Reële loongroei valt terug tot 0,89%
Hoewel de indexatie de brutosalarissen op peil houdt, klopt de reële loongroei in België dit jaar af op amper 0,89%. Om de netto koopkracht toch te ondersteunen bij krappere HR-budgetten, kijken werkgevers steeds vaker naar variabelere instrumenten zoals warrants en loonbonussen. Daarnaast kent inmiddels een kwart van de bedrijven het maximale bedrag aan maaltijdcheques toe. Dat blijkt uit de 33e editie van de Hudson Reward Survey van HR-dienstverlener Randstad, gebaseerd op meer dan 375.000 loonpakketten en meer dan 400 verschillende functies bij 1.121 organisaties.
Reële loongroei vertraagt gestaag
Uit de data blijkt een duidelijke terughoudendheid bij Belgische werkgevers wat betreft individuele beloningen. De mediaan salarisverhoging in België bedroeg het voorbije jaar +2,93% inclusief indexatie en +0,89% exclusief indexatie.
Ruim 38% van de werknemers ontving het voorbije jaar geen enkele salarisverhoging bovenop de wettelijke indexatie. Ook het aandeel werknemers dat wel een substantiële opslag kreeg, kalft af: slechts 16% van de populatie ontving een individuele verhoging van meer dan 4% bovenop de index, ten opzichte van 21% een jaar eerder.
Deze cijfers passen in een bredere langetermijntrend waarin de reële loongroei gestaag daalt. Terwijl de mediaan van de individuele salarisstijging (los van indexatie) in 2022 nog op 1,5% lag, blijft deze momenteel steken rond de 0,9%. In de laatste 10 jaar was de salarisevolutie enkel in de post-covidperiode lager (+0,8% excl. index voor de evolutie 2020-2021).
Stagnatie in variabel loon dwingt tot alternatieve beloningen
Naast de stagnatie van de reële basislonen kende ook het pakket aan variabel loon het voorbije jaar over het algemeen geen groei voor de doorsnee Belgische werknemer. Zelfs in het 75ste percentiel, de groep waar traditioneel de sterkste uitschieters te zien zijn bij top presterende organisaties, bleef de stijging op het variabel loon uitermate beperkt met +0,26 pp..
In reactie op deze krappere HR-budgetten verschuift de aandacht van werkgevers naar alternatieve looncomponenten. Zo klimt het aandeel werknemers dat non-cash voordelen of warrants ontvangt naar een record van 11% (tegenover 6% in 2025). Deze voordelen blijven voorlopig hoofdzakelijk geconcentreerd bij het (Senior) Management om individuele prestaties fiscaal voordelig te belonen zonder de vaste loonkosten te verhogen. Ook bedienden (+4,2 pp. naar 6,2%) en kaderleden (+3.6 pp. naar 11,6%) maken een inhaalbeweging op het gebied van warranten:
Tegelijkertijd kent de collectieve loonbonus een duidelijke herleving: 42% van de werknemers ontving het voorbije jaar een CAO 90-bonus, een stijging van 5 pp. ten opzichte van vorig jaar. De bedragen van de uitbetaalde loonbonussen lagen in dezelfde lijn als het voorgaande jaar.
“De automatische indexatie beschermt de koopkracht van de Belgische werknemer tegen de inflatie, maar we zien dat de ruimte voor reële loongroei stevig onder druk staat,” stelt Wouter Beuckels, Senior Reward Manager en verloningsexpert bij Randstad. “Bedrijven moeten door een aanhoudend economische terughoudendheid extreem voorzichtig omspringen met hun vaste loonkosten. Dat ruim 38% van de werknemers geen individuele opslag krijgt bovenop de index en de reële loonstijging daalt tot 0,89%, bewijst dat de marge voor individuele loongroei erg krap is geworden. Werkgevers zetten die beperkte HR-budgetten vandaag vooral in via alternatieve en variabelere hefbomen, zoals de CAO 90-bonus en warrants, om prestaties te belonen zonder de vaste loonmassa structureel op te laden.“
Kwart van de bedrijven kent maximale bedrag van maaltijdcheques toe
Na de verhoging van het wettelijk plafond van de maaltijdcheques stelt de studie vast dat werkgevers de nominale waarde actief optrekken. Inmiddels kent 24% van de organisaties het maximale bedrag van 10 euro per dag toe aan hun medewerkers. Nog eens 10% van de bedrijven bevindt zich in een overgangszone met een dagwaarde tussen het oude maximum van 8 euro en het nieuwe maximum van 10 euro. Bij de overige bedrijven hanteert 48% nog de vertrouwde 8 euro, terwijl 19% onder dit bedrag blijft.
In het profiel van de organisaties die hun budget boven de 8 euro verhoogden, valt op dat dit voordeel niet louter door grote ondernemingen gedreven wordt: zowel kmo’s met minder dan 50 werknemers (19%) als grotere bedrijven (11% bij >1.000 werknemers) kennen deze verhoging toe.
“In tegenstelling tot veel andere beloningsinstrumenten (zoals bedrijfswagens of warrants, die voornamelijk bij kaders en management geconcentreerd zitten), worden maaltijdcheques universeel ingezet over alle functieniveaus en bedrijfsgroottes heen”, duidt Wouter Beuckels. “Omdat ze vrijgesteld zijn van sociale bijdragen en belastingen, vormen ze een van de meest efficiënte manieren om de netto koopkracht van werknemers rechtstreeks te verhogen zonder de vaste loonkost voor de werkgever buitensporig te verzwaren.”
