in de privésector”, zegt Anneleen Verstraeten, juridisch adviseur bij SD Worx. “Begin mei 2026 zijn er in België minder ouders met betaald ouderschapsverlof dan een jaar eerder. Er zijn twee tegengestelde bewegingen aan de gang: nl. méér papa’s (+370) nemen betaald ouderschapsverlof, maar tegelijk ook minder mama’s (-475).”
Vooral minder mama’s, wel meer papa’s
Het aantal papa’s met ouderschapsverlof stijgt (+ 1%), terwijl de onderbrekingen bij de mama’s de omgekeerde evolutie kennen, nl. een vermindering met 1%. Concreet namen in eind april 2026 41.597 Belgische papa’s en 66.286 Belgische mama’s betaald ouderschapsverlof in de privésector. T.o.v. vorig jaar betekent dat een daling van bijna 475 mama’s en een stijging van ongeveer 370 papa’s.
Voor het eerst in twintig jaar daalt betaald ouderschapsverlof
Op jaarbasis tekent zich op die manier een kentering af. In heel België namen in 2025 nog meer dan 106.000 ouders betaald ouderschapsverlof op (jaargemiddelde). Op basis van de eerste vier maanden van 2026 zakt dat jaargemiddelde, tot 105.379 ouders.
Dat is opmerkelijk, zeker in historisch perspectief. In 2006 ging het nog om zowat 31.500 ouders. Op twintig jaar tijd is het ouderschapsverlof dus meer dan verdrievoudigd. In 2024 werd voor het eerst de kaap van 100.000 ouders op jaarbasis overschreden. De stijgende trend lijkt nu te stoppen.
Piek in de zomer
De piek van betaald ouderschapsverlof ligt traditiegetrouw in de zomermaanden, met augustus als absolute topper. Volgens experts moet de recente daling wel breder bekeken worden. “Ouderschapsverlof en gemotiveerd tijdskrediet gaan vaak hand in hand”, verduidelijkt Anneleen Verstraeten, juridisch adviseur bij SD Worx. “Beide systemen kunnen opgenomen worden voor hetzelfde kind, en door beide ouders. In de praktijk zien we steeds vaker eerst een opname van tijdskrediet – vooraleer het kindje 8 jaar wordt. Daarna kan nog ouderschapsverlof genomen worden, zolang de opname ervan start voor de 12e verjaardag.”
Tijdskrediet daalt ook
Ook het deeltijds tijdskrediet (voor de zorg van een kind minder dan 8 jaar) blijft verder afkalven. Op basis van de eerste vier maanden van 2026 is er een daling van 1,65 procent tegenover vorig jaar. Vandaag zijn er nog 24.106 ouders die in april 2026 deeltijds tijdskrediet nemen. Voltijds zijn dat er nog 2.110 voor de zorg van een kind jonger dan 8 jaar.Wie al zijn rechten heeft opgebruikt, kan nog steeds afspraken maken met de werkgever over een loopbaanonderbreking zonder RVA-uitkering of deeltijds werk. In de publieke sector bestaan daarnaast nog specifieke vormen van loopbaanonderbreking.
Kleine verminderingen winnen aan terrein
Wanneer werknemers loopbaanonderbreking nemen, kiezen ze steeds vaker voor beperkte opnamevormen. De klassieke vier vijfde regeling (één dag minder werken per week) blijft veruit het populairst, zowel bij mama’s als bij papa’s. In eerste maanden van 2026 nemen zelfs meer papa’s een vermindering van een halve dag per week op dan mama’s: met 14.700 papa’s steken ze nipt de 14.636 mama’s met een 1/10 de onderbreking voorbij. “Onderbrekingen met één vijfde of één tiende hebben ook het kleinste effect op het inkomen”, aldus Anneleen Verstraeten, juridisch adviseur bij SD Worx.
Mama’s kiezen dan weer relatief vaker (nl. 13%) dan papa’s (slechts 6% van hen) voor voltijds ouderschapsverlof, al zitten net de zwaardere onderbrekingen in dalende lijn. Zowel bij papa’s en bij mama’s valt de halftijdse onderbreking sterk terug sinds begin 2026; tot minder dan een vierde van het jaar ervoor.
Inkomensimpact speelt mee
Bij loopbaanonderbreking combineert de werknemer een aangepast loon van de werkgever met een RVA-uitkering. Hoe groter de onderbreking, hoe zwaarder de impact op het inkomen. Zo bedraagt de maandelijkse RVA-uitkering bij voltijds ouderschapsverlof iets meer dan 1.058 euro, terwijl dat bij gemotiveerd tijdskrediet slechts 647 euro is. Bij een vermindering met één vijfde loopt de vergoeding terug tot zowat 180 euro bij ouderschapsverlof en 213 euro bij gemotiveerd tijdskrediet. Alleenstaanden krijgen een iets hogere uitkering.
“Het inkomensaspect mag niet onderschat worden”, besluit Anneleen Verstraeten, juridisch adviseur bij SD Worx. “Het verklaart mee waarom ouders vandaag vaker kiezen voor kleinere, beter combineerbare onderbrekingen.”
