Onderzoek van Bright Plus wijst ook op toenemende druk, schuldgevoel en angst voor kritiek
Meer dan één op de vijf werknemers ervaart de eigen job als zinloos. Drie jaar geleden was dat nog 13%. Tegelijk leggen werknemers zichzelf vaker druk op om hard te werken en voelen ze zich vaker schuldig wanneer ze verlof opnemen. Dat blijkt uit onderzoek van Bright Plus, motivatie-experte dr. Hermina Van Coillie en onderzoeksbureau iVOX. De resultaten leggen niet alleen een vraag naar zingeving bloot, maar ook naar de kwaliteit van onze werkmotivatie.
Een op de vijf ervaart het werk als zinloos
In de bevraging geeft 21,4% aan de eigen job zinloos te vinden. In een eerdere meting uit 2023 bedroeg dat aandeel 13%. Opvallend is dat een gebrek aan ervaren zinvolheid niet noodzakelijk betekent dat mensen hun werk oninteressant of onaangenaam vinden. Werknemers kunnen hun job boeiend vinden en zich tegelijk afvragen welke betekenis of impact hun werk heeft. Dat onderscheid is belangrijk. Zinvol werk gaat niet alleen over plezier of inhoudelijke interesse, maar ook over het gevoel bij te dragen aan iets wat men zelf waardevol vindt.
Ouders en leidinggevenden twijfelen vaker
Bij werknemers met kinderen ervaart 27% de eigen job als zinloos, tegenover 13,2% bij werknemers zonder kinderen. De bevraging toont een verschil, maar verklaart niet waardoor dat precies ontstaat.
Volgens motivatie-experte Hermina Van Coillie kan de komst van kinderen wel aanleiding geven om prioriteiten opnieuw af te wegen. “De komst van kinderen brengt de zoektocht naar zingeving in een stroomversnelling. Tijd wordt nog schaarser, waardoor je kritischer gaat kijken naar wat je écht belangrijk vindt. De vraag ‘Is dit werk het waard?’ krijgt dan veel meer aandacht.”
Ook bij leidinggevenden ligt het aandeel opvallend hoog. Van hen noemt 33,7% de eigen job zinloos, tegenover 15,8% van de niet-leidinggevenden.
Linda Cappelle, CEO van Bright Plus, wijst op de spanning tussen verschillende verwachtingen: “Leidinggevenden zitten vaker in een spreidstand waarin ze strategische doelstellingen moeten behalen en tegelijk hun team moeten aansturen. Daardoor verliezen velen het gevoel dat ze zelf impact maken in hun job.”
Hard werken vanuit druk
Het onderzoek kijkt daarnaast naar de redenen waarom mensen zich inspannen. Bijna twee op de drie bevraagden, 65,9%, geven aan zichzelf op te leggen om hard te werken. In 2023 was dat 59,8%.
Ook schuldgevoel en angst voor kritiek lijken sterker aanwezig. Een derde van de bevraagden, 33,6%, voelt zich schuldig wanneer die verlof opneemt, tegenover 27,6% drie jaar geleden. Bijna de helft, 48,6%, zegt mede in actie te komen uit angst voor kritiek van collega’s of leidinggevenden. In 2023 ging het om 34,1%.
Die cijfers wijzen op een verschuiving naar meer drukgedreven motivatie: mensen blijven zich inzetten, maar doen dat vaker omdat ze vinden dat het hoort, omdat ze anderen niet willen teleurstellen of omdat ze negatieve reacties vrezen.
“Druk en controle kunnen op korte termijn werken om resultaten te boeken, maar ze putten werknemers mentaal uit”, zegt Van Coillie. “Vooral de druk die mensen zichzelf opleggen vanuit een gevoel van schuld of faalangst, is een van de belangrijkste voorspellers van burn-out en ziekteverzuim.”
Zicht op de eigen bijdrage
Voor werkgevers ligt de uitdaging volgens Bright Plus niet alleen in het aanbieden van aantrekkelijk werk. Ook autonomie, inspraak, psychologische veiligheid en zicht op de eigen bijdrage spelen een rol.
“Een motivatiebeleid is een no-brainer voor werkgevers die talent willen houden”, zegt Cappelle. “We zien dat het loont om actief in te zetten op motivatie in plaats van controle. Bied werknemers meer inspraak, creëer een veilige werkomgeving waarin twijfels besproken mogen worden en stimuleer persoonlijke groei. Blijf ook benadrukken dat hun individuele bijdrage ertoe doet en focus op de tastbare impact op de organisatie.”
De resultaten bieden geen eenvoudige verklaring voor de stijgende twijfel over de zin van werk. Ze maken wel zichtbaar dat betrokkenheid niet alleen kan worden afgemeten aan inzet of prestaties. Ook de reden waarom mensen zich inspannen en de betekenis die zij aan hun bijdrage geven, verdienen aandacht.
Over het onderzoek
Het onlineonderzoek werd tussen 6 en 22 mei 2026 uitgevoerd door iVOX en Flourish in opdracht van Bright Plus. Er namen 1.227 Belgische bedienden, vrije beroepers, zelfstandigen en zaakvoerders deel die minstens halftijds op kantoor werken. De steekproef is representatief naar taal, geslacht, leeftijd en diploma. De maximale foutenmarge bedraagt 2,78%. De resultaten worden vergeleken met een iVOX-bevraging uit juni 2023 bij 1.204 Belgische bedienden die minstens halftijds op kantoor werkten. Omdat de omschrijving van de onderzoekspopulatie in beide metingen niet volledig gelijk is, vraagt de vergelijking enige voorzichtigheid.
