Hoe Volvo Car Gent taal inzet voor inclusie, veiligheid en retentie
De arbeidsmarkt wordt steeds diverser en krapper. Voor veel organisaties is het aantrekken van anderstalig talent geen keuze meer, maar een noodzaak. Tegelijk blijft taal een bepalende factor voor veiligheid, samenwerking, integratie en duurzame inzetbaarheid. Wie taal reduceert tot een instapvoorwaarde, mist kansen. Wie taal actief ondersteunt op de werkvloer, wint aan betrokkenheid, stabiliteit en teamkracht.
Volvo Car Gent koos resoluut voor dat tweede pad. Samen met Randstad Risesmart bouwde het bedrijf een geïntegreerd taalcoachingtraject uit dat vandaag een vaste plaats heeft binnen het HR-beleid. Hun aanpak toont hoe taalcoaching veel meer kan zijn dan een klassieke taalcursus, en waarom net HR en leidinggevenden daarin een sleutelrol spelen.
Waarom taalcoaching geen nice-to-have is
Als grootste industriële werkgever van Vlaanderen stelt Volvo Car Gent meer dan 6.500 mensen tewerk. Door structurele arbeidsmarktkrapte en pieken in productie rekruteert het bedrijf al jaren bewust anderstalige medewerkers. Die keuze bleek niet alleen noodzakelijk, maar ook succesvol: de uitstroom bij anderstalige medewerkers ligt zelfs lager dan bij Nederlandstalige collega’s.
Toch verliep het traject niet zonder uitdagingen. De eerste taalinitiatieven, opgestart in 2022, waren goedbedoeld maar onvoldoende afgestemd op de realiteit van een productieomgeving. Taallessen tijdens de werkuren bleken organisatorisch moeilijk haalbaar, en bij leidinggevenden, HR en vakbonden leefden veel vragen. Welk taalniveau verwachten we precies? Wie is waarvoor verantwoordelijk? En hoe evalueren we mensen op een eerlijke en realistische manier?
Die vragen maakten duidelijk dat taalcoaching niet kan steunen op losse initiatieven. Het vraagt om duidelijke afspraken, gedeelde verwachtingen en een gedragen visie. Met andere woorden: taal moet een volwaardig onderdeel worden van het HR-beleid, niet iets wat er “bij” komt.
Van zoeken naar structuur
Om dat kader scherp te stellen, werd Randstad Risesmart betrokken. Samen met Volvo Car Gent en de interne Randstad Inhouse-werking werd het bestaande initiatief herbekeken en verdiept. Niet door alles om te gooien, maar door structuur aan te brengen en het traject beter te verankeren in de organisatie.
Een cruciale stap daarin was het betrekken van alle stakeholders. Leidinggevenden, HR business partners, vakbonden en externe partners werden van bij het begin meegenomen in het verhaal. Dat zorgde niet alleen voor meer draagvlak, maar ook voor duidelijkheid: taalcoaching werd gepositioneerd als een duurzaam instap- en integratietraject, met duidelijke rollen en wederzijdse verwachtingen.
Voor HR is dit een belangrijke les. Taalcoaching slaagt alleen wanneer het geen geïsoleerd HR-project is, maar een organisatiebreed verhaal dat ook op de werkvloer wordt gedragen.
Hoe ziet taalcoaching op de werkvloer eruit?
Het huidige traject bij Volvo Car Gent is opgevat als een instaptraject dat inzet op zelfredzaamheid. Nieuwe medewerkers worden vooraf gescreend, onder meer op basiskennis van het Engels, en starten met een nulmeting Nederlands. Die dient niet om te selecteren, maar om een realistisch beeld te krijgen van het startniveau.
Tijdens de introductieweek krijgen anderstalige medewerkers, net als alle anderen, dezelfde onboarding. Het verschil zit in een extra focus op taal en duidelijke communicatie over wat het traject inhoudt. Daarna volgen ze een taalcoachingtraject van in totaal 32 uur, gespreid over meerdere maanden. De coaching gebeurt in kleine groepen en sluit aan op de ploegensystemen, wat betekent dat deelnemers voor of na hun shift samenkomen. Dat vraagt een eigen inspanning, maar verhoogt tegelijk de betrokkenheid.
De focus ligt niet op perfecte taalbeheersing, maar op wat medewerkers nodig hebben om hun job goed en veilig te doen. Het gaat om durven spreken, vragen stellen, instructies begrijpen en zich zeker genoeg voelen om deel uit te maken van het team.
Maatwerk maakt het verschil
Wat dit traject onderscheidt van klassieke taalcursussen, is het sterke maatwerk. De inhoud is volledig afgestemd op de realiteit van Volvo Car Gent. Medewerkers leren niet alleen algemene taalvaardigheid, maar ook technische termen, veiligheidsinstructies, werkdocumenten en typische woordenschat van op de werkvloer. Zelfs veelgebruikte dialectwoorden komen aan bod, wat de herkenbaarheid en het leercomfort verhoogt.
Daarnaast krijgen deelnemers extra ondersteuning via een taalapp, een werkboek op maat en kleine oefenopdrachten tussen de sessies door. Die opdrachten zijn bewust laagdrempelig en stimuleren mensen om ook buiten de coachingsmomenten met taal bezig te zijn. Taal leren stopt immers niet na dat ene uur per week. Net de oefenkansen op de werkvloer maken het verschil.
De cruciale rol van leidinggevenden
Een van de belangrijkste inzichten uit het traject is het belang van leidinggevenden. Wanneer zij het nut van taalcoaching zien, ruimte maken om te oefenen en het gesprek aangaan met hun medewerkers, stijgt de motivatie merkbaar. Omgekeerd wordt het traject kwetsbaar als leidinggevenden het niet actief ondersteunen.
Daarom investeert Volvo Car Gent ook in het versterken van leidinggevenden. Via gerichte sessies krijgen zij handvatten om met taaldiversiteit om te gaan, teams te ondersteunen en realistische verwachtingen te hanteren. Taalcoaching wordt zo een gedeelde verantwoordelijkheid, waarbij ook het team zich aanpast en meebouwt aan een veilige leeromgeving.
Evalueren met nuance
Het traject eindigt niet met een harde taaltest. Evaluatie gebeurt op basis van meerdere elementen, waaronder de vooruitgang die iemand boekt, de motivatie en inzet, de aanwezigheid tijdens de sessies en het functioneren binnen het team. Taal is daarbij één factor, geen allesbepalend criterium.
Medewerkers die het traject succesvol afronden, worden aangemoedigd om Nederlands verder te blijven oefenen via externe vervolgtrajecten. Ook wie het traject niet volledig doorloopt, neemt waardevolle leerervaringen mee. In die zin creëert het traject niet alleen waarde voor Volvo Car Gent, maar ook voor de bredere arbeidsmarkt.
Wat HR en leidinggevenden hieruit kunnen meenemen
Het verhaal van Volvo Car Gent toont dat taalcoaching op de werkvloer werkt wanneer ze structureel, realistisch en gedragen is. Het vraagt om maatwerk, om betrokken leidinggevenden en om de moed om te starten, ook als nog niet alles vastligt. Maak van taal geen drempel, maar een hefboom. Leg de lat haalbaar, investeer in ondersteuning en zie taalontwikkeling als een gedeeld leerproces.
