Samenvatting
De stijgende loonkosten zetten Belgische kmo’s aan om hun verloningsbeleid onder de loep te nemen. 31% zet in op variabele verloning, terwijl 36% de voorkeur geeft aan beloningsvormen waarbij medewerkers netto meer overhouden, zoals een winstpremie of cao 90-bonus. Tegelijk verwacht 39% minder aan te werven en 14% meer ontslagen.
Eén op drie kmo’s zet in op variabele verloning om personeelskosten beheersbaar te houden
Na de publicatie van de nieuwe inflatiecijfers door Statbel stelt SD Worx zijn prognose voor de automatische loonindexering in januari 2027 bij naar 4,17% voor PC 200, het grootste paritaire comité voor bedienden. SD Worx meet hoe sterk de loonkostontwikkeling meespeelt in concrete personeelsbeslissingen van Belgische kmo’s. Bijna vier op de tien verwachten in het vierder kwartaal al minder aan te werven door de ontwikkeling van de loonkosten. Eén op de zeven verwacht hierdoor meer ontslagen. Tegelijk heeft één op de vijf kmo’s niet op elk moment zicht op de totale loonkosten. Dat blijkt uit een bevraging van SD Worx bij 413 Belgische kmo’s in september 2026.
Bijna kwart van de kmo’s met hoofdzakelijk arbeiders verwacht meer ontslagen door loonkostontwikkeling
De automatische loonindexering staat duidelijk op de radar van Belgische kmo’s: 57% volgt de inflatie en de prognoses van de loonindex op de voet. Op 29 oktober actualiseert SD Worx zijn prognose voor januari 2027 op basis van de nieuwste inflatiecijfers van Statbel tot 4,17%. Daarmee krijgen werkgevers opnieuw meer zicht op de verwachte loonkostontwikkeling vanaf begin volgend jaar. De loonkostontwikkeling heeft echter al een impact in dit laatste kwartaal van 2026.
Op de kmo-aanwervingsplannen van het vierde kwartaal staat een belangrijke rem: 39% van de Belgische kmo’s zegt door de loonkostontwikkeling de komende drie maanden minder te zullen aanwerven. De impact op de bestaande tewerkstelling is ook belangrijk: 14% verwacht hierdoor meer ontslagen. Bij kmo’s die hoofdzakelijk arbeiders tewerkstellen, loopt dat aandeel op tot bijna één op vier (24%).
“Kmo’s reageren op de stijgende loonkosten in de eerste plaats door minder aan te werven. Maar bij één op de zeven kan dit nu al tot meer ontslagen leiden. Voor werkgevers is het daarom cruciaal om zicht te hebben op wat er op hen afkomt. De verwachte indexering van 4,17% in PC 200 maakt heel concreet hoe sterk de personeelskost kan stijgen. Die hogere loonkost weegt rechtstreeks op de ruimte om mensen aan te werven én in dienst te houden”, duidt Anneleen Verstraeten, kmo-expert bij SD Worx.
Zes op tien hebben hun volledige loonkost scherp in beeld
Naast de evolutie van de index onderzocht SD Worx ook in welke mate kmo’s zicht hebben op wat een werknemer hen werkelijk kost. 62% zegt op elk moment zicht te hebben op de totale loonkosten, inclusief brutolonen, vakantiegeld, sociale bijdragen en extralegale voordelen. 17% heeft dit niet.
Bijna evenveel, 61%, zegt ook de bredere total cost of employment te kennen. Daarbij worden naast de directe loonkosten ook indirecte kosten zoals opleiding, werkplekinrichting en rekrutering meegenomen. Tegelijk heeft één op de vijf kmo’s niet op elk moment zicht op de totale kosten van tewerkstelling, inclusief indirecte kosten.
Eén op drie kmo’s kijkt naar variabele verloning
Stijgende loonkosten zetten kmo’s ook aan het denken over hoe ze hun medewerkers verlonen. 31% zet in op variabele verloning omdat die kan mee-evolueren met de financiële mogelijkheden van de onderneming. Daarnaast geeft 36% de voorkeur aan vormen van variabele verloning waarbij medewerkers netto meer overhouden, zoals een winstpremie of een cao 90-loonbonus, boven een traditionele individuele bonus.
Anneleen Verstraeten, kmo-expert bij SD Worx licht toe: “Stijgende loonkosten betekenen niet dat er voor kmo’s geen ruimte is om medewerkers extra te belonen. Variabele verloning biedt de mogelijkheid om die beloning beter af te stemmen op de financiële mogelijkheden van de onderneming. Tegelijk zoeken kmo-werkgevers naar manieren om het beschikbare budget zo veel mogelijk bij de werknemer te laten terechtkomen. Zo proberen ze betaalbaarheid voor de onderneming en koopkracht voor de medewerker met elkaar te verzoenen.”
Volgende sectoren zullen indexeren op 1 november:
- Chemie (PC’s 116.00 en 207.00): 2% (centenindex)
- Zelfstandige kleinhandel (PC 201): 2% (centenindex)
- Bedienden uit de kleinhandel in voedingswaren (PC 202.00): 1% (ook voor de eerste keer centenindex na de eerdere 1% in juli 2026
- Middelgrote levensmiddelenbedrijven (PC 202.01): 2% (centenindex)
- Warenhuizen (PC 312): 2% (centenindex)
