We weten vaak tot op de euro wat onze medewerkers kosten. Maar weten we ook wat ze waard zijn? Welke talenten ze bezitten, welk potentieel nog onbenut blijft en hoe we dat beter kunnen inzetten? Tijdens What’s NXT, de inspiratieavond van #ZigZagHR NXT in het AFAS Clubhuis in Kontich, daagden Olivier Lefevre (Randstad) en Brett Plu (Thalento) HR-professionals uit om talentmanagement fundamenteel anders te bekijken. Weg van rigide functies en klassieke cv’s, richting rollen, vaardigheden en verborgen potentieel.



Een andere kijk op talent
Volgens Olivier Lefevre (Randstad) proberen we de arbeidsmarkt van morgen nog te vaak te organiseren met de structuren van gisteren. Organisaties willen meer realiseren met dezelfde of minder mensen, terwijl de demografische evolutie de arbeidsmarktkrapte structureel maakt. Toch blijven we talentmanagement vooral benaderen vanuit functies: we bepalen welke functies nodig zijn en zoeken vervolgens mensen die daarin passen. Maar is dat nog de juiste volgorde?
Olivier pleitte ervoor om functies niet langer als vaste, ondeelbare gehelen te beschouwen, maar als een verzameling taken en rollen waarvoor bepaalde vaardigheden en talenten nodig zijn. Waarom een nieuwe medewerker zoeken voor een bestaande functie als het eigenlijk om specifieke taken of resultaten gaat?
Door werk op te splitsen in kleinere bouwstenen, ontstaan nieuwe mogelijkheden. Misschien is de gezochte expertise al aanwezig op een andere afdeling, kunnen taken anders verdeeld worden of is bepaalde kennis slechts tijdelijk nodig.
Dat vraagt ook een andere kijk op functiehuizen, verloning en loopbaanmodellen. Geen eenvoudige oefening, erkende Olivier, maar wel een belangrijke stap om het beschikbare talent beter te benutten.
De vijf B’s: talent beter benutten begint vanbinnen
Hoe vertaal je die visie naar de praktijk? Olivier introduceerde de vijf B’s als denkkader voor strategisch talentmanagement.
- Build: welke kennis en vaardigheden ontwikkelen we zelf?
- Bind & Boost: welk talent hebben we al in huis, hoe behouden we het en hoe benutten we het beter?
- Borrow: welke expertise trekken we tijdelijk extern aan?
- Bounce: welke taken en rollen verdwijnen en hoe kunnen we de betrokken medewerkers heroriënteren?
- Bot: welke taken kunnen we automatiseren en hoe kan technologie medewerkers versterken?
Volgens Olivier verdient vooral de volgorde van die keuzes aandacht. Technologie is niet noodzakelijk het vertrekpunt. Eerst komt de vraag welke taken relevant zijn, welke vaardigheden daarvoor nodig zijn en welk potentieel al aanwezig is.
Ook Bounce verdient meer aandacht. Vaak denken organisaties pas aan heroriëntering wanneer een herstructurering zich aandient. Door proactief naar taken en vaardigheden te kijken, ontstaan kansen om medewerkers een andere rol te geven voordat hun functie verdwijnt.
Maar de grootste hefboom ligt bij Bind & Boost. Olivier vatte het als volgt samen: retentie is de rekrutering van de toekomst.
Waarom uitsluitend extern naar talent zoeken als we onvoldoende zicht hebben op het potentieel binnen de eigen organisatie? Misschien hebben we niet zozeer een talenttekort, maar vooral een zichtbaarheidsprobleem.

Misschien hebben we geen talenttekort, maar een zichtbaarheidsprobleem
Op die tweede B, Bind & Boost, bouwde Brett Plu, arbeidspsycholoog bij Thalento, verder. Want wie het aanwezige talent beter wil benutten, heeft eerst zicht nodig op dat talent. En daar loopt het volgens Brett vaak fout.
Bij de zoektocht naar de juiste kandidaat kijken organisaties doorgaans naar drie criteria: de juiste vaardigheden, een goede match met de organisatie en een financieel haalbaar profiel. De overlap tussen die drie is vaak bijzonder klein. Geen wonder dat de war for talent blijft woeden.
Maar waarom zouden we uitsluitend zoeken naar kandidaten die vandaag perfect passen? Waarom niet ook kijken naar wie de juiste vaardigheden kan ontwikkelen, dankzij een goede onboarding kan groeien of vanuit een andere rol waarde kan toevoegen? Volgens Brett is de war for talent voor een deel een probleem van talent visibility. We vereenzelvigen talent nog te vaak met een aantrekkelijk cv, relevante functietitels of ervaring in de juiste sector. Daardoor verdwijnen potentiële kandidaten uit beeld: zij-instromers, mensen met een atypisch loopbaantraject, maar evengoed medewerkers die al jaren in de organisatie werken.
Denk aan de servicetechnieker die elk product en elke prijs kent en bij klanten moeiteloos een upgrade verkoopt. In zijn dossier staat: servicetechnieker. Of aan de collega die zich bij de introductie van een nieuwe tool meteen inwerkt en de rest van het team wegwijs maakt, zonder dat iemand erom vroeg. Dat talent staat nergens in een functieomschrijving. Maar het is er wel.
AI vindt wat we zoeken. Maar zoeken we wel het juiste?
Artificiële intelligentie kwam tijdens beide presentaties aan bod. AI helpt organisaties om sneller vaardigheden te identificeren, grotere kandidatenpools te doorzoeken en administratieve processen te vereenvoudigen. Maar Brett wees op een belangrijke beperking: AI herkent vooral patronen in de beschikbare data. Brett illustreerde het met een robot die in enkele seconden Wally vindt op een zoekprent. Indrukwekkend, maar hij zoekt alleen naar een rood-wit gestreepte trui. Wie die trui niet draagt, ziet hij niet. Zo kan een algoritme razendsnel de ideale kandidaat op papier vinden, en tegelijk de servicetechnieker met uitzonderlijk commercieel talent over het hoofd zien
AI helpt ons met andere woorden sneller te vinden wat we zoeken, maar leert ons niet anders te kijken naar wat we nodig hebben. Of zoals Brett het zei: ‘Geef je AI de verkeerde vraag, dan zoekt hij nog altijd verkeerd. Alleen sneller.’ Daarom blijft menselijke expertise essentieel.
Proximus: niet de functie maar potentieel centraal
Brett illustreerde die benadering met een case van Proximus. In 2019 stond de telecomoperator voor een ingrijpende reorganisatie waarbij bijna 2.000 jobs betrokken waren. De uitdaging was om de organisatie anders in te richten zonder waardevol talent verloren te laten gaan.
In samenwerking met Thalento en Ascento combineerde Proximus psychometrische assessments met persoonlijke gesprekken. Daarbij stond niet de bestaande functie centraal, maar wel de vaardigheden, het potentieel en de ontwikkelingsmogelijkheden van medewerkers. Zo kregen zij zicht op hun sterktes en mogelijke loopbaanpaden, zowel binnen als buiten de organisatie. Een technisch profiel met sterke communicatieve vaardigheden kon bijvoorbeeld nieuwe mogelijkheden ontdekken in customer support of sales. Deze aanpak stimuleerde vrijwillige mobiliteit en verlegde de aandacht van verdwijnende functies naar talent dat elders waarde kon creëren.
Diezelfde redenering geldt niet alleen bij reorganisaties, maar ook wanneer technologie bestaande taken overneemt. Brett verwees daarvoor naar IKEA. Toen chatbots steeds meer klassieke klantenvragen konden beantwoorden, koos de retailer ervoor om de productkennis en klantgerichtheid van medewerkers uit customer support anders in te zetten. Zij kregen de kans om zich te ontwikkelen tot interieuradviseur op afstand. Waar technologie bepaalde taken overneemt, kunnen voor medewerkers dus ook nieuwe rollen ontstaan.
Sterke teams hebben verschillende talenten nodig
Om de theorie tastbaar te maken, nodigde Thalento de deelnemers vooraf uit om vrijwillig een talentassessment in te vullen. Tijdens de keynote werden ze collega’s in één fictief bedrijf en kregen ze hun gezamenlijke talentprofiel te zien. Wat bleek? Bij bijna 6 op de 10 deelnemers sprongen openheid en inlevingsvermogen eruit, tegenover 3 op de 10 bij de gemiddelde Belg. De grootste groeikans: afstand nemen van het werk. En misschien het mooiste inzicht van de avond: ‘We geloven in iedereen. Behalve een beetje in onszelf.’ De oefening maakte vooral duidelijk hoe verschillend talenten zijn én hoe ze elkaar kunnen versterken.
Brett trok de vergelijking met stokstaartjes: binnen een groep vervullen de dieren verschillende rollen: jagers, wachters, verzorgers en verkenners. Welke rol belangrijk is, hangt af van de omstandigheden. Een groep met uitsluitend jagers zou niet overleven. Ook in organisaties draait het niet alleen om individuele kwaliteiten, maar om de combinatie ervan. Toch zoeken we bij aanwervingen vaak naar iemand die perfect in het bestaande team past. Terwijl iemand met andere, aanvullende talenten het team misschien veel sterker maakt.
De juiste persoon op de juiste plaats is dus niet altijd voldoende. Minstens zo belangrijk is welke talenten je samenbrengt.

Vijf lessen voor een andere kijk op talent
1/ Vertrek van het werk, niet van de functie
Functies zijn historisch gegroeid, maar de noden van organisaties veranderen. Door werk op te splitsen in taken, rollen en vaardigheden, ontstaan nieuwe mogelijkheden. De vraag is wie we nodig hebben en vooral wat we willen realiseren.
2/ Kijk eerst naar het talent dat al aanwezig is
We weten doorgaans wat medewerkers vandaag doen, maar veel minder wat ze nog zouden kunnen doen. Door hun vaardigheden en ontwikkelpotentieel beter in kaart te brengen, ontstaan kansen voor interne mobiliteit en groei. Retentie wordt zo een onderdeel van de rekruteringsstrategie.
3/ Zoek geen kopieën van je beste medewerkers
Sterke teams bestaan niet uit identieke profielen. Kijk bij aanwervingen niet alleen naar wie in het team past, maar ook naar welke aanvullende talenten het team sterker kunnen maken.
4/ Laat technologie talent versterken, niet beperken
AI herkent vooral patronen in bestaande data en kan daardoor verborgen potentieel missen. Combineer technologie en assessments met menselijke expertise om verder te kijken dan het vertrouwde profiel.
5/ Maak van talentmanagement een continue oefening
Wacht niet op een moeilijk in te vullen vacature of een herstructurering. Breng regelmatig in kaart welke vaardigheden nodig zijn, welk potentieel al aanwezig is en waar ontwikkeling of heroriëntering mogelijk is. Begin desnoods op één afdeling.
===
Wist je dat deelname aan de What’s NXT inspiratie-avond helemaal gratis is voor leden van #ZigZagHRnxt?
Meer info over een lidmaatschap bij #ZigZagHRnxt vind je hier













