Helios Foundation zoekt organisaties en onderzoekers die preventie van langdurige uitval meetbaar willen maken. Projectvoorstellen kunnen tot 30 november worden ingediend.
België telt inmiddels meer langdurig zieken dan werklozen. Psychische problemen vormen daarbij de belangrijkste oorzaak en het aantal mensen dat langdurig uitvalt door depressie of burn-out is volgens cijfers van het RIZIV in vier jaar tijd met ongeveer een derde gestegen. Veel aandacht gaat vandaag naar de terugkeer van mensen die al zijn uitgevallen. Helios Foundation wil een stap vroeger beginnen: wat kunnen organisaties doen om te voorkomen dat het zover komt?
Daarvoor lanceert de stichting een projectoproep rond mentaal welzijn op het werk. Universiteiten, hogescholen, onderzoekscentra, bedrijven, sectorfederaties, sociale partners, preventiediensten, organisaties uit de geestelijke gezondheidszorg, stichtingen en vzw’s kunnen projecten indienen die onderzoeken welke interventies daadwerkelijk verschil maken.
“Mensen goed begeleiden bij hun terugkeer naar het werk is cruciaal. Maar we willen ook weten wat werknemers helpt om niet uit te vallen. En dat vroeg genoeg, zodat het een verschil kan maken voor de rest van hun loopbaan”, zegt Elke Jeurissen, voorzitster van de adviesraad van de projectoproep. “We zoeken projecten die mensen genoeg veerkracht geven om een hele loopbaan lang het beste van zichzelf te kunnen geven op het werk.”
Vóór het kantelt
Die preventieve insteek is relevant. België investeert al fors in re-integratie en beschikt al meer dan tien jaar over regelgeving rond psychosociale risico’s. Veel minder duidelijk is welke concrete veranderingen in de manier waarop we werk organiseren aantoonbaar bijdragen aan een betere mentale gezondheid. Welke interventies werken? In welke context? En waarom? Net die kennis wil Helios Foundation met de projectoproep verder opbouwen.
De aandacht gaat daarbij onder meer naar momenten waarop een loopbaan kan kantelen: de eerste jaren in een job, de komst van een kind of een grote verandering in het werk of privéleven. De oproep kijkt in het bijzonder naar werknemers tussen 20 en 40 jaar, maar ook naar organisaties die snel groeien, herstructureren of fuseren, onder hoge druk staan of kampen met personeelstekorten. Deze oproep is dus ook interessant voor HR. Langdurige uitval wordt nog (te) vaak zichtbaar wanneer het probleem al groot is. Deze projecten kunnen kennis opleveren over wat organisaties eerder in de keten kunnen veranderen: in de inrichting van werk, in leiderschap, in relaties tussen collega’s en in de manier waarop werknemers met welzijn omgaan.
Werkorganisatie én gedrag
Helios Foundation kiest bewust voor een brede benadering. Projecten moeten minstens twee van drie domeinen combineren: de organisatie van het werk en preventie, leidinggevenden en menselijke relaties op het werk, en de kennis en vaardigheden van werknemers rond welzijn.
Daar zit een belangrijke boodschap in. Mentaal welzijn kan niet uitsluitend bij de individuele werknemer worden gelegd. Veerkrachttraining of informatie over stress kan waardevol zijn, maar ook de context waarin iemand werkt doet ertoe: werkdruk, autonomie, samenwerking, leiderschap en de manier waarop veranderingen worden aangepakt.
Minstens 50.000 euro per jaar
De oproep staat open voor zowel individuele organisaties als samenwerkingsverbanden. De geselecteerde projecten lopen 18 tot 24 maanden en krijgen financiering vanaf 50.000 euro per jaar. De eerste ronde is bewust laagdrempelig gehouden: een intentiebrief van drie pagina’s en een korte video volstaan. Indienen kan in het Nederlands, Frans of Engels.
De deadline voor de intentiebrieven is 30 november 2026. Op 26 oktober organiseert Helios Foundation een online infosessie. Op 1 februari 2027 volgt een shortlist, waarna de geselecteerde teams hun voorstel verder kunnen uitwerken. In juli 2027 wordt bekendgemaakt welke projecten financiering krijgen.
De oproep is daarmee ook een uitnodiging aan HR-professionals, preventiediensten, onderzoekers en organisaties om ervaringen uit de praktijk om te zetten in kennis die breder bruikbaar wordt. Want als we langdurige uitval echt vroeger willen aanpakken, hebben we niet alleen meer aandacht voor mentaal welzijn nodig. Het is vooral belangrijk dat we beter weten wat werkt, voor wie en onder welke omstandigheden.
