Meer dan de helft van de Vlaamse kmo’s ziet artificiële intelligentie als een opportuniteit voor het eigen bedrijf. Bijna één op twee verwacht meer omzet en een hogere rendabiliteit. Toch gebruikt slechts 13% AI vandaag structureel of sterk geïntegreerd. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van Teamleader bij 297 Vlaamse werknemers, leidinggevenden en zaakvoerders uit kmo’s. De cijfers tonen een opvallende paradox. Het geloof in AI is groot en de eerste resultaten zijn zichtbaar. Maar de impact blijft voorlopig vooral hangen op het niveau van individuele medewerkers.
AI krijgt het voordeel van de twijfel
Voor 52% van de respondenten is AI vandaag een opportuniteit voor het eigen bedrijf. Bijna de helft verwacht een positieve impact op omzet (48%) en rendabiliteit (47%). Daarnaast zegt 51% dat AI vandaag al een grote invloed heeft op de persoonlijke productiviteit van medewerkers. En wie AI vaker gebruikt, gelooft ook sterker in de voordelen. Van de respondenten die AI amper gebruiken, ziet slechts 11% AI als een opportuniteit. Bij bedrijven waar AI sterk geïntegreerd is, loopt dat op tot 86%. Ook bedrijfsgrootte speelt een rol. Grotere kmo’s geloven vaker in het potentieel van AI dan eenmanszaken en kleinere ondernemingen.
De meeste kmo’s zitten nog in de experimenteerfase
Ondanks dat optimisme blijft de structurele integratie beperkt. Slechts 10,5% van de Vlaamse kmo’s gebruikt AI vandaag structureel. Nog eens 2,5% spreekt van een sterke integratie. De helft gebruikt AI hoogstens sporadisch of zelfs nauwelijks. De gemiddelde zelfscore voor AI-gebruik bedraagt amper 4,9 op 10.
Tegelijk werkt 72% van de respondenten nog voornamelijk met manuele processen zoals Excel-bestanden en handmatige invoer. Zelfs bij organisaties die AI al structureel inzetten, blijven die traditionele werkwijzen opvallend aanwezig. Dat suggereert dat veel organisaties vandaag experimenteren met AI zonder hun processen fundamenteel te herdenken.
AI helpt medewerkers sneller werken
De meest gebruikte toepassingen zijn opvallend praktisch.
AI wordt vooral ingezet voor het schrijven van teksten, e-mails en offertes, vertalingen, brainstormen, rapporten en documenten opstellen. Toepassingen met een meer strategisch karakter blijven achter. Minder dan één op vijf gebruikt AI frequent voor HR-ondersteuning, klantenservice, leadgeneratie of aanwervingen.
Ook wanneer het gaat over besluitvorming blijft AI voorlopig op de achtergrond. Slechts 40% van de respondenten geeft aan dat AI helpt bij het nemen van beslissingen binnen bedrijfsprocessen.
Zoals Teamleader-oprichter Jeroen De Wit het formuleert: de meeste ondernemers blijven vandaag steken bij een losse prompt voor een mail of tekst, terwijl de echte winst schuilt in het herdenken van processen.
De winst blijft voorlopig hangen op individueel niveau
Misschien wel de meest interessante vaststelling uit het onderzoek is het verschil tussen persoonlijke en organisatorische impact. Hoewel 51% zegt dat AI vandaag al een grote impact heeft op de persoonlijke productiviteit van medewerkers, geeft 55% tegelijk aan dat AI nog geen grote invloed heeft op de productiviteit van de organisatie als geheel. Met andere woorden: medewerkers werken sneller en efficiënter, maar die winst vertaalt zich nog niet automatisch naar een hogere organisatieperformantie. Dat verschil wordt kleiner naarmate AI meer geïntegreerd raakt. Structurele gebruikers ervaren duidelijk meer impact op organisatieniveau dan bedrijven die nog vooral experimenteren.
Niet jobverlies maar gebrek aan kennis remt AI af
Het onderzoek prikt ook door een hardnekkig cliché. Terwijl het publieke debat vaak focust op jobverlies, blijkt dat nauwelijks te leven in Vlaamse kmo’s. Slechts 4% noemt angst voor jobverlies als belangrijke belemmering voor verdere AI-adoptie. De grootste rem blijkt een gebrek aan interne expertise. Meer dan een derde van de respondenten noemt dat de belangrijkste uitdaging. Daarnaast spelen ook privacy- en veiligheidszorgen en een gebrek aan vertrouwen in AI een rol. Meer dan de helft van de respondenten geeft bovendien toe niet goed te weten waar te beginnen.
Draagvlak zonder kader
Het ontbreekt niet aan bereidheid. 61% zegt dat er voldoende intern draagvlak bestaat om AI verder uit te rollen. Toch beschikt slechts 36% over een uitgewerkt AI-beleid. Zes op de tien respondenten geven aan dat medewerkers vandaag grotendeels zelf bepalen hoe ze AI gebruiken. Ook duidelijke richtlijnen ontbreken in de meeste organisaties. AI-opleidingen krijgen gemiddeld slechts 4 op 10. Dat maakt dat AI vandaag vaak een individuele vaardigheid blijft, eerder dan een gedeelde organisatiepraktijk.
Van experiment naar verankering
Het onderzoek toont dat Vlaamse kmo’s zich in een tussenfase bevinden. De discussie gaat niet meer over de vraag of AI relevant is. Die vraag lijkt voor heel wat ondernemers al beantwoord. De uitdaging verschuift naar een volgende fase: hoe zorg je ervoor dat individuele experimenten uitgroeien tot structurele meerwaarde voor teams, processen en organisaties?
Over het onderzoek
Online onderzoek uitgevoerd door onderzoeksbureau iVOX in opdracht van Teamleader tussen 8 en 13 mei 2026 bij 297 Vlaamse werknemers en zaakvoerders in KMO’s (organisaties van maximaal 250 medewerkers).
