Samenvatting
IDEWE en de Belgische Kankerregistratie lanceren BOCCA, een databank die arbeidsgezondheidsgegevens koppelt aan kankerregistraties. Uit de gegevens blijkt dat 3% van de IDEWE-werknemers tijdens hun loopbaan kanker kreeg, waarbij borst-, prostaat-, huid-, long- en darmkanker het vaakst voorkomen. Er is geen directe link tussen job en kanker, maar per sector zijn er verschillen: in de zorg komt vooral borstkanker voor, terwijl in bouw, transport en industrie vaker prostaat- en longkanker voorkomen. IDEWE benadrukt het belang van preventie, contact met de werknemer tijdens afwezigheid en het vroeg betrekken van de arbeidsarts voor een vlotte re-integratie.
IDEWE en de Belgische Kankerregistratie (BCR) lanceren de BOCCA-databank (Belgian Occupational Cancer Cohort Analysis), de koppeling van de arbeidsgezondheidsgegevens van IDEWE en de kankerregistraties van de BCR. Door deze gegevens te combineren met de betrouwbare en gedetailleerde gegevens van de BCR ontstaat er een krachtige databank waarmee onderzoekers op grootschalige wijze de mogelijke, indirecte relatie tussen beroepsmatige risico’s en het ontwikkelen van kanker in België kunnen onderzoeken.
Van de 775 277 werknemers die tussen 1992 en 2020 op medisch onderzoek kwamen bij IDEWE werden 20 161 werknemers gediagnosticeerd met kanker tijdens hun loopbaan – zo’n 3%. De meest voorkomende kankers waren: borstkanker ( 5%), prostaatkanker (3%), huidkanker (7%), longkanker (2%) en darmkanker (3%). Deze 5 kankers staan voor 66% van alle kankerdiagnoses.
Kankerbelasting per sector
“Hoewel er geen directe causale link is tussen job/sector en specifieke kankervormen, zien we per sector wel een hogere aanwezigheid van bepaalde vormen,” aldus Dr Hilde De Raeve, Preventieadviseur arbeidsarts bij IDEWE. “Dat heeft met verschillende factoren te maken – niet alleen met werkgerelateerde blootstellingen, maar ook leeftijd en geslacht.”
De zorgsector ervaart de hoogste borstkankerbelasting: van alle werknemers met een kankerdiagnose ging het bij 46% om borstkanker. “Voornamelijk omdat dit een sector is met overwegend vrouwen in dienst. Ook is dit – alsook de 4 andere bovenaan genoemde kankervormen – een kanker die zich ook op jongere leeftijd ontwikkelt, dus nog tijdens de actieve beroepsloopbaan, daar moeten we ook rekening mee houden.” Hetzelfde geldt voor onderwijs en overheid.
De bouwsector heeft, met een overwegend mannelijke werknemerspopulatie, daarentegen een belangrijke bijdrage van prostaatkanker (bij 22% van alle werknemers met een kankerdiagnose werd prostaatkanker vastgesteld) en longkanker (bij 12%). “Dit laatste is wellicht mede te verklaren door het rookgedrag in deze sector,” aldus Dr De Raeve. Van alle sectoren telde deze het hoogste aantal rokende werknemers (42%). “Daarbij moet ook rekening gehouden worden met potentiële blootstelling aan (uitlaat)gassen en stof die worden ingeademd.” Ook de transportsector en de industrie zijn, met een overwegend mannelijke werknemerspopulatie, vergelijkbaar met de bouwsector: prostaat-, long en darmkanker komen hier het meeste voor.
Blijf in contact met werknemer tijdens afwezigheid
“Welke werkgerelateerde blootstellingen impact hebben op het ontwikkelen van kanker, is nog niet voor alle sectoren even duidelijk en direct meetbaar,” gaat Dr De Raeve verder. “Wel willen we hiermee extra belichten dat we er ons bewust van moeten zijn dat er sectoren zijn met een hogere kankerbelasting. Daarom stimuleren we tijdige kankerscreening, het aannemen van gezonde leefgewoonten en het beperken van blootstelling aan carcinogenen op de werkvloer. Voor werkgevers en -nemers raden we, ongeacht de sector, aan om in contact te blijven – vanaf de kankerdiagnose tot eventuele terugkeer naar het werk. Er hangt nog steeds een hardnekkig taboe rond dit topic, en hoe minder contact, hoe moeilijker om die te doorbreken wanneer re-integratie in zicht is. Zorg als werkgever – en dat geldt voor elke ziekte – dus voor een aanwezigheidsbeleid met duidelijke afspraken rond de frequentie van dat contact. Licht ook het team in over hoe de terugkeer zal gebeuren, zodat je hier duidelijke afspraken over kan maken. Op de website van Kom op tegen Kanker vind je meer informatie voor het opstellen van een re-integratieplan.”
Denk ook aan de arbeidsarts
“Veel patiënten vergeten dat er een belangrijke rol is weggelegd voor de arbeidsarts,” aldus Dr De Raeve. “Je kan terecht bij je arbeidsarts om te evalueren: welk aangepast werk is er mogelijk, wat moet je bespreken met je werkgever, welke ondersteunende maatregelen kan je aanvragen, etc. Weet ook dat er tegenwoordig een communicatiekanaal is waarin de behandelende arts, adviserende arts en arbeidsarts rechtstreeks informatie kunnen delen, met toelating van de werknemer, wat voor een vlotter begeleidingstraject kan zorgen – al vanaf diagnose.”
