Samenvatting
De hittegolf zet heel wat organisaties aan het denken over thuiswerk, airco en flexibele werkuren. In zijn nieuwste column kijkt professor HRM Ralf Caers voorbij die praktische maatregelen. Aan de hand van internationaal onderzoek verkent hij hoe de fysieke werkomgeving ons gedrag, onze prestaties en zelfs onze veiligheid beïnvloedt. Een column over hitte, maar vooral over een specifieke vorm van job crafting waarbij niet de job zelf verandert, maar de context waarin die wordt uitgevoerd. Van werkplek en werkuren tot licht, luchtkwaliteit en ergonomie: de omstandigheden waarin we werken blijken vaak meer impact te hebben dan we denken.
Over contextueel job craften en het belang van de werkomgeving
Het is redelijk waarschijnlijk dat iemand jou vandaag op het werk zal vragen of jij je nog wel kan verwarmen. Die dad joke is nogal cringe en heeft vast de val van Rome nog gezien, maar het is voor veel mensen nog altijd een uitgelezen gesprekstarter bij de eerste echte hittegolf van het jaar. Volgens ChatGPT kan je daar best luchtig op antwoorden, al vind ik zijn voorstellen zoals ‘mijn werk zorgt het hele jaar door voor interne verwarming’ minstens even cringe klinken als de vraag zelf. Maar wat denk jij als hr-professional daar nu van?
We lijken er altijd pas aan te denken als het warm wordt, maar eigenlijk is er best wel veel onderzoek naar het effect dat extreme hitte heeft op de manier waarop we het werk invullen en ervaren.
Een snel groeiende onderzoekslijn daaromtrent richt zich op de studie van het werk in Indië. Dat land ontwikkelt zich dermate snel dat er naar verwachting 115 miljoen nieuwe jobs zullen moeten worden gecreëerd tegen 2030 om de groei van de werkende bevolking op te vangen. Maar die opdracht wordt onder meer bemoeilijkt door de extreme hitte die steeds vaker gemeten wordt in een land waar het leeuwendeel van de bevolking in de informele sector werkt, in de landbouw- en in de bouwsector. Jaar na jaar wijzen marco-economische schattingen er op dat meerdere miljarden werkuren en ongeveer 7% van het Indische BBP verloren gaat omdat er door de hitte niet of minder gewerkt kan worden, ondanks het verschuiven van werkuren naar vroeg in de ochtend, laat op de avond of zelfs ’s nachts. Wie niet wil of kan schuiven met die werkuren, lijdt niet alleen inkomensverlies maar wordt ook geconfronteerd met hogere energiekosten om thuis een redelijke kamertemperatuur te onderhouden. Het probleem is dermate groot dat men in sommige regio’s van Indië experimenteert met indexverzekeringen die werknemers uitbetalen zodra de temperatuur twee dagen na elkaar boven 42,7 graden blijft. Of zelfs boven 46 graden, wat gelukkig bij ons nog niet aan de orde is.
Een andere recente studie analyseerde dan weer het effect van extreme hitte op vrachtwagenbestuurders in China. Uit die resultaten bleek dat deze bestuurders door de extreme hitte risicovoller rijgedrag vertoonden, een minder kwalitatieve off-duty rust genoten en meer on-duty vermoeidheid vertoonden. Als je de oversteek maakt naar Belgische data uit 2021, toen 3.011 mensen verwond werden door het bestelbusje van een pakjesbezorger zonder extreme hitte, wordt de bezorgdheid uiteraard al snel niet meer alleen geconcentreerd rond de werknemer zelf maar ook naar alle personen rond de werknemer.
De studies zijn een aandachtspunt voor hr-afdelingen die van de hitte gebruik willen maken om hun personeel tot contextuele crafting aan te zetten. Bij die vorm van job crafting gaan werknemers zelf elementen in de werkomgeving aanpassen om de job werkbaarder te maken. Men gaat bijvoorbeeld niet naar het warme kantoor, maar werkt thuis vanonder de airconditioning. Of men kiest voor een co-working space, bibliotheek of een rustige koffiebar als er zowel thuis als op kantoor geen verkoeling is. Enige flexibiliteit en vertrouwen in de eigen werknemers is dan wel vereist aan de kant van de werkgever.
Als het hr-departement de teugels zelf in handen wil nemen is het aangeraden om vanuit een resource-based benadering te vertrekken. Wie de eigen werknemers bijvoorbeeld aanmoedigt om naar de gekoelde kantoren te komen, mag niet voorbijgaan aan de manier waarop zij zich naar het werk verplaatsen. Als je een volle trein moet trotseren om op het werk te geraken of lang aan een bushokje moet staan, ben je misschien wel goed af op het werk maar niet onderweg er naartoe. En bovenstaande studie zorgt ook voor bewustwording als je dezer dagen geen (werkende) airco in je auto hebt. Omgekeerd veronderstel je als werkgever best ook niet dat mensen thuis beter af zullen zijn dan op kantoor, bijvoorbeeld door een algemene thuiswerkregel in te voeren. Wie thuis geen airco heeft, was misschien net beter af als men wél naar het werk had kunnen komen. Een goed gesprek met je werknemers over wat zij nodig hebben om de week door te komen, is niet zo’n kwade oplossing. Net zoals op alle andere dagen eigenlijk.
Laten we deze week het cringe mopje over of we ons wel kunnen verwarmen maar eens gebruiken om die andere vormen van contextuele crafting in de verf te zetten: Ja ik kan me goed verwarmen, maar…
- volgens mij is er te weinig licht in deze ruimte
- volgens mij is er te weinig lucht in deze ruimte
- eigenlijk had ik liever een rustgevende kleur op de muren gezien
- waarom hebben wij geen planten op kantoor
- waar is die handleiding van mijn ergonomische stoel nu weer
- zou ik beter mijn bureau draaien om wat meer diepte achter mijn computerscherm te hebben
Zo blijven de agenda’s van de management-meetings misschien toch gevuld met hr-aspecten die écht iets betekenen voor de productiviteit, ook als de hitte volgende week alweer vergeten is.
