Samenvatting
Ruim zes op de tien werknemers bouwen via hun werkgever aanvullend pensioen op, maar velen weten nauwelijks hoe hun groepsverzekering werkt of wat ze waard is. Voor HR roept dat vragen op over de kwaliteit en het beheer van het pensioenplan én over de communicatie erover. Want een aanzienlijke investering blijft grotendeels onzichtbaar als werknemers de waarde ervan niet kennen.
Meer dan vier op de tien Vlaamse werknemers van 55 jaar en ouder weten niet welk wettelijk pensioen hen later wacht. En 81% van alle werknemers verwacht bij pensionering aan koopkracht in te boeten. Dat blijkt uit een bevraging van verzekeringsmakelaar Callant bij 1.000 werkende Vlamingen. En die beperkte pensioenkennis stopt niet bij het wettelijk pensioen. Ook over het aanvullend pensioen dat werkgevers voor hun medewerkers opbouwen, bestaat heel wat onduidelijkheid. Ruim zes op de tien werknemers beschikken over een aanvullend pensioenplan via hun werkgever, maar velen weten nauwelijks wat dat plan precies inhoudt, hoeveel erin wordt geïnvesteerd en welk kapitaal ze ermee opbouwen. Dat maakt van pensioen ook een vraagstuk voor HR en total reward.
“Een aanvullend pensioen via de werkgever is geen extraatje, maar uitgesteld loon”, zegt Peter Callant, oprichter en zaakvoerder van Callant. “Werkgevers investeren daar vaak aanzienlijke bedragen in, terwijl veel werknemers nauwelijks weten hoe groot dat onderdeel van hun totale verloningspakket werkelijk is.”
Een pensioenplan hebben, volstaat niet
Ook de inhoud van het pensioenplan verdient aandacht. Volgens pensioenexpert Michaël Baten bestaat er nog een aanzienlijke kloof tussen aangesloten zijn bij een pensioenplan en voldoende aanvullend pensioen opbouwen. “We weten uit het themarapport ‘Aanvullend Pensioen’ van 2023 dat 44% van de werknemers wel aangesloten is bij een pensioenplan, maar dat de bijdrage vandaag lager ligt dan het minimum van 3% dat de pensioenhervorming tegen 2035 vooropstelt. 32% van de werknemers bouwt zelfs helemaal niets op.”
Voor HR ligt daar een eerste relevante vraag: hoe sterk is het pensioenplan dat je als werkgever aanbiedt? Niet alleen de aanwezigheid van een groepsverzekering telt. Ook de hoogte van de bijdragen, de manier waarop het kapitaal beheerd wordt en de keuzes die daarbij gemaakt worden, bepalen mee wat een werknemer aan het einde van de loopbaan overhoudt.
Keuzes vandaag kunnen decennia doorwerken
Ongeveer de helft van de werknemers met een groepsverzekering weet volgens het onderzoek niet of hun plan via Tak 21 of Tak 23 wordt beheerd. Nochtans kunnen dergelijke keuzes op lange termijn een aanzienlijk verschil maken.
Callant berekende bij wijze van voorbeeld wat er gebeurt voor een werknemer met een brutoloon van 4.000 euro, een premiebudget van 3% van het jaarloon en een loopbaan van veertig jaar. Op basis van de gehanteerde rendementsaannames kan het verschil tussen Tak 21 en Tak 23 aan het einde van die periode oplopen tot bijna 90.000 euro.
“De gemaakte keuze in het pensioenspaarplan heeft een impact die vaak vele malen groter is dan andere looncomponenten waar werknemers en werkgevers dagelijks wél aandacht aan besteden.”
Peter Callant
Het pensioenplan verdient volgens hem dezelfde kritische blik als andere onderdelen van de rewardstrategie: wat investeren we, hoe wordt dat geld beheerd en welke waarde creëren we daarmee op lange termijn voor medewerkers?
De minst zichtbare investering in het loonpakket?
En dan is er nog een tweede HR-vraag: weten medewerkers eigenlijk wat hun werkgever voor hen investeert?
“Werkgevers investeren vaak substantieel in aanvullend pensioen, maar die investering is vaak de minst zichtbare in bedrijven. Een gemiste kans”, zegt Callant.
Het is belangrijk dat medewerkers begrijpen wat deel uitmaakt van hun totale verloning. Hoeveel wordt voor hen opgebouwd? Hoe werkt hun pensioenplan? Welke keuzes zijn gemaakt? En waar kunnen ze terugvinden wat ze intussen hebben opgebouwd?
Pensioenoverzichten en het verplichte informatiedocument vormen daarvoor een basis. Maar volgens Callant kunnen werkgevers verder gaan met infosessies, webinars en concrete voorbeelden die de soms complexe pensioenmaterie begrijpelijk maken.
Organisaties besteden veel aandacht aan brutoloon, bonussen, mobiliteit, flexibiliteit en andere voordelen die medewerkers vandaag krijgen. De waarde van een groepsverzekering wordt pas veel later tastbaar en blijft daardoor makkelijk onder de radar. Het is belangrijk om medewerkers duidelijk te maken wat hun werkgever vandaag voor hun pensioen van morgen opbouwt.
