Uiterlijk op 7 juni moet de Europese richtlijn rond loontransparantie omgezet zijn in Belgische wetgeving. Meer dan de helft van de ondernemingen met meer dan 10 werknemers heeft nog werk aan de winkel om een transparant loonbeleid uit te werken. Dat blijkt uit een onderzoek van hr-expert Acerta naar de loontransparantie in meer dan 600 Belgische bedrijven. Opvallend: slechts vier op tien Vlaamse bedrijven communiceert info over loonpakketten, tegenover ongeveer de helft in Wallonië en zes op tien in Brussel. Daarnaast moeten bedrijven ook nog stappen zetten om lonen transparant mee te geven tijdens het sollicitatieproces: op dit moment geeft nog maar 44% van de bedrijven aan sollicitanten mee hoeveel collega’s met dezelfde functie in het bedrijf verdienen. “Onder andere het gebrek aan duidelijke wetgeving speelt bedrijven parten om sneller actie te ondernemen”, aldus Acerta.
De nieuwe Europese richtlijn rond loontransparantie, die uiterlijk op 7 juni 2026 in Belgische wetgeving vertaald moet zijn, verplicht bedrijven om open kaart te spelen over het loonbeleid van hun organisatie, om zo de loonkloof tussen man en vrouw dichten. Ook sollicitanten moeten voortaan informatie krijgen over het startloon of de loonschaal en de criteria waarmee hun loon bepaald wordt en evolueert. Waar staan de Belgische ondernemingen vandaag op het vlak van loontransparantie, iets meer dan twee maanden vooraleer de nieuwe Europese richtlijn normaal gezien in voege moet treden bij ons?
Pakweg de helft van de bedrijven (49,6%) geeft aan al transparant te zijn over de loonpakketten van collega’s. Dat is een duidelijke toename tegenover vorig jaar. In 2025 lag dat percentage nog 7,8 procentpunt lager. Opvallend: in Vlaanderen blijkt de terughoudendheid groter dan in de andere gewesten. Slechts 41,7% van de ondernemingen in Vlaanderen communiceert looninfo transparant, tegenover 53,1% in Wallonië en 58,5% in Brussel.
Transparantie tijdens sollicitatie
Op het vlak van transparante communicatie tijdens sollicitaties, is in veel ondernemingen wel nog werk aan de winkel, zo blijkt uit het onderzoek. Zo geeft 44,3% van de bedrijven aan sollicitanten mee hoeveel collega’s met dezelfde functie of gelijkaardig werk gemiddeld verdienen. Dat zijn er niet significant meer dan in 2025. Nochtans is het ook een vereiste die in de Europese Pay Transparency Directive staat. 66,3% van de werkgevers met meer dan 10 werknemers biedt tijdens het sollicitatieproces weliswaar wel al duidelijke informatie over de spelregels en criteria voor opslag en promotie.
Grote bedrijven lopen voorop, bij kleine ondernemingen overheerst pragmatiek
De cijfers tonen wel verschillen tussen grote bedrijven en kleine kmo’s: grote werkgevers (met meer dan 50 werknemers) hebben vaker uitgewerkte en gedeelde salarisstructuren. Ze communiceren ook duidelijker over de regels voor loonsverhoging. Kleinere bedrijven (1-9 werknemers) werken daarentegen vaker met spontane loonsverhogingen. Grote werkgevers gebruiken vaker loonstudies, eigen analyses en info van externe partijen ter evaluatie van competitiviteit van lonen ten opzichte van de arbeidsmarkt.
Ellen Roelants, juridisch experte bij Acerta: “Loontransparantie gaat verder dan enkel cijfers publiceren. Om klaar te zijn voor de richtlijn hebben organisaties een helder kader nodig waarin beschreven staat welk loon voor welke functie vooropgesteld wordt, gebaseerd op objectieve criteria. Loonverschillen mogen, maar ze moeten duidelijk uitlegbaar zijn. Dat grote bedrijven dan al verder staan, is logisch: hoe meer werknemers een onderneming telt, hoe groter de behoefte aan duidelijke structuren, uniforme regels en onderbouwde analyses ook is.”
Er is nog werk aan de winkel
Als de ene helft van de werkgevers werknemers en sollicitanten afdoende informeert over de lonen van anderen, doet de andere helft dat uiteraard nog niet. 49,7% van de werkgevers vraagt bijvoorbeeld ook nog hoeveel sollicitanten in het verleden verdienden. Iets wat straks dus niet meer kan, als de Europese richtlijn van toepassing wordt.
Werknemers zijn zeker ook niet altijd op de hoogte van de loontransparantie die binnenkort verplicht wordt. Zij weten bijvoorbeeld vaak niet of hun werkgever duidelijke salarisstructuren en loonschalen deelt met de medewerkers, welke criteria en spelregels er gelden voor loonsverhogingen, en of het bedrijf gelijke verloning biedt voor gelijk werk. Iets wat nochtans 63% van de werkgevers zegt te doen.
Waarom bepaalde werkgevers nog geen of onvoldoende actie hebben ondernomen? Dat heeft bovenal te maken met onduidelijkheid rond de verwachtingen die de overheid straks zal hebben (52,4%). 6 op de 10 (61,7%) werkgevers geven ook aan dat geld nog altijd taboe is binnen de organisatie.
Ellen Roelants: “We weten inderdaad nog niet hoe de nieuwe regelgeving in ons land er precies zal uitzien, maar werkgevers bereiden zich er beter al op voor door de algemene verplichtingen ervan nu al in de praktijk te brengen. De algemene Europese richtlijnen zullen vermoedelijk grotendeels één op één hun weg vinden naar de Belgische wetgeving. Werkgevers zetten intussen wel al voorzichtige stappen, maar nu moeten ze de komende maanden evolueren naar structurele transparantie als ze in orde willen zijn met de aankomende wet.”
Over de cijfers
De gegevens zijn afkomstig uit de jaarlijkse Spiegelbevraging die Acerta opstelde met ondersteuning van Bart Meuleman, socioloog en survey methodoloog en als docent verbonden aan de KU Leuven. De bevraging werd uitgevoerd door onderzoeksbureau Indiville bij een representatief staal van meer dan 600 Belgische werkgevers en meer dan 2.000 werknemers.
De werkgeversdata werden gewogen om representatief te zijn voor België op basis van het aantal werknemers in actieve ondernemingen. De werknemersdata werden gewogen op basis van statuut, leeftijd, geslacht en taal, zodat ze representatief zijn voor de Belgische werknemerspopulatie.
