Samenvatting
De aangekondigde treinstaking zorgt bij de meeste kmo’s niet voor grote onrust: in Vlaanderen en Wallonië blijven extra maatregelen eerder uitzondering dan regel. Brusselse kmo’s springen er wel uit doordat de helft telewerk inzet om verstoringen te beperken, wat wijst op een grotere afhankelijkheid van het openbaar vervoer. De zwaarste gevolgen worden gevoeld in industrie en bouw, waar planning, productie en levertermijnen onder druk komen te staan. Ondanks de verwachte hinder communiceert slechts een minderheid van de kmo’s proactief. Werknemers die door de aangekondigde staking niet of te laat op het werk raken, hebben geen recht op loon en moeten zelf alternatieven organiseren.
Terwijl België zich opmaakt voor een weeklange treinstaking van maandag 26 tot en met vrijdag 30 januari 2026, tonen nieuwe cijfers van HR-dienstverlener SD Worx dat kmo’s zeer verschillend omgaan met de verwachte hinder. De meerderheid van de Vlaamse (56%) en Waalse (54%) kmo-werkgevers neemt geen specifieke maatregelen en past zich enkel ad hoc aan. In Brussel is het beeld opvallend anders: één op twee Brusselse kmo’s zet telewerk in om verstoringen te beperken. Gemiddeld moet 1 op 10 kmo’s klanten of leveranciers informeren over vertraagde opleveringen. Vooral de industrie en bouw worden zwaarder getroffen en nemen de meeste maatregelen om planning en productie te beschermen. De cijfers komen uit een bevraging van 535 Belgische kmo’s in december 2025.
Brusselse kmo’s grijpen sneller naar telewerk
Uit de bevraging van SD Worx blijkt dat vooral Brusselse werkgevers anticiperen op hinder:
- 50% zet telewerk in om de staking op te vangen
- In Wallonië gaat het om 21%
- In Vlaanderen slechts 11%
Eerder onderzoek van SD Worx (2025) toonde al aan dat Brusselse werknemers het meest getroffen worden door stakingen bij het openbaar vervoer. Dat verklaart deels waarom bedrijven in de hoofdstad sneller en vaker structurele oplossingen inzetten.
Industrie en bouw het meest geraakt
In de sectoren industrie en bouw zien bedrijven zich verplicht om operationeel bij te sturen:
- 19% herziet de planning of schuift deadlines op
- 16% informeert klanten en leveranciers over mogelijke vertragingen
- 5% past effectief de productie aan
- Slechts 10% kan telewerk inzetten voor functies die niet fysiek aanwezig moeten zijn
“Ik weet niet of we echt kunnen spreken van stakingsmoeheid, maar het is logisch dat Belgische kmo’s pragmatisch omgaan met deze realiteit,” zegt Anneleen Verstraeten, kmo adviseur bij SD Worx. “In Vlaanderen en Wallonië ligt de meerderheid er niet wakker van, maar de grootste operationele hinder zien we duidelijk in industrie en bouw, waar planning en productie snel onder druk komen te staan.”
Tijdige communicatie kan helpen
Slechts één op de zeven kmo’s communiceert proactief over de stakingen in Vlaanderen (14%), t.o.v. 16% in Brussel en 11% in Wallonië. Het verschuiven van deadlines komt bij gemiddeld 8% van de kmo’s voor.
Geen loon als werknemers te laat of niet op werk geraken
Door de vooraf aangekondigde staking kunnen Belgische werkgevers — en vooral kmo’s — te maken krijgen met extra afwezigheden en organisatorische hinder. Omdat de staking tijdig is aangekondigd, hebben werknemers geen recht op gewaarborgd loon als ze niet of te laat op het werk raken. Werknemers worden geacht alternatieven te voorzien, zoals carpooling, privévervoer, thuiswerk of werken in een satellietkantoor.
Bij de NMBS geldt opnieuw de regeling van minimumdienstverlening: stakers moeten 72 uur vooraf melden dat ze deelnemen, waarna de NMBS het beschikbare vervoersaanbod vastlegt en 24 uur op voorhand communiceert.
Ook de betoging op 26 januari heeft gevolgen:
- Stakende werknemers hebben geen recht op loon, maar vakbondsleden ontvangen een vergoeding via hun vakbond.
- Werkwillige werknemers die hun werk niet kunnen starten door de actie, hebben eveneens geen recht op loon en komen quasi zeker niet in aanmerking voor tijdelijke werkloosheid wegens het algemene karakter van de staking.
De impact geldt voor zowel private sector, contractuele personeelsleden in de publieke sector, als voor vast benoemde ambtenaren, al gelden daar specifieke regelingen.
