Eva Geluk (Antwerp Management School) en Sabine Schellens (Aquafin) over drie hardnekkige drempels voor welzijn: werkdruk, stigma en de rol van de leidinggevende
In deze aflevering van de podcastreeks in samenwerking met Baanbrekende Werkgever buigen Eva Geluk (Antwerp Management School) en Sabine Schellens (Aquafin) zich over een ongemakkelijke waarheid: mentaal welzijn is een gedeelde verantwoordelijkheid, maar niet iedereen draagt die even vlot. Vooral leidinggevenden worden nog te vaak over het hoofd gezien terwijl net zij een hefboomfunctie vervullen binnen elke organisatie. Ze staan tussen mens en beleid, tussen emotie en resultaat. En precies dat maakt hun positie uniek, maar ook kwetsbaar.
Welzijn is besmettelijk – in positieve én negatieve zin
Een leidinggevende die goed in zijn vel zit, maakt een wereld van verschil. Niet alleen in cijfers, maar vooral in de sfeer en veiligheid die leeft binnen het team. “Ze zijn een soort spiegel voor hun team,” zegt Eva Geluk. Hoe ze omgaan met stress, met fouten, met conflicten: het straalt af op de rest. Maar net diezelfde leidinggevenden krijgen zelden ruimte om hun eigen veerkracht op te bouwen. Ze worden geacht het welzijn van anderen te bewaken, terwijl ze zelf dagelijks navigeren tussen veranderende verwachtingen, rolconflicten en een groeiende administratieve druk. “We verwachten vaak dat leidinggevenden ook coach, psycholoog en preventieadviseur zijn,” vult Sabine Schellens aan. “Maar ze zijn in de eerste plaats mens. Geef hen dus kaders, tijd en ruimte om hun rol duurzaam op te nemen.” Bovendien is het mentaal welzijn van leidinggevenden niet alleen een risico – het is ook een kans. Door hen te versterken, versterk je hun hele team.
Werkdruk: meer dan een kwestie van ‘te veel werk’
Werkdruk blijft de nummer één oorzaak van uitval, maar het is zelden zwart-wit. Het gaat niet altijd over ‘hoeveel’ werk er is, maar over hoe werk wordt georganiseerd, ervaren en gedragen. Eva Geluk spreekt over “mentale belasting”, die vaak wordt aangewakkerd door voortdurend veranderende prioriteiten, onduidelijke beslissingslijnen of een overlegcultuur die vermoeit in plaats van richting geeft.
Bij Aquafin werd dit concreet gemaakt: medewerkers bleken vooral te lijden onder digitale veranderingen en gebrek aan besluitvorming. De les? Meer helderheid en meer eenvoud is soms waardevoller dan meer initiatieven. “Geen enkele welzijnscampagne zal helpen als de onderliggende werkdruk chronisch blijft,” klinkt het. Het vraagt geen symptoombestrijding, maar een organisatiebrede diagnose met input van alle lagen.
Het stigma leeft nog – maar stil
We spreken meer dan ooit over mentaal welzijn, en toch blijft stigma een taaie barrière. Niet altijd uitgesproken, maar voelbaar in microreacties, in stiltes, in vage terughoudendheid. “Eén op vier leidinggevenden zou een medewerker met een mentaal gezondheidsverleden liever niet opnieuw aanwerven,” zegt Eva Geluk. Tegelijk geeft 80% aan wel te willen ondersteunen als iemand al in dienst is. Die discrepantie toont hoe diep stigma nog zit, zelfs onbewust.”
De oplossing zit niet alleen in beleid, maar in gedrag. In wat zichtbaar is én wat voelbaar is in een organisatie. Sabine Schellens pleit voor kleine signalen van menselijkheid: “Welzijn zit niet in een keynote of losse interventies. Het zit in het gesprek bij de koffie, in durven tonen dat je zelf ook eens een lastige dag hebt.”
Wat organisaties wél kunnen doen
Een goed welzijnsbeleid is geen extra laag op bestaande structuren. Het is een fundament. En dat begint met ruimte geven aan wie dagelijks mee de toon zet. Ondersteun leidinggevenden daarom actief, niet alleen in verantwoordelijkheden, maar ook in hun eigen welzijn. Denk aan coaching, intervisie en tijd om zelf te herstellen. Kijk ook anders naar werkdruk en vermijd loutere symptoombestrijding. Ga op zoek naar de werkingsfouten in processen, verwachtingen of besluitvorming. Maak welzijn een gedeeld gespreksonderwerp en laat het leven op alle niveaus: van directie tot teamoverleg, van onboarding tot exitgesprek. Bouw aan een cultuur van vertrouwen en openheid – waarin het oké is om grenzen aan te geven, vragen te stellen en ruimte te nemen. Vertaal welzijn in kleine, dagelijkse keuzes – vergaderpauzes, check-ins, ruimte voor herstel. Geen grootse ingrepen, maar een voelbaar verschil.
Mentaal welzijn vraagt meer dan mooie woorden of losse initiatieven. Het vraagt structurele keuzes, menselijke aandacht en organisatiebreed eigenaarschap. En bovenal: het vraagt dat we zorg dragen voor wie zorgt. Want wie leiding geeft met een volle rugzak, struikelt uiteindelijk niet alleen zelf – maar neemt ongewild ook anderen mee.
Beluister de volledige aflevering via jouw favoriete podcastplatform of op het YouTube-kanaal van #ZigZagHR.
Schrijf je in op de wekelijkse HR-nieuwsbrief
Jouw verhaal lanceren bij #ZigZagHR?
Bespreek met ons de opties om jouw branded content op onze site te zetten.
