Een nieuwe meta-analyse van 183 studies laat zien dat ons werkgeluk sterker samenhangt met dat van onze partner thuis dan met dat van onze leidinggevende of collega’s.
Werkgeluk beschouwen we doorgaans als iets wat op het werk ontstaat. Maar mensen werken niet in een sociaal vacuüm. Ze beïnvloeden elkaar, geven elkaar energie of putten elkaar uit. In de zesdelige #ZigZagHR-reeks ‘Werk is besmettelijk’ onderzoeken we die sociale kant van werk aan de hand van een nieuwe meta-analyse van 183 studies bij ruim 82.000 deelnemers. In deze eerste aflevering kijken we naar de mensen die ons werkgeluk mee bepalen. En opvallend genoeg blijken die niet noodzakelijk op de werkvloer te zitten.
De belangrijkste persoon zit niet op kantoor
Wie ons werkgeluk wil verbeteren, kijkt meestal naar de organisatie. Naar leiderschap, autonomie, samenwerking, waardering en ontwikkelingsmogelijkheden. Allemaal relevante factoren. Maar onderzoekers Y Ngoc Nhu Nguyen, Jos Akkermans, Svetlana Khapova en Cort Rudolph vestigen de aandacht op een andere groep mensen: degenen met wie we ons leven delen.
Ze onderzochten hoe drie aspecten van duurzame loopbanen, namelijk werkgeluk, gezondheid en productiviteit, samenhangen tussen medewerkers en hun leidinggevenden, collega’s en partners thuis. Voor werkgeluk vonden ze de sterkste samenhang bij partners (ρ = 0,29). Bij leidinggevenden bedroeg die 0,20 en bij collega’s 0,19.
Dat was niet wat de onderzoekers vooraf verwachtten. Ze gingen ervan uit dat mensen op het werk meer invloed zouden hebben op werkgerelateerde uitkomsten dan partners thuis. Voor breed gemeten werkgeluk bleek het omgekeerde.
Werk en privé zijn minder gescheiden dan we denken
De onderzoekers gebruiken het begrip crossover: ervaringen van de ene persoon kunnen doorwerken in die van een andere persoon met wie hij of zij een nauwe relatie heeft. Dat kan op verschillende manieren gebeuren. Partners luisteren naar elkaars verhalen, bieden steun, delen zorgen en reageren op elkaars stemming. Een moeilijke werkdag eindigt niet noodzakelijk wanneer iemand de voordeur achter zich dichttrekt. Omgekeerd kunnen positieve ervaringen en steun thuis mee bepalen hoe iemand zijn werk beleeft.
Toch vraagt de bevinding enige nuance. De onderzoekers hanteren een brede definitie van werkgeluk, waaronder verschillende vormen van werk- en loopbaantevredenheid vallen. Wanneer ze specifiek naar werkbevlogenheid kijken, blijken de verschillen tussen partners, leidinggevenden en collega’s niet significant. Bovendien gaat het om statistische samenhangen. Het onderzoek bewijst niet dat de partner rechtstreeks meer werkgeluk veroorzaakt.
Wat betekent dit voor HR?
De bevinding maakt vooral duidelijk dat de sociale context van medewerkers groter is dan de organisatie.
Wilmar Schaufeli wijst er in zijn bespreking van het onderzoek op dat duurzame inzetbaarheid niet stopt bij de voordeur van het bedrijf. Aandacht voor herstel, werk-privécombinatie en zorgtaken is ook vanuit dat perspectief relevant.
Dat betekent natuurlijk niet dat werkgevers zich met het privéleven van medewerkers moeten bemoeien. Wel dat de manier waarop werk georganiseerd wordt, gevolgen kan hebben die verder reiken dan de werkvloer én omgekeerd: wat medewerkers thuis meemaken, staat niet volledig los van hun ervaringen op het werk.
Maar hoe zit het met de leidinggevende?
Voor werkgeluk blijkt die niet de sterkste samenhang te vertonen. Voor gezondheid ligt dat anders.
Daarover gaat aflevering 2 van Werk is besmettelijk….
===
Werk is besmettelijk | Een #ZigZagHR-reeks in zes afleveringen
Werkgeluk, gezondheid en productiviteit zijn niet uitsluitend individuele aangelegenheden. In deze reeks onderzoeken we hoe leidinggevenden, collega’s en partners thuis met elkaar verbonden zijn in hun ervaringen en prestaties.
Bronnen:
- Wetenschappelijke publicatie: Nguyen, Y. N. N., Akkermans, J., Khapova, S. N. & Rudolph, C. W. (2026). Unraveling stakeholder roles in employees’ outcomes: A meta-analysis of the crossover of happiness, health, and productivity. Journal of Vocational Behavior, 168, 104248. Lees de studie.
- Aanvullende duiding: Wilmar Schaufeli (2026). Bevlogenheid is besmettelijk. Helaas geldt dat ook voor burn-out. Lees de blog.
