Bruggen bouwen in tijden van polarisering en onzekerheid

Tussen ‘ikke-ikke’ en teamkracht: bouwen aan werkculturen die blijven werken

In deze eerste aflevering van een vijfdelige podcastreeks in samenwerking met Baanbrekende Werkgever kruip je mee in het hoofd van Ruben Van Goethem, gangmaker van Baanbrekende Werkgever, en Peggy De Prins, professor duurzaam HR aan de Antwerp Management School. Samen blikken ze terug op vijf jaar maatschappelijke evoluties op de werkvloer en verkennen ze de rol van HR in een wereld vol complexiteit, polarisering en verandering.

In 2020 lanceerde Baanbrekende Werkgever een charter dat organisaties richting gaf op het vlak van duurzame mobiliteit en hybride werken, met de medewerker centraal. Intussen is dit initiatief uitgegroeid tot een lerend netwerk van een 70-tal Belgische organisaties, waar duurzaamheid en mensgerichtheid hand in hand gaan met businessdoelstellingen.

Maatschappelijke trends op de werkvloer

De voorbije vijf jaar brachten een stroomversnelling. Denk aan de impact van mentaal welzijn, grensoverschrijdend gedrag en het zoeken naar evenwicht tussen autonomie en teamafstemming. Organisaties evolueerden van ad hoc acties naar strategisch welzijnsbeleid, en van ongedefinieerd leiderschap naar duidelijke waarden en normen. Tegelijk worden leidinggevenden geconfronteerd met nieuwe spanningsvelden: toxisch gedrag komt niet alleen top-down voor, maar zit soms ook diep in teamdynamieken. Daar komt het belang van dialoog, maturiteit en een wederzijdse gunfactor sterk naar voren.

Van jobcrafting naar teamcrafting

Een opvallende evolutie is de verschuiving van individuele vrijheid naar collectieve afstemming. Via teamcharters en expliciete afspraken rond gedrag, doelen en samenwerking, vinden teams opnieuw richting. “Een matuur team gunt elkaar ook het succes,” stelt Peggy De Prins. Teamontwikkeling vraagt tijd, reflectie en het leren omgaan met lastige taken. Niet iedereen kan altijd de leukste kersen plukken.

Complexiteit reduceren én omarmen

Volgens Ruben Van Goethem en Peggy De Prins vervullen HR en leidinggevenden een rol die verder gaat dan die van beleidsmaker of coach. Ze zijn idealiter ook ‘tweetalig’: in staat om de complexiteit van de buitenwereld te vertalen naar mensentaal én individuen te verbinden met het bredere organisatieverhaal. Tegelijk is het belangrijk dat we teams niet afschermen van verandering. “Sterke teams zijn niet alleen veerkrachtig, ze worden sterker door verandering,” klinkt het. Die eigenschap heet antifragiliteit – een next-level competentie voor de toekomst.

Van warme nesten naar bruggen bouwen

In tijden van toenemende polarisering en individualisering dreigt silo-denken. Mensen zoeken verbinding in hun ‘eigen warme nest’, maar het gevaar is dat dit ten koste gaat van de nieuwsgierigheid naar andere perspectieven. De sleutel ligt in het combineren van verschillende waarheden – van vakbonden tot directie, van marketing tot operations – om te komen tot echte co-creatie. Dat vraagt om ‘bonding’ én ‘bridging’. Niet alleen binnen het eigen team of functiegebied, maar ook via sociale leercommunities en uitwisseling tussen verschillende types organisaties. Die externe blik is cruciaal, net als het bespreekbaar maken van de moeilijke thema’s en de dark sides.

Skills voor de toekomst: leren, netwerken, verbinden

Tot slot: wat moeten medewerkers de komende vijf jaar ontwikkelen om toekomstbestendig te blijven? Volgens Peggy De Prins en Ruben van Goethem gaat het niet louter over individuele vaardigheden, maar over een collectieve mindset. Denk aan:

• Flexibiliteit en leervermogen
• Samenwerkingscompetenties
• Zelfreflectie én teammaturiteit
• De overstap van expert naar netwerkdenker
• Een actieve leergoesting, ook buiten de formele leertrajecten

Organisaties die hierop inzetten, bouwen niet enkel weerbaarheid op, maar creëren echte toekomstkracht.

Wat deze podcast je leert

1 – De impact van maatschappelijke trends
Welzijn, leiderschap en hybride werken zijn structurele thema’s geworden.

2 – De balans tussen autonomie en verbondenheid
Cruciaal in het vermijden van slachtofferschap en het bevorderen van eigenaarschap.

3 – Toxisch gedrag zit niet alleen bovenaan
Ook teamculturen kunnen onveilig worden zonder duidelijke afspraken.

4 – Van jobcrafting naar teamcrafting
Collectieve maturiteit en gedeeld succes zijn essentieel.

5 – Complexiteit niet vermijden, maar vertalen én confronteren
HR en leidinggevenden als richtinggevers en bruggenbouwers.

6 – Doorprikken van echokamers en silo’s
Nieuwsgierigheid en co-creatie als motor voor samenwerking.

7 – Antifragiliteit als nieuwe superkracht
Niet enkel standhouden, maar sterker worden dankzij verandering.

8 – Van expert naar netwerkdenker
Samen leren en oplossen in plaats van alleen ‘weten’.

9 – HR als motor van sociale leeromgevingen
Leercommunities versterken innovatie en betrokkenheid.

Beluister de volledige aflevering via jouw favoriete podcastplatform of op het YouTube-kanaal van #ZigZag HR