Wie ‘s nachts werkt, loopt 17% meer kans op een verhoogd risico op diabetes type 2. Naar aanleiding van Wereld Diabetes Dag deelt IDEWE de resultaten van een onderzoek bij ruim 148.000 werknemers en vijf aanbevelingen voor gezonder nachtwerk.
Werknemers die ‘s nachts werken, hebben 17% meer kans op een verhoogd risico op diabetes type 2 dan werknemers die niet ‘s nachts werken. Dat bevestigt nieuw onderzoek van de Belgische externe preventiedienst IDEWE, gebaseerd op FINDRISC-gegevens van 148.516 werknemers. Diabetes type 2 is vaak verbonden met een verstoord bioritme, dat een invloed heeft op slaap, hormoonhuishouding en stofwisseling. Daarom pleit IDEWE naar aanleiding van Wereld Diabetes Dag voor meer aandacht voor de risico’s van nachtwerk.
Type 2 is een chronische stofwisselingsziekte waarbij je lichaam de bloedsuikerspiegel niet meer goed zelf kan regelen. Dit type is niet alleen erfelijk maar kan ook veroorzaakt worden door levensstijl. IDEWE analyseerde bij 148.516 werknemers met én zonder nachtwerk hun FINDRISC-score – een internationaal gebruikt instrument om het risico op type 2 in te schatten. Daaruit blijkt dat die eerste groep 17% meer kans heeft op een verhoogd risico op diabetes type 2 dan de tweede.
Risico’s van nachtwerk beperken
Volgens Lode Godderis, CEO bij IDEWE en professor Arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, zijn er verschillende redenen voor die link: “Nachtwerk verstoort ons bio- én eetritme, en zo dus ook onze slaap, hormoonhuishouding en stofwisseling. Bovendien hebben nachtwerkers gemiddeld een hogere BMI en een verhoogde buikomtrek, en bewegen ze minder dan werknemers die niet ‘s nachts werken. Die combinatie van factoren kan op de langere termijn de glucoseregulatie beïnvloeden en zo bijdragen aan een verhoogd risico op diabetes type 2.”
Volgens Godderis tonen de resultaten aan dat nachtwerkers bijzondere aandacht verdienen binnen het preventiebeleid van organisaties: “Tal van sectoren kunnen uiteraard niet zonder nachtarbeid. Daarom is het belangrijk om nachtwerk zo gezond mogelijk te organiseren, met aandacht voor werkroosters, voldoende herstel, slaap, voeding en beweging. Die maatregelen zijn belangrijk voor de algemene gezondheid en het welzijn van nachtwerkers, wat dus een positieve invloed heeft op een aantal risicofactoren die tot diabetes type 2 kunnen leiden – al kunnen we uiteraard nooit stellen dat ze het verhoogde risico volledig kunnen voorkomen.”
Aurélie Lampaert, Director of Content, Policy & Research van Diabetes Liga vult aan: “Dit onderzoek bevestigt dat we bij de preventie van diabetes type 2 verder moeten kijken dan individuele leefstijlkeuzes. Wie ‘s nachts werkt, heeft niet altijd zelf vat op de factoren die het risico verhogen. Vanuit Diabetes Liga pleiten we daarom voor meer aandacht voor diabetespreventie op de werkvloer, met bijzondere aandacht voor nachtwerkers. Werkgevers hebben hierin een belangrijke verantwoordelijkheid door gezonde werkomstandigheden te creëren en in te zetten op gerichte sensibilisering, vroegtijdige risicodetectie en passende opvolging. Zo kunnen we samen bijdragen aan het verkleinen van het risico op diabetes type 2.”
5 tips om gezonder te leven
IDEWE deelt daarom 5 concrete tips, die werknemers zelf kunnen toepassen en werkgevers kunnen stimuleren, voor nachtwerkers om gezonder te leven:
- Zorg voor voldoende herstel tussen nachtdiensten:
Beperk waar mogelijk het aantal opeenvolgende nachtdiensten en vermijd lange werkperiodes zonder voldoende rust. Een doordachte uurroosterplanning helpt slaaptekort te beperken en voldoende te herstellen. - Eet ook ‘s nachts zo gezond mogelijk:
Nachtwerkers hebben niet altijd toegang tot dezelfde gezonde voedingsopties als collega’s die overdag werken, en dus zijn junkfood en snelle snacks heel verleidelijk. Voorzie dus ook tijdens nachtdiensten gezonde voeding – ofwel ter plekke of meegenomen van thuis – en voldoende tijd om rustig te eten. Vermijd ook te zware maaltijden, want die verteer je ’s nachts moeilijker. - Stimuleer beweging op maat van het werkritme:
Nachtwerk kan het moeilijker maken om voldoende te bewegen, ook overdag. Voldoende pauzes tijdens de werkuren om even te wandelen of te bewegen – of zelfs concrete beweeginitiatieven tijdens de nachtdienst – zijn daarom een goed idee. - Waak over slaap:
Voldoende slaap van goede kwaliteit is enorm belangrijk. Probeer dus ook overdag in een donkere, rustige omgeving te slapen. En hoe hard je ook naar cafeïne verlangt op het einde van je shift, probeer dat toch te vermijden. Belangrijk is ook dat werkroosters voldoende regelmatig en voorspelbaar zijn, zodat dat ook voor het slaappatroon geldt. - Besteed extra aandacht aan preventieve gezondheidsopvolging:
Neem als werkgever de specifieke gezondheidsrisico’s van nachtwerk mee in je preventiebeleid en de arbeidsgezondheidskundige opvolging. Zo kunnen risicofactoren zoals overgewicht, een verhoogde bloeddruk of een verhoogd diabetesrisico tijdig worden opgemerkt en kunnen werknemers waar nodig gericht worden begeleid.
Het onderzoek van IDEWE is gebaseerd op FINDRISC-gegevens van 148.516 werknemers. De FINDRISC-score schat op basis van verschillende risicofactoren de kans in om binnen tien jaar diabetes type 2 te ontwikkelen. Het gaat om een risico-inschatting, niet om een medische diagnose. De gegevens werden geanalyseerd volgens het type werkregime, met aandacht voor onder meer leeftijd, BMI, buikomtrek en lichaamsbeweging.
