Samenvatting
Belgische werknemers én werkgevers beoordelen het huidige loonpakket opvallend gelijklopend: werknemers geven hun verloning gemiddeld 6,7 op 10, werkgevers schatten hun concurrentiekracht op 6,8 op 10. Toch leeft bij veel werknemers het gevoel dat ze elders beter zouden kunnen verdienen, zeker in tijden van inflatie en economische onzekerheid. Tegelijk groeit de consensus dat loon in de toekomst sterker gekoppeld moet worden aan competenties en prestaties. Opvallend is wel de kloof rond anciënniteit: 44,4% van de werknemers vindt dat ervaring opnieuw zwaarder moet doorwegen in het loonpakket, tegenover amper 11,1% van de werkgevers. Naast het klassieke loon blijven eindejaarspremies, maaltijdcheques, verzekeringen en flexibele cafetariaplannen bijzonder belangrijk in de verwachtingen van werknemers. Volgens Acerta draait verloning steeds meer om maatwerk en het vinden van een evenwicht tussen financiële haalbaarheid voor bedrijven en veranderende behoeften van medewerkers doorheen hun loopbaan
Acerta-onderzoek toont consensus over prestaties als looncriterium, maar verdeeldheid over ervaring en anciënniteit.
Werknemers en werkgevers zijn dit jaar eensgezind in hun appreciatie van het loonpakket. Werknemers geven hun huidig loon een gemiddelde score van 6,7 op 10 als ze vergelijken met wat ze elders zouden kunnen verdienen. Bedrijven schatten het loonpakket dat ze aanbieden in vergelijking met de concurrentie ongeveer even hoog in: 6,8 op 10. Wat ook opvalt: zowel bedrijven als hun medewerkers vinden dat er in de toekomst meer verloond moet worden volgens prestaties en kwaliteiten. Meer dan vier op de tien werknemers (44,4%) vinden dan weer dat ook anciënniteit terug meer de doorslag mag geven in hun loonpakket, terwijl slechts één op de tien (11,1%) bedrijven daar voorstander van is. Dat alles blijkt uit het jaarlijkse loononderzoek van hr-expert Acerta bij meer dan 2.000 werknemers en 600 bedrijven.
In tijden waarin de winkelkar duurder wordt, de arbeidskrapte afneemt én de centenindex voor de deur staat, zorgt nieuw onderzoek van Acerta en de KU Leuven dit jaar voor een opvallend inzicht: de Belg geeft zijn huidig loonpakket een gemiddelde score van 6,7 op 10 als ze vergelijken wat ze elders zouden kunnen verdienen. Veel werknemers denken dus dat het gras op vlak van verloning groener is aan de overkant. Ook opvallend: werkgevers vinden ook dat de lonen die ze aanbieden niet zeer aantrekkelijk zijn (6,8 op 10) in vergelijking met andere ondernemingen.
Charlotte Thijs, experte verloning bij Acerta: “Door de economische onzekerheid en de vrees voor lang oplopende inflatie, is het logisch dat werknemers kritisch naar hun loon kijken. De winkelkar, energie en brandstoffen worden duurder, terwijl de lonen pas na verloop van tijd – meestal één keer per jaar – die inflatie volgen. Het meest kritisch over hun loon zijn werknemers van kleine ondernemingen, zo blijkt uit ons onderzoek. Zij hebben misschien het gevoel dat ze in grotere bedrijven meer zouden kunnen verdienen. Nochtans is loon niet het enige criterium waar werknemers rekening mee houden. De topprioriteiten om voor een werkgever te kiezen zijn work-lifebalans en jobzekerheid. Bedrijven hoeven dus niet te vrezen dat werknemers snel andere oorden zullen opzoeken, zolang ze die prioriteiten voor werknemers hoog op de agenda zetten.”
Verloning volgens anciënniteit
Wat zijn volgens het onderzoek de belangrijkste criteria om het loon te bepalen? Zowel werkgevers als werknemers zijn het erover eens dat in de toekomst meer rekening gehouden moet worden met individuele skills en prestaties. Opvallend genoeg zijn werknemers daar zelfs meer van overtuigd dan de bedrijfsleiders en hr-verantwoordelijken. Bijna zes op de tien werknemers (55,2%) vinden dat verloning gekoppeld moet worden aan competenties en ook meer dan de helft (52,8%) vindt dat prestaties meer in de weegschaal moeten liggen om de hoogte van het loon te bepalen. Als derde factor vinden werknemers anciënniteit belangrijk: meer dan vier op de tien (44,4%) vinden dat anciënniteit doorslaggevender moet zijn om het loonpakket vast te leggen. Daarin zit het grote verschil met werkgevers: slechts één op de tien (11,1%) onder hen vindt dat anciënniteit in de toekomst nog aan belang mag winnen.
Charlotte Thijs: “De juiste verloning is een kwestie van balans: enerzijds wil de werkgever bekijken wat er financieel en praktisch haalbaar is, anderzijds willen werknemers dat hun bijdrage aan het succes van hun bedrijf correct wordt vergoed. Dat gaat over centen, maar ook over andere zaken. Voor werknemers geldt dat de behoeften vandaag niet noodzakelijk ook de behoeften zijn van morgen. Zo heeft iemand in het begin van zijn/haar carrière misschien meer nood aan cash op de rekening, terwijl die in een latere fase meer belang hecht aan een leasefiets. Het loont de moeite om regelmatig – en zeker in deze onzekere economische tijden – te bekijken waar beide partijen elkaar kunnen vinden.”
Werknemers verkiezen verzekering en cafetariaplan boven multimedia en cheques
Tot slot peilde Acerta ook naar welke specifieke vormen van verloning de voorkeur hebben bij werknemers. Wat blijkt? Naast het ‘gewone loon’ staan eindejaarspremie/13e maand en maaltijdcheques helemaal bovenaan. Daarnaast verwacht het gros van de werknemers via hun werkgever te rekenen op een hospitalisatie- en groepsverzekering, en ze zouden voor het vervolledigen van hun verloningspakket graag zelf keuzes kunnen maken binnen een cafetariaplan.
Over het onderzoek
De gegevens zijn afkomstig uit de jaarlijkse Spiegelbevraging die Acerta opstelde met ondersteuning van Bart Meuleman, socioloog en survey‑methodoloog en als docent verbonden aan de KU Leuven. De bevraging werd uitgevoerd door onderzoeksbureau Indiville bij een representatief staal van meer dan 600 Belgische werkgevers en meer dan 2.000 werknemers
