Wanneer vakantie niet helemaal vakantie is

Belgische professionals blijven tijdens hun verlof vaak bereikbaar en ervaren bij hun terugkeer de druk van een volle inbox en achterstallig werk

Vakantie moet een moment zijn om op te laden, maar voor bijna de helft van de Belgische professionals zorgt de terugkeer naar het werk voor extra spanning. Bij 47% roept het einde van de zomervakantie gevoelens van stress of nervositeit op. En opvallend: de werkmail blijft ook tijdens het verlof een vaste metgezel. 65% geeft toe tijdens de vakantie werkmails te checken.

De zomervakantie zit erop, de koffers zijn uitgepakt en de out-of-office staat uit. Voor veel Belgische werknemers betekent dat echter niet alleen opnieuw aan de slag gaan, maar ook meteen geconfronteerd worden met een overvolle inbox, achterstallig werk en de vrees iets belangrijks gemist te hebben. Uit onderzoek van Robert Walters bij Belgische professionals blijkt dat 47% zich gestresseerd of zenuwachtig voelt bij de gedachte aan de terugkeer naar het werk na een zomervakantie. Voor 15% gaat het zelfs om een sterk gevoel van angst.

De inbox ligt al op tafel vóór de laptop opengaat

De grootste bron van stress is weinig verrassend: de mailbox. 45% noemt een overvolle inbox als belangrijkste stressfactor bij terugkeer van vakantie. Daarnaast vrezen professionals dat ze belangrijke informatie hebben gemist (23%), worstelen ze met achterstallig werk of een gebrekkige overdracht (18%) en zijn ze bang achterop te raken (15%).

Maar de stress begint vaak al vóór de eerste werkdag. Om de schade bij terugkeer te beperken, blijven veel professionals ook tijdens hun vakantie verbonden met het werk. Maar liefst 65% checkt tijdens het verlof werkmails, bijvoorbeeld om dringende zaken op te volgen of de hoeveelheid werk bij terugkeer enigszins onder controle te houden.

Het opvallende is dat vakantie voor veel professionals niet langer een volledige pauze betekent. Ze zijn fysiek weg van het werk, maar digitaal blijven ze vaak bereikbaar. Dat lijkt op korte termijn misschien geruststellend, maar het maakt het moeilijker om echt afstand te nemen. En net die mentale afstand is essentieel om opnieuw opgeladen aan het werk te gaan.

“Ik neem beter geen vakantie op”

De druk om beschikbaar te blijven, beperkt zich bovendien niet tot het checken van e-mails. 56% van de Belgische professionals geeft aan geregeld of vaak vakantiedagen uit te stellen door schuldgevoelens of aanhoudende werkdruk. Dat is volgens Robert Walters een belangrijk signaal voor werkgevers.

Als medewerkers het gevoel krijgen dat hun afwezigheid een probleem veroorzaakt voor collega’s of het team, ontstaat er een cultuur waarin vakantie bijna iets is waar je je voor moet verantwoorden. Terwijl verlof opnemen net een essentieel onderdeel is van duurzaam presteren. De verantwoordelijkheid ligt dus niet alleen bij werknemers zelf.

Als werkgever kan je moeilijk van medewerkers verwachten dat ze volledig loskoppelen als de organisatie tegelijk de verwachting creëert dat ze bereikbaar blijven. Leidinggevenden spelen een cruciale rol: zij moeten niet alleen zeggen dat vakantie belangrijk is, maar dat ook zichtbaar ondersteunen.

Iedereen tegelijk met vakantie dan maar?

Een mogelijke oplossing lijkt voor de hand te liggen: als iedereen tegelijk offline is, hoeft niemand bang te zijn om iets te missen. In sectoren zoals de bouw en maakindustrie zijn collectieve sluitingen tijdens de zomer dan ook al langer ingeburgerd.

Toch blijkt collectief zomerverlof geen universele oplossing. Slechts 16% van de Belgische professionals is sterk voorstander van een collectieve bedrijfssluiting. 55% verkiest de flexibiliteit om zelf te bepalen wanneer vakantie wordt opgenomen.

Tegelijkertijd zit daar een interessante paradox in: 57% geeft aan dat het makkelijker is om te ontspannen wanneer ook de rest van het team met verlof is. Dat toont vooral aan dat het niet zozeer gaat om de vraag of iedereen tegelijk vakantie moet nemen. Professionals willen flexibiliteit, maar tegelijk ook de geruststelling dat het werk écht even stilvalt wanneer zij afwezig zijn. Die twee zaken moeten elkaar niet uitsluiten.

Vakantiestress stopt niet aan de Belgische grens

België is bovendien niet het enige land waar professionals moeite hebben met de overgang van vakantie naar werk. In verschillende Europese landen ligt de werkgerelateerde vakantiestress zelfs nog hoger.

In Zwitserland voelt 53% zich gestresseerd of angstig bij de terugkeer naar het werk, terwijl dat in Spanje en Frankrijk respectievelijk 63% en 64% is. In het Verenigd Koninkrijk loopt het cijfer zelfs op tot 78%.

Ook het gedrag tijdens de vakantie verschilt per land. Zo checkt in Zwitserland 66% de werkmail tijdens het verlof en geeft 71% aan soms vakantie te vermijden door werkdruk of schuldgevoel.

De cijfers wijzen volgens Robert Walters op een bredere evolutie: het probleem is niet alleen hoeveel vakantie mensen opnemen, maar in welke mate ze er ook daadwerkelijk in slagen om los te koppelen.

Schrijf je in op de wekelijkse HR-nieuwsbrief

LEES MEER

Schrijf je in op de #ZigZagHR-Nieuwsbrief

  • Iedere dinsdagochtend om 8u00 in jouw mailbox
  • Ideeën, inspiratie, best & next practices over (de toekomst van) HR
  • Waarmee jij aan de slag kan in jouw organisatie of HR team