Samenvatting
België heeft de deadline voor de omzetting van de Europese loontransparantierichtlijn gemist, waardoor veel kmo’s voorlopig in onzekerheid blijven. Op de werkvloer verandert er vandaag nog weinig: bijna acht op de tien kmo’s merken geen grotere openheid over lonen. Toch kijkt een op de drie organisaties met enige bezorgdheid naar de toekomst. Niet de regelgeving zelf baart hen de meeste zorgen, maar de gesprekken die erop zullen volgen. Vergelijkingen tussen collega’s, vragen over loonverschillen en de complexiteit van verloningsstructuren maken van loontransparantie vooral een uitdaging in communicatie en vertrouwen.
Belgische kmo’s vrezen interne onrust door loontransparantie
Belgische kmo’s staan op een kantelpunt rond loontransparantie. Nu België de Europese deadline van 7 juni 2026 voor de omzetting van de richtlijn niet haalt, groeit de onzekerheid. De reacties zijn verdeeld: terwijl een aanzienlijk deel zich nog geen mening vormt, vreest een op drie kmo’s voor spanningen op de werkvloer. De grootste bekommernissen zijn angst voor onrust en vergelijkingsgesprekken (40%), onzekerheid over de publicatieverplichtingen (24%) en administratieve lasten en de complexiteit van loonstructuren en loonschalen (telkens 22%). Dit blijkt uit recent onderzoek van SD Worx bij 627 kmo’s in maart.
Ondanks de Europese deadline van 7 juni voor de omzetting van de richtlijn rond loontransparantie in nationale wetgeving, is er in België voorlopig nog geen wettelijk kader en dat zorgt voor onzekerheid bij kmo’s.
Weinig verandering in openheid op de werkvloer bij kmo’s
Ondanks de Europese druk blijft de praktijk voorlopig onveranderd. Bijna 8 op de 10 kmo’s zien weinig tot geen impact op hoe er intern over lonen wordt gesproken.
- 49% van de kmo’s zegt dat er nog steeds niet over lonen wordt gesproken
- 29% merkt dat het debat zich vooral buiten de organisatie afspeelt (media, publieke opinie)
- Slechts 15% ziet meer openheid tussen collega’s
Wanneer loontransparantie toch aan bod komt, gebeurt dit voornamelijk in een formele context. Denk aan loon- of evaluatiegesprekken tussen werknemer en werkgever of binnen de HR- of personeelsdienst.
Regionaal zijn er wel verschillen: in Wallonië wordt significant vaker over lonen gesproken op de werkvloer (21% geeft dit aan) dan in de rest van het land.
Kmo’s verdeeld over mogelijke spanningen
Kmo’s zijn duidelijk verdeeld over de impact op de werksfeer:
- 32% verwacht spanningen of conflicten (waarvan 8% regelmatig)
- 32% verwacht geen spanningen
- 35% heeft nog geen mening
In Vlaanderen (34%) en Brussel (42%) ligt de verwachting dat spanningen uitblijven iets hoger.
“Wat opvalt, is dat kmo’s zich minder zorgen maken over de regels zelf dan over wat er intern zal gebeuren”, zegt Anneleen Verstraeten, kmo-expert bij SD Worx. “Loontransparantie draait in de praktijk vooral om vertrouwen en communicatie op de werkvloer. Voor kleinere kmo’s wordt het bovendien minder een verhaal van rapportering, maar vooral van uitlegbaarheid: kunnen we helder en eerlijk duiden waarom verschillen in verloning bestaan?”
Grootste vrees: vergelijking tussen werknemers
De belangrijkste bezorgdheid bij kmo’s ligt bij de mogelijke gevolgen van transparantie voor de onderlinge relaties tussen werknemers:
- 40% vreest vergelijkingsgesprekken en interne onrust
- 24% is onzeker over wat concreet gepubliceerd moet worden
- 22% wijst op administratieve lasten
- 22% ziet complexiteit in loonstructuren en -schalen
Tegelijk blijft een aanzienlijke groep relatief gerust: 31% van de kmo’s geeft aan geen specifieke bekommernissen te hebben.
Bepaalde sectoren, zoals de horeca en kmo’s in Wallonië geven vaker aan dat complexiteit – bijvoorbeeld door verschillende loonniveaus of functies – een bijkomende uitdaging vormt bij het transparanter maken van lonen.
“Voor kmo’s is loontransparantie een delicate evenwichtsoefening”, zegt Anneleen Verstraeten, kmo-expert bij SD Worx. “Enerzijds willen ze correct en transparant omgaan met verloning, anderzijds beschikken ze vaak niet over dezelfde HR-structuren als grote bedrijven om dit meteen te formaliseren. De cijfers tonen dat niet zozeer de regelgeving zelf, maar vooral de impact op de interne dynamiek voor bezorgdheden zorgt. Dat verklaart waarom veel kmo’s vandaag nog afwachten. Heldere richtlijnen en praktische ondersteuning zullen cruciaal zijn om dit voor kmo’s werkbaar te maken.”
Over de internationale bevraging
SD Worx, de toonaangevende Europese HR- en payrolldienstenverlener, ondersteunt kleinere en grote organisaties bij hun HR- en payroll-uitdagingen. Om een vinger aan de pols te blijven houden bij werkgevers en werknemers, voert SD Worx regelmatig diepgaande enquêtes uit in heel Europa. De analyse van het meest recente ‘HR & Payroll Pulse’ onderzoek biedt organisaties waardevolle inzichten om hun HR- en payrollstrategie scherp te stellen en toekomstbestendig te maken.
Het onderzoek werd tussen 27 januari en 20 februari 2026 uitgevoerd in 16 Europese landen: België, Duitsland, Finland, Frankrijk, Ierland, Italië, Kroatië, Nederland, Noorwegen, Polen, Roemenië, Servië, Slovenië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Zweden door het SD Worx Research Institute. In totaal werden 5.936 HR-beslissingsnemers en 16.500 werknemers bevraagd. De resultaten geven een representatief beeld van de arbeidsmarkt in elk land. In België werden 335 HR-beslissingsnemers bevraagd, waardoor de maximale foutmarge 5,3% voor deze steekproef bedraagt. In België werden 1.000 werknemers bevraagd, waarvan de maximale foutmarge 3,02% voor deze steekproef bedraagt (betrouwbaarheidsinterval 95%).
