Meer dan twee miljoen werknemers krijgen deze zomer een automatische loonindexering. Door de samenloop van verschillende indexeringsmomenten én de eerste brede toepassing van de centenindex wordt dit een belangrijke test voor HR en payroll.
Voor payrollverantwoordelijken wordt dit wellicht de drukste indexzomer in jaren. Meer dan twee miljoen werknemers en ambtenaren zien de komende maanden hun loon automatisch stijgen. Dat is op zich niet uitzonderlijk. Wat deze zomer wél anders maakt, is dat verschillende indexeringsmomenten samenvallen én dat de centenindex voor het eerst in heel wat sectoren echt voelbaar wordt. Voor HR belooft het daarom een drukke zomer te worden, niet alleen voor de payroll, maar ook voor de communicatie naar medewerkers.
Waarom deze zomer uitzonderlijk is
België kent niet één systeem van automatische loonindexering. Sommige sectoren indexeren jaarlijks, andere elk kwartaal, halfjaarlijks, tweemaandelijks of zelfs maandelijks. Daarnaast zijn er sectoren die pas indexeren wanneer een bepaalde spilindex wordt bereikt. Deze zomer komen heel wat van die systemen samen. Omdat de spilindex in juni werd overschreden, stijgen niet alleen de lonen in verschillende private sectoren, maar volgen ook de social profit, de overheidswedden en de sociale uitkeringen. Daardoor krijgen tussen juli en september meer dan twee miljoen werknemers en ambtenaren een hoger loon.
Welke sectoren indexeren?
Vanaf juli stijgen onder meer de lonen in de metaalsector met 2,8%. Ook werknemers in de schoonmaak (+2,06%), de textielsector (+2%), de bouw (+1,1%), de bankensector (+0,52%) en verschillende energie-, petroleum- en industriële sectoren krijgen een loonaanpassing. Ook in de social profit volgt een brede indexering. Medewerkers in onder meer ziekenhuizen, woonzorgcentra, kinderopvang, gezinszorg en de socio-culturele sector zien hun loon, afhankelijk van het paritair comité, in juli of augustus met 2% stijgen. Voor ambtenaren en contractuele medewerkers bij de overheid volgt de indexering in september, samen met de sociale uitkeringen.
De eerste grote test voor de centenindex
Deze zomer is ook de eerste grote test voor de centenindex. Sinds de invoering ervan wordt de automatische indexering beperkt voor het deel van het brutoloon boven 4.000 euro. In juni bleef de impact nog beperkt omdat relatief weinig sectoren indexeerden. Nu veel meer werknemers tegelijk een loonaanpassing krijgen, zal de nieuwe regeling voor het eerst op grotere schaal zichtbaar worden.
Dat betekent ook dat collega’s niet altijd dezelfde procentuele loonstijging zullen zien. Zeker voor werknemers met een hoger loon kan dat vragen oproepen. Voor sectoren die deze zomer een indexering van 2% of meer bereiken, zal de aftopping bovendien pas opnieuw spelen vanaf 2028. Voor sectoren met kleinere, frequentere indexeringen blijft de centenindex ook de komende indexrondes een rol spelen.
Meer dan een payrolloefening
Voor HR stopt het verhaal niet bij een correcte loonberekening. Payrollteams moeten de verschillende indexmechanismen én de nieuwe regels rond de centenindex correct toepassen. Tegelijk zullen leidinggevenden en HR-afdelingen vragen krijgen van medewerkers die hun loonbrief vergelijken met die van collega’s of willen begrijpen waarom hun loon minder stijgt dan verwacht.
Ook financieel vraagt deze zomer extra aandacht. De opeenvolgende indexeringen hebben een impact op de loonkosten en maken het belangrijk om personeelsbudgetten tijdig bij te sturen.
De automatische loonindexering is een vertrouwd onderdeel van de Belgische arbeidsmarkt. De manier waarop ze deze zomer wordt toegepast, is dat veel minder. Net daarom wordt de komende maanden niet alleen een test voor payrollsystemen, maar ook voor de manier waarop organisaties over verloning communiceren.
