Een glas te veel op het personeelsfeest? Dit zijn de risico’s voor werkgevers

We zitten in de periode van de traditionele kerstfeestjes en nieuwjaarsrecepties. Een moment waarop we hopelijk samen met de collega’s kunnen klinken op een geslaagd jaar. Belgen zijn Bourgondiërs. Bij een geslaagd evenement horen dus hapjes en drankjes. Niets fout mee. Maar wanneer de drank (te) uitvoerig heeft gevloeid, en deelnemers aan het evenement in dronken toestand schade veroorzaken aan zichzelf of derden, bijvoorbeeld door een verkeersongeval, kan voor de aansprakelijkheid gekeken worden naar de organisator. Als evenementorganisator of werkgever kan je dan in beeld komen. Waar hou je als werkgever best rekening mee? Hoe zorg je dat alles vlot verloopt? Evelien Jamaels en Frederik Van Remoortel, vennoten bij Crowell & Moring, en Stef Willems, woordvoerder bij Vias institute, geven hier samen duiding.

Aansprakelijkheid voor onzorgvuldig handelen

Stel, je organiseert voor je werknemers een nieuwjaarsreceptie waar alcohol wordt aangeboden en onderweg naar huis veroorzaakt één van je werknemers onder invloed van alchohol een ongeval.

In dergelijk geval kan je als organisator van het evenement, al dan niet deels, verantwoordelijk gesteld worden voor de gevolgen hiervan. Het is immers mogelijk dat je niet handelde als een normaal voorzichtig persoon doordat je niet de nodige voorzorgsmaatregelen hebt genomen en niet gecontroleerd hebt of je werknemers veilig thuis zouden geraken.

“Evenementenorganisatoren, zoals werkgevers voor personeelsfeesten, kunnen aansprakelijk worden gesteld door derden, zoals slachtoffers van ongevallen, voor schade die ontstaat doordat ze de regels niet naleven en niet als een normaal zorgvuldig organisator handelen,” verduidelijkt Evelien Jamaels, vennote bij Crowell & Morning. “In de rechtspraak is er het voorbeeld van een cafébaas die alcohol bleef schenken aan een dronken klant en verzuimde deze naar huis te brengen. Hij werd voor 50% aansprakelijk gesteld voor een ongeval dat deze klant later met zijn eigen wagen veroorzaakte.”

Dit geldt voor alcoholgebruik op een event waar alcohol wordt aangeboden door de werkgever. Wanneer een werknemer daarnaast zelf bijvoorbeeld roesmiddelen meeneemt en gebruikt, geldt die mogelijke aansprakelijkheid in principe niet (ook dat zal geval per geval bekeken moeten worden).

Strafrechtelijke aansprakelijkheid

De dronken bestuurder kan strafrechtelijk vervolgd worden. In extreme gevallen, kan dat bijvoorbeeld gaan om een vervolging voor verkeersdoodslag. De werknemer kan eventueel mee gedagvaard worden omdat hij burgerrechtelijk aansprakelijk kan worden gehouden voor de betaling van de strafrechtelijke geldboete.

Veilig feesten

Je moet zeker minstens de wetgeving naleven. Geen alcohol schenken aan min-zestienjarigen of aan zichtbaar dronken personen en geen sterke drank aan min-achttienjarigen.

Maar verder moet je dus wel degelijk ook de nodige voorzorgsmaatregelen nemen om eventuele ongevallen te vermijden.

“Elke organisatie heeft baat bij momenten van ontspanning of feestjes om de teamgeest te versterken. Zeker zo belangrijk is dat je bij de volgende werkdag terug alle werknemers gezond en wel op de werkplek kan zien. Het is daarom belangrijk om op voorhand heel goed na te denken hoe mensen op een veilige en verantwoorde manier kunnen vieren en daarover je werknemers te informeren.” zegt Stef Willems, woordvoerder van Vias institute. “Mensen die bij vertrek op de feestlocatie met een blaastest aan onze BOB-stand kunnen bewijzen dat ze niet te veel gedronken hebben, kunnen van ons de bekende BOB-sleutelhanger krijgen vooraleer ze naar huis rijden!”

Alles begint natuurlijk met de juiste voorbereiding van het evenement:

• Stel je de vraag als organisatie of je alcoholhoudende dranken wil serveren op je bedrijfsevent.
• Indien ja, zorg dan dat je aanbod non-alcoholische dranken evenwaardig is in kwaliteit en variëteit als de alcoholische dranken. Je drankenleverancier kan je hier zeker in helpen.
• Als je het aperitief aanbiedt aan de ingang, zorg dan opnieuw voor een voldoende aanbod alcoholvrije dranken (vb. een 50/50 qua aanbod alcohol/alcoholvrij) op het plateau.
• Zet de alcoholvrije alternatieven vooraan op de kaart en afficheer die duidelijk.
• Geef je genodigden in de uitnodiging of remindercommunicatie mee dat het normaal is dat iedereen een BOB-plan heeft. Er is alcohol beschikbaar en iedereen moet veilig thuis raken.
• Spoor de leidinggevenden aan om zeker het voorbeeld te geven.
• Zorg als organisator voor een What if-plan: een bring home service, contactgegevens van een taxidienst, lokaal overnachtingsaanbod,…
• Laat niemand dronken achter het stuur stappen: iemands autosleutels afnemen, is echt wel o.k. in zo’n situatie. Ook na een hotelovernachting moet je eerst zeker zijn dat de alcohol volledig uit het lichaam is verdwenen. Alcohol breekt immers traag af in het lichaam.
• Is het event een afsluiter van een opleidingsdag, overweeg dan een BOB-workshop mee op te nemen.

“Meer algemeen is het nuttig om als werkgever duidelijke afspraken te maken met werknemers, bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst en/of in een zgn. “Car Policy”, over wat men verwacht van personeel (zowel met eigen wagen, als met de bedrijfswagen).” voegt Frederik Van Remoortel, vennoot bij Crowell & Moring toe. “Daarin kan bijvoorbeeld worden opgenomen dat werknemers nooit in dronken toestand/geïntoxiceerd mogen rijden met een bedrijfswagen of wanneer zij onderweg zijn voor het werk, dan wel zich verplaatsten van en naar het werk. Je kan ook het arbeidsreglement hierop afstemmen, zodat je als werkgever kan voorzien in sancties bij overtreding van de policy.”

Ook het preventief alcohol – en drugsbeleid van de onderneming (zie Cao nr. 100), is hierbij van belang. Daarin kunnen bijvoorbeeld bepalingen worden opgenomen over alcoholtests.