Aangepast werk niet mogelijk bij vier op de tien ondernemingen
Het collectief re-integratiebeleid, dat beschrijft hoe je als organisatie uitval voorkomt en langdurig zieken helpt terugkeren naar het werk, komt maar moeizaam van de grond. Slechts 12% van de bedrijven beschikt er intussen over. Dat is nauwelijks meer dan 2 jaar geleden. Vier op de tien ondernemingen in ons land (41%) geven zelfs aan dat aangepast werk in hun organisatie (bijna) niet mogelijk is. Dat is 6 procentpunt meer dan twee jaar geleden. Vooral kleine kmo’s lopen tegen die uitdaging aan. Dat alles blijkt uit het tweejaarlijks verzuimonderzoek van Mensura, de grootste welzijns- en preventiedienst van het land. “Ondernemingen worstelen om de complexiteit van de wetgeving rond langdurig zieken om te zetten in de praktijk”, aldus Bart Teuwen, verzuimexpert bij Mensura.
Volgens de meest recente cijfers telt ons land 585.000 langdurig zieken. Om de aangroei een halt toe te roepen, heeft de regering sinds begin dit jaar de spelregels op het vlak van re-integratie minder vrijblijvend gemaakt. Zo moet bijvoorbeeld het arbeidspotentieel worden ingeschat van werknemers die sinds 1 januari van dit jaar acht weken ononderbroken arbeidsongeschikt zijn. Als de werknemer nog mogelijkheden heeft, start de werkgever binnen de zes maanden een re-integratietraject op, waarbij eventueel in aangepast werk wordt voorzien.
Maar zo’n vier op de tien ondernemingen zeggen dat het niet of nauwelijks mogelijk is om aangepast werk te voorzien. Vooral voor kleinere organisaties blijkt dat een uitdaging. Zo geeft 44% van de kleine kmo’s met minder dan 10 werknemers aan dat het (bijna) nooit mogelijk is in de organisatie. Ter vergelijking: bij grote bedrijven met meer dan 500 werknemers, daalt dat cijfer naar 9%.
“Driekwart van de ondernemingen die geen aangepast werk kunnen aanbieden, halen de aard van de organisatie als voornaamste reden aan. Tegelijk is en blijft België een kmo-land. Maar kmo’s hebben minder mogelijkheden om jobs aan te passen voor een terugkerende langdurig zieke werknemer. Ook aangepaste uurroosters zijn in veel gevallen minder evident. Voor die organisaties komt het erop aan vooral in te zetten op preventie. En om het pad van externe re-integratie – het werk hervatten bij een andere werkgever – als een belangrijke uitweg te zien.” – Bart Teuwen, verzuimexpert Mensura
Te complex
Amper 12% van de ondernemingen beschikt vandaag over een formeel collectief re-integratiebeleid. Dat is slechts een beperkte vooruitgang ten opzichte van 2024, toen 7% zo’n beleid had uitgewerkt. Nochtans is zo’n beleid sinds eind 2022 verplicht voor elke onderneming.
“Bij het gros van deze organisaties is er geen sprake van kwade wil. Zij geven aan dat de veelheid aan verplichtingen en regels complex is. Ze zien door de bomen het bos niet meer. 1 op 5 zegt niet over de juiste kennis te beschikken of niet over de tijd te beschikken om ermee bezig te zijn. En de kenniskloof reikt verder dan wat de wet oplegt. Zo weten veel ondernemingen niet dat ze financiële steun kunnen krijgen via het Terug Naar Werk-fonds als ze langdurig zieken terug naar de arbeidsmarkt begeleiden. Dat de overheid re-integratie minder vrijblijvend maakt, is meer dan terecht. Maar alle goede bedoelingen ten spijt loop je als niet-expert snel verloren in het huidige systeem. Voor de maatregelen die nog in de pijplijn zitten, doe ik een oproep om de administratieve last tot een minimum te beperken. De focus moet liggen op preventie, op het contact en op het effect van maatregelen. Niet op conformiteit.” – Bart Teuwen van Mensura
Over de cijfers
De resultaten komen uit het grote verzuimonderzoek dat onderzoeksbureau Indiville in opdracht van Mensura afnam bij 503 bedrijven. De bevraging werd ingevuld door mensen die binnen ondernemingen verantwoordelijk zijn voor of betrokken zijn bij het HR-beleid, verzuimbeleid of personeelsbeleid. De data werden gewogen om representatief te zijn voor België naar gewest en bedrijfsgrootte.
