In een tijdperk waarin veranderingen elkaar snel opvolgen, kijkt iedereen maximaal vier jaar vooruit. In onze interviewreeks ‘De toekomstkoffer’ nodigen we CHRO’s daarom uit om op langere termijn te denken. Want de keuzes die zij vandaag (niet) maken, bepalen (grotendeels) mee de toekomst van werk en HR. We stellen hen voor een uniek scenario: ze krijgen de kans om een toekomstkoffer samen te stellen die pas over 20 jaar geopend zal worden. Deze koffer bevat 5 voorwerpen die hun visie en nalatenschap als HR-leiders weerspiegelen: het belangrijkste HR-thema dat de komende 20 jaar volgens hen aan belang zal winnen; een persoonlijke boodschap; een symbool van hun bedrijfscultuur; een persoonlijk item en een HR trend die volgens hen in 2046 nog steeds relevant zal zijn. Deze keer kruip je mee in de toekomstkoffer van Nele De Brabandere, Chief People Officer bij Eurostar.
Ze werkt al vele jaren in de spoorwegwereld en maakte van dichtbij mee hoe de organisatie groeide en veranderde. Eurostar kreeg de voorbije jaren een nieuw gezicht: Eurostar en Thalys werden samengebracht en rijden sinds 2023 onder één merk. Vandaag verbindt de groep grote Europese steden over de landsgrenzen heen. Die verbinding is voor Nele veel meer dan een mobiliteitsverhaal. Het gaat over mensen, culturen en economieën bij elkaar brengen. Haar liefde voor het bedrijf, zegt ze, is met de jaren alleen maar gegroeid.
Verbinding blijkt ook de rode draad door haar toekomstkoffer. Ze stopt er krachtig leiderschap in, een estafettestok, verwondering voor de natuur en een uitgesproken geloof in skills-based werken. En hoewel AI onvermijdelijk mee aan tafel zit wanneer we twintig jaar vooruitkijken, komt ze telkens terug bij dezelfde vraag: hoe zorgen we ervoor dat vooruitgang ook mensen vooruithelpt?
Krachtig leiderschap is aanwezig zijn
Het eerste item in haar koffer is krachtig leiderschap. Organisaties veranderen sneller dan ooit, onzekerheid neemt toe en tegelijk verwachten medewerkers steeds meer van hun leidinggevende. Niet alleen richting en resultaten, maar ook ontwikkeling, inspiratie en zingeving. “Managers zullen meer dan ooit de driver van verandering moeten zijn.”
Nele ziet daarbij twee rollen samenkomen. De leidinggevende van morgen moet ondernemer zijn van zijn of haar business unit: initiatief nemen, innoveren en risico’s durven nemen. Maar tegelijk ook people leader: een team inspireren, rolmodel zijn en medewerkers helpen begrijpen waarom hun werk ertoe doet.
Digitalisering en AI maken die menselijke dimensie volgens haar eerder belangrijker dan kleiner. “Ik geloof heel sterk in een succesverhaal waarin de menselijke en digitale component op de juiste manier verbonden worden. Ze zijn complementair.”
Naarmate teams digitaler en internationaler samenwerken, zullen soft skills en emotionele intelligentie volgens haar steeds zwaarder wegen. En daar zit voor haar het woord krachtig: in aanwezigheid. Bij Eurostar zitten teams verspreid over verschillende landen en is een leidinggevende niet altijd fysiek in de buurt. Toch mag die niet onzichtbaar worden. “Krachtig is voor mij zeer aanwezig zijn door duidelijk sturing te geven, er te zijn voor je team, de strategie te vertalen en mensen hun impact en het belang van hun bijdrage te helpen begrijpen.
Blijf verbinden
Die gedachte brengt haar bij de boodschap die ze aan HR-leiders van 2046 wil meegeven: blijf verbinden. Dat hoeft eigenlijk niet te verbazen. Verbinden is wat haar organisatie letterlijk elke dag doet. Maar Nele trekt het veel breder. In een wereld die digitaler en individualistischer wordt, ziet ze voor HR een belangrijke opdracht om ook binnen organisaties verbinding te blijven creëren. Maar verbinden betekent voor haar uitdrukkelijk niet dat iedereen hetzelfde moet worden. “Verbinden doe je door te connecteren en door verschillen te omarmen.”
Eurostar telt meer dan veertig nationaliteiten onder zijn medewerkers en opereert vanuit onder meer het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en België. De culturele verschillen zijn aanzienlijk, maar daarin zit volgens haar ook een enorme rijkdom. De kunst bestaat erin om ruimte te laten voor die eigenheid en tegelijk voldoende gemeenschappelijkheid te creëren om één organisatie te zijn. De waarden Bold, Honest en Caring vormen daarvoor een fundament. Dat verhaal wordt bovendien niet alleen vanuit de top van de organisatie geschreven. Communities en ambassadeurs krijgen ook veel ruimte om initiatieven mee vorm te geven. Nele verwijst onder meer naar het inclusieve Eurostar-uniform, waarin traditionele gendercodes bewust losgelaten werden.
Geef de stok door
Voor het symbool van de Eurostar-cultuur kiest Nele een estafettestok. “Een estafette gaat over teamwork, vertrouwen, continuïteit en verbinding. Dat is gewoon wie wij zijn.” Alleen al om één reiziger een vlotte reis te bezorgen, moeten heel wat verschillende mensen samenwerken: van het operationele centrum dat de treinen in real time aanstuurt tot de medewerkers aan boord en de klantendienst. Niemand kan die ervaring alleen neerzetten. Iedereen loopt een stukje van het parcours en geeft vervolgens de stok door.
Ook vertrouwen hoort daarbij. Net als continuïteit: klanten rekenen al meer dan dertig jaar op het bedrijf en kiezen vandaag steeds nadrukkelijker voor de trein als duurzamer alternatief. “Dat is de kern van onze business. Wij verbinden mensen, culturen en economieën.”
“De natuur is mijn zuurstof”
Het meest persoonlijke item in haar koffer laat zich niet zo makkelijk inpakken. Nele kiest voor haar verwondering voor de natuur. Reizen, wandelen, skiën, lopen, tuinieren: ze zoekt de natuur graag actief op. Vooral bergen hebben iets met haar. “Oog in oog staan met natuurpracht is voor mij de beste manier om dingen in perspectief te zien.”
De grootsheid van de natuur maakt de mens heel klein. En dat vindt ze gezond. “Hoe vaak maken we kleine dingen niet veel te groot? We creëren daardoor obstakels voor onszelf, genereren onnodige stress en worden ook minder verdraagzaam.” Natuur brengt haar rust, inspiratie en relativering. “Het is mijn zuurstof. Letterlijk en figuurlijk.”
Voorbij de functie
De HR-trend die ze twintig jaar vooruit wil sturen, is skills-based werken. HR heeft volgens haar te lang gebouwd rond functies, functieomschrijvingen en vaste rollen. Die logica begint te kantelen. “Ik denk dat skills-based werken een enorme win-win kan zijn. Voor medewerkers omdat organisaties beter kunnen kijken naar wat mensen kunnen, waar hun talenten liggen en welke opdrachten hen energie geven. Voor bedrijven omdat ze zo hun beschikbare potentieel beter kunnen benutten en zich flexibeler kunnen voorbereiden op nieuwe technologie en veranderende rollen.”
Skills-based workforceplanning raakt daarmee rechtstreeks aan enkele grote HR-vraagstukken: talent aantrekken en behouden, interne mobiliteit stimuleren en ervoor zorgen dat de workforce klaar is voor wat nog komt. Maar de omslag is minder eenvoudig dan de theorie doet vermoeden. “We weten allemaal dat we ermee aan de slag moeten. Maar het vraagt een grote verandering in cultuur, mindset en processen.”
Nele vertrekt daarbij graag van een eenvoudige vraag: welk probleem probeer je eigenlijk op te lossen? Pas daarna volgt de discussie over welke skills je over drie of vijf jaar nodig hebt. En om dat te kunnen bepalen, moet HR eerst bijzonder goed begrijpen waar de business naartoe wil.
“In mijn laatste derde zal meer veranderen dan in de eerste twee samen”
Dat brengt ons bij AI. Nele ziet enorme mogelijkheden, maar maakt zich ook zorgen over de inzetbaarheid van mensen. Digitalisering, automatisering en delokalisatie zullen werk veranderen en misschien ook doen verdwijnen. Die onzekerheid merkt ze vandaag al op de werkvloer. “Mensen vragen zich af: zal mijn job binnen vijf of tien jaar nog bestaan? Wat betekent dit voor mij?”
Tegelijk ziet ze een paradox. Veel mensen ervaren vandaag een hoge werkdruk. Technologie kan een deel daarvan wegnemen. De uitdaging wordt dus om heel bewust en doordacht te bepalen waar technologie beter werk kan leveren en waar de menselijke component noodzakelijk blijft.
Zelf zit Nele ongeveer op twee derde van haar loopbaan, rekent ze voor. Maar ze vermoedt dat in het laatste derde meer zal veranderen dan in de eerste twee samen. Dat vraagt nieuwsgierigheid en de bereidheid om te blijven leren. En vooral de ambitie om zoveel mogelijk mensen mee te krijgen, want voor Nele heeft werk een betekenis die veel verder reikt dan inkomen. “Werk is een heel belangrijke factor van zingeving in het leven.”
Ga naar de vloer
Ook HR zelf zal daardoor veranderen. Nele ziet hoe het vak de voorbije decennia evolueerde van een administratieve functie naar volwaardige businesspartner. Maar voor haar is die evolutie nog niet gedaan. “In de toekomst zal die rol nog veel proactiever moeten worden. We moeten de ondersteunende rol durven overstijgen en echt een sturende rol opnemen.”
HR zit daarvoor volgens haar op een unieke plek. Bijna elke grote verandering in een organisatie raakt uiteindelijk mensen. Wie dat combineert met inzicht in strategie, markt en externe ontwikkelingen, kan mee richting geven aan de business. Maar dan moet HR wel uit zijn cocon komen. “Ga naar de vloer. Spendeer tijd in de business. Steek je niet vijf dagen per week weg achter een computer. Ken de strategie. Begrijp hoe het bedrijf waarde creëert. Stel vragen als je iets niet begrijpt. En wacht vooral niet tot de business met een HR-vraag komt. HR moet volgens haar zelf opportuniteiten zien en grijpen.”
“Daarvoor doe ik het”
Over twintig jaar wil Nele vooral het gevoel hebben dat ze een verschil heeft gemaakt: voor mensen, én voor de maatschappij. Daar koppelt ze ook haar zingeving aan voor haar engagement voor Eurostar. Een trein brengt mensen niet alleen van A naar B. Eurostar creëert jobs in de ruimere economie, maar creëert ook kansen voor heel veel mensen om relaties uit te bouwen en families en vrienden samen te brengen.
Haar plaats in het executive team beschouwt ze als een voorrecht. En een voorrecht brengt verantwoordelijkheid mee. “Hoe kan ik mijn talenten en mijn energie optimaal inzetten in het belang van het bedrijf én van datgene waartoe het bedrijf ruimer bijdraagt?”
Vanuit haar people-rol zit de grootste voldoening uiteindelijk dicht bij huis: mensen zien groeien. “Talenten zien ontwikkelen, mensen zien groeien en bloeien: daar haal ik ongelooflijk veel voldoening uit.
De kunst van het gewone
En waar staat Nele De Brabandere zelf wanneer haar toekomstkoffer in 2046 wordt geopend? “Ik zal altijd een bezige bij blijven.”
Ze verwacht ook dan nog bij te dragen aan de maatschappij, misschien door jongere mensen te begeleiden of engagementen op te nemen waar haar ervaring nuttig kan zijn. Maar er mag ook meer ruimte zijn voor vrienden, familie, reizen en natuur. Sinds ze de vijftig voorbij is, denkt ze daar bewuster over na. “Je beseft dat het leven niet oneindig is. We hebben lange loopbanen, we moeten dus lang in vorm blijven, letterlijk én mentaal.”
Daarvoor hoeft het leven niet voortdurend spectaculair te zijn. Een wandeling, een boek, tijd met familie of vrienden, buiten zijn: het zijn vaak de gewone dingen die tellen. “Alles hoeft niet in superlatieven. Ik denk dat het ook de kunst van het leven is om van die gewone momenten te blijven genieten.”
Eigenlijk past dat bij de estafettestok in haar koffer. Je hoeft niet de hele wedstrijd zelf te lopen. Je loopt jouw stuk zo goed mogelijk, samen met anderen, en probeert onderweg iets bij te dragen. Daarna geef je zelf ook de stok door.
