In een tijdperk waarin veranderingen elkaar snel opvolgen, kijkt iedereen maximaal vier jaar vooruit. In onze interviewreeks ‘De toekomstkoffer’ nodigen we CHRO’s daarom uit om op langere termijn te denken. Want de keuzes die zij vandaag (niet) maken, bepalen (grotendeels) mee de toekomst van werk en HR. We stellen hen voor een uniek scenario: ze krijgen de kans om een toekomstkoffer samen te stellen die pas over 20 jaar geopend zal worden. Deze koffer bevat 5 voorwerpen die hun visie en nalatenschap als HR-leiders weerspiegelen: het belangrijkste HR-thema dat de komende 20 jaar volgens hen aan belang zal winnen; een persoonlijke boodschap; een symbool van hun bedrijfscultuur; een persoonlijk item en een HR trend die volgens hen in 2046 nog steeds relevant zal zijn. Deze keer kijken we in de koffer van Katrijn Clement, VP HR bij Unilin. Twintig jaar is ze er ondertussen aan de slag, waarvan ruim anderhalf jaar in de rol van VP HR.
Katrijn groeide op in een artistieke omgeving: een vader aan de piano, een moeder die zong. Muziek was vanzelfsprekend aanwezig, en ook zijzelf speelde tot haar veertiende intensief piano. Na de scheiding van haar ouders liet ze het instrument los. “Uit protest,” zegt ze daar vandaag zelf over. Ze studeerde Germaanse en droomde van theater en toneel. Via een interimopdracht belandde ze eerder toevallig bij Hudson, waar ze uiteindelijk acht jaar zou blijven, voor ze de overstap maakte naar Unilin.
“Cultuur is wat je elke dag opnieuw mogelijk maakt”
“Als je mij vraagt welk HR-thema de tand des tijds moet doorstaan, dan denk ik meteen aan cultuur,” zegt Katrijn. “Maar cultuur evolueert. Mensen veranderen, en de tijdsgeest verandert mee.”
Dat is ook de reden waarom ze bewust dicht bij de vloer wil blijven staan. “Ik vind het belangrijk om de mensen te kennen en hun verhalen te begrijpen. Anders blijf je te veel aan de oppervlakte.”
Voor Katrijn zit cultuur vooral in gedrag. In hoe mensen met elkaar spreken, hoe ze spanningen benoemen en of ze elkaar echt durven aanspreken. Ze ziet het als de rol van HR om daar een brug in te zijn: tussen de business en de mens, zeker wanneer die relatie onder druk komt te staan door een complexe economische of geopolitieke context of door leiderschapswissels. “Wat ik altijd belangrijk heb gevonden,” vertelt ze, “is dat mensen met elkaar spreken en niet over elkaar. Dat je het gesprek aangaat, ook als het niet vanzelf gaat.” HR hoeft die gesprekken niet over te nemen, maar kan wel ondersteunen. “We kunnen helpen om ze op gang te brengen en om de verantwoordelijkheid te laten waar die hoort.”
Cultuur, besluit ze, is iets wat onderhoud vraagt. “Het is geen vanzelfsprekendheid. Zeker in tijden van verandering wordt het belangrijk om bewust te blijven investeren in dialoog, menselijkheid en vertrouwen.”
De snelheid van vertrouwen
In haar boodschap aan de HR-leiders van de toekomst staat vertrouwen centraal. Katrijn gelooft dat technologie processen versnelt, maar dat niets zo krachtig is als de snelheid van vertrouwen. Ze verwijst naar Charles Green en zijn Trust Equation: T = (C + R + I) / S
Credibility, Reliability en Intimacy versterken vertrouwen, terwijl een hoge Self-Orientation het ondergraaft. “Hoe minder je met jezelf bezig bent en hoe meer met de ander, hoe sterker het vertrouwen,” zegt ze.
En die overtuiging vertaalt zich ook in haar dagelijkse praktijk. “Organisaties hebben de neiging om systemen op te zetten voor die twee of drie procent die het niet goed menen, terwijl we daarmee de rest van de organisatie riskeren te bestraffen en de ondernemende cultuur fnuiken.” In haar huidige rol vindt ze het cruciaal om procedures, regels en controlemechanismen te beperken tot een minimum en telkens in vraag te stellen of ze bijdragen aan het proces. Even belangrijk is het om die enkeling die het vertrouwen schaadt kordaat aan te pakken.
Voor Katrijn is vertrouwen allesbehalve een soft concept. “Het versnelt besluitvorming, verhoogt betrokkenheid en maakt organisaties wendbaarder. Ze verwoordt het met een citaat van Stephen Covey: Nothing is as fast as the speed of trust.
Haar boodschap aan toekomstige HR-leiders is dus helder: “Investeer in vertrouwen. Want het is het fundament van duurzaam leiderschap, sterke relaties en veerkrachtige organisaties.”
Het glas is halfvol
Als symbool voor de bedrijfscultuur kiest Katrijn het halfvolle glas. Het staat voor een positieve manier van kijken naar verandering en naar de wereld. Ze ziet dat mensen veel aankunnen, zolang het verhaal klopt. “Wanneer het narratief helder is, begrijpen mensen waarom verandering nodig is en nemen ze doorgaans ook zelf verantwoordelijkheid. Dan zie je dat mensen beginnen denken: als dit mijn bedrijf was, wat zou ik dan doen?”
Het halfvolle glas is voor haar geen ontkenning van moeilijkheden, maar een bewuste keuze om niet te blijven hangen in wat niet lukt. Het is een uitnodiging om mogelijkheden te blijven zien en samen oplossingen te zoeken, ook wanneer de context uitdagender wordt.
Buiten de lijntjes én in het roze
In haar toekomstkoffer zit ook een roze Nespresso-capsule. En daar zit veel symboliek achter, zowel achter de kleur als achter de koffie. Roze was in haar jeugd ‘uit den boze’. “Vandaag kies ik er daarom bewust voor om roze kledij te dragen. Het staat voor eigenheid en voor af en toe buiten de lijntjes te kleuren en voor jezelf toestaan om niet altijd te voldoen aan verwachtingen”
De koffiecapsule is tegelijk een barometer. “Als ik merk dat ik naar een vierde of vijfde koffie grijp, weet ik dat ik in overdrive ga. Het helpt mij om te vertragen en opnieuw balans te zoeken.”
Ook als leider moedigt Katrijn mensen aan om zichzelf de vraag te stellen: Waarom moet ik dit doen? Niet rebelleren om te rebelleren, maar omdat je het juiste wil doen. Voor Katrijn ontstaat innovatie pas wanneer mensen durven afwijken van het geijkte pad.
Bewegen zonder forceren
Artificiële intelligentie is volgens Katrijn een trend die zal blijven. Ze gelooft niet dat HR daar bang voor moet zijn, wel dat HR een actieve rol moet opnemen. Ze ziet HR als change agent, maar ook als moreel kompas. AI kan repetitief werk verlichten en mensen ondersteunen, maar vraagt kritische reflectie, duidelijke governance en ethische keuzes. Leren en ontwikkelen blijven cruciaal, maar Katrijn waarschuwt voor forceren. Niet iedereen wil of kan alles. HR moet vooral nieuwsgierigheid prikkelen en mensen uitnodigen om mee te bewegen, zonder hen te dwingen.
Meer nuance
Als Katrijn vooruit kijkt, maakt ze zich zorgen over het verdwijnen van nuance. Ze ziet hoe de gematigde leiders van weleer vervangen zijn door oordelende leiders die verdeeldheid zaaien, zelfs polariseren. “Het discours wordt steeds scherper en mildheid en samenwerking staan onder druk. Ook op de werkvloer.”
Net daarom ziet ze HR als tegengewicht om ervoor te zorgen dat het ‘grijze midden’ en kwetsbaarheid ruimte krijgen.
Braaf is geen gave
Als Katrijn over twintig jaar terugkijkt op haar carrière, hoopt ze dat haar impact zichtbaar zal zijn in hoe ze mensen heeft aangemoedigd om vragen te stellen, te experimenteren en buiten de lijntjes te kleuren. “Braaf zijn is geen gave”, leerde ze van haar moeder. Die overtuiging draagt ze nog steeds mee. “Ik wil later jonge mensen ondersteunen in hun groei, deels omdat ik vroeger zelf ook onzeker was. In 2046 hoop ik nog actief te zijn, maar waarschijnlijk op een andere manier.”
Ze ziet zichzelf dan werken rond projecten die haar vandaag al energie geven: jong creatief talent begeleiden, structuur bieden zonder vrijheid te beperken en mensen helpen hun eigen weg te vinden. Ze haalt veel voldoening uit het mogelijk maken van groei, vooral bij jongeren. Alles vertrekt daarbij vanuit haar sterke geloof dat vertrouwen geven de krachtigste vorm van leiderschap is. “Blijven bouwen aan vertrouwen is onze grootste kracht.”
