Wat als je te laat komt? En mag je dan van thuis werken?
Op vrijdag 9 oktober organiseren de vakbonden opnieuw een nationale actiedag. Dat kan niet alleen zorgen voor afwezigheden op de werkvloer, maar mogelijk ook voor hinder op de weg en het openbaar vervoer. Maar heeft een werknemer die staakt recht op loon? Wat als je door de acties te laat op het werk aankomt? En kan je dan zomaar thuiswerken? Frank Verbruggen, legal expert bij Group S zet de belangrijkste regels op een rij.
Ik neem deel aan de staking. Heb ik recht op loon?
Wie op 9 oktober het werk neerlegt om deel te nemen aan de vakbondsactie, heeft voor de niet-gewerkte uren geen recht op loon van de werkgever. De arbeidsovereenkomst wordt voor die periode geschorst. Wie aangesloten is bij een vakbond, kan onder bepaalde voorwaarden wel recht hebben op een stakingsvergoeding van die vakbond. Een werkgever kan een werknemer in principe ook niet verbieden om deel te nemen aan een aangekondigde staking.
“Staken is een recht, maar dat betekent niet dat de werkgever de niet-gewerkte uren moet betalen. Voor werkgevers is het vooral belangrijk om een duidelijk onderscheid te maken tussen werknemers die zelf deelnemen aan de actie en werknemers die wél willen werken, maar hinder ondervinden door de staking.” – Frank Verbruggen, legal expert bij Group S
Ik wil gaan werken, maar mijn trein rijdt niet. Mag ik gewoon thuisblijven?
Dat ligt anders. De actiedag van 9 oktober is ruim op voorhand aangekondigd. Van werknemers die niet deelnemen aan de staking, mag daarom worden verwacht dat ze redelijke inspanningen leveren om op tijd op het werk te raken. Denk bijvoorbeeld aan vroeger vertrekken, carpoolen of indien mogelijk een ander vervoermiddel gebruiken. Wie door de aangekondigde hinder te laat aankomt of helemaal niet op het werk geraakt, heeft daardoor niet automatisch recht op loon voor de niet-gewerkte uren.
Er bestaat wel een belangrijk verschil met een onverwachte situatie. Wordt een werknemer bijvoorbeeld onderweg geconfronteerd met een onvoorziene wegblokkade en heeft die alles gedaan wat redelijkerwijs mogelijk was om op het werk te raken, dan kan er wél recht zijn op gewaarborgd dagloon.
Mag ik dan van thuis uit werken?
Ook thuiswerk is niet automatisch een oplossing waarop een werknemer eenzijdig aanspraak kan maken. Wie normaal al op vrijdag thuiswerkt volgens de afspraken binnen het bedrijf, kan uiteraard de bestaande regeling volgen.
Voor andere werknemers kan thuiswerk een praktische oplossing zijn, maar daarover moeten werkgever en werknemer afspraken maken. Een werknemer kan occasioneel telewerk aanvragen, maar de werkgever kan zo’n aanvraag onder bepaalde voorwaarden weigeren.
“Een eenvoudige afspraak vooraf kan op zo’n dag veel discussies vermijden. Als een functie zich tot thuiswerk leent, kan dat voor beide partijen een pragmatische oplossing zijn, maar werknemers mogen niet op eigen initiatief beslissen om thuis te werken.” – Frank Verbruggen, legal expert bij Group S.
Kan ik een dag verlof nemen om de hinder te vermijden?
Wil je alle heisa gewoon vermijden, dan kan je natuurlijk ook een verlofdag inzetten. Maar ook hier geldt: dat gebeurt niet eenzijdig. De werkgever moet akkoord gaan met de opname van de vakantiedag. Een aangekondigde stakingsdag geeft een werknemer dus geen automatisch recht om verlof te nemen.
Voor werkgevers kan het daarom nuttig zijn om vooraf duidelijk te communiceren welke oplossingen mogelijk zijn: thuiswerk waar de functie dat toelaat, verlof in onderling akkoord of aangepaste praktische afspraken.
“De meeste problemen ontstaan niet door de regels zelf, maar doordat werkgever en werknemer op de ochtend van de staking voor het eerst bespreken wat er moet gebeuren. Wie vooraf duidelijke afspraken maakt over aanwezigheid, thuiswerk en eventuele afwezigheden, voorkomt heel wat discussie op 9 oktober.” – Frank Verbruggen, legal expert Group S
