Tijdens de eerste zes maanden van dit jaar werd 86,71% van alle mogelijke werkuren op onze arbeidsmarkt effectief gepresteerd door werknemers. Dat is een record. Dat blijkt uit de jaarlijkse afwezigheidsbarometer van hr-expert Acerta, gebaseerd op de werkelijke aan- en afwezigheden op het werk van 432.055 werknemers bij 29.876 werkgevers uit de privésector. De voornaamste reden voor afwezigheid op de werkvloer blijft wel ziekteverzuim, maar die woog de eerste helft van dit jaar wel duidelijk minder door vergeleken met dezelfde periode in 2025 (7,72%). Ook de opname van vakantie, tijdskrediet en loopbaanonderbreking nam licht af, net als het gebruik van technische en economische werkloosheid.
Nooit waren werknemers de voorbije vijf jaar meer aanwezig op het werk dan in 2026, zo blijkt uit de nieuwste afwezigheidsbarometer van Acerta. Werknemers presteerden in de eerste jaarhelft van dit jaar liefst 86,71% van alle mogelijke werkbare uren. Daarmee staat het aanwezigheidsniveau in de Belgische ondernemingen vandaag op het hoogste peil sinds Acerta de metingen uitvoert. Alle vormen van mogelijke afwezigheid – ziekteverlof, vakantie, technische of economische werkloosheid, tijdskrediet en loopbaanonderbreking – zitten in dalende lijn ten opzichte van vorig jaar.
Vooral ziekteverzuim blijft dé reden
De belangrijkste reden van afwezigheid op het werk blijft ziekteverzuim: in de eerste zes maanden van 2026 presteerden werknemers 7,00% van de werktijd niet, omdat ze ziek thuis zaten. Dat percentage ligt wel 0,72 procentpunt lager dan in de eerste jaarhelft van 2025 (7,72%) en 1,71 procentpunt lager dan in dezelfde periode in 2022 (8,71%).
Ook het gebruik van tijdskrediet en loopbaanonderbreking nam het voorbije jaar licht af: van 2,55% in de eerste zes maanden van 2025 naar 2,36% in de eerste helft van 2026. Daarnaast zien we een heel lichte daling inzake technische en economische werkloosheid: van 0,54% in de eerste jaarhelft van 2025 naar 0,48% van de werkbare tijd in 2026. Ook dit percentage is aanzienlijk afgenomen sinds 2022 (1,10%). Tijdens de voorgaande coronajaren bedroeg het uitzonderlijk veel: 3,52% in de eerste helft van 2021, en zelfs 8% in de eerste jaarhelft van 2020. Dat had natuurlijk met de pandemie te maken. Ook voor bedienden was economische werkloosheid destijds heel toegankelijk.
Dirk Vanderhoydonck, expert afwezigheden bij Acerta: “Belgische werknemers zijn dus minder afwezig op het werk, onder meer door inspanningen van werkgevers tegen ziekteverzuim. Dat de economische en andere tijdelijke werkloosheid vermindert in deze economisch onzekere tijden, is wel iets om in de gaten te houden. Vroeger was dit een buffer om niet te moeten ontslaan. Vandaag wordt het daar blijkbaar minder voor gebruikt. Toegegeven: bij bedienden is de regelgeving rond economische werkloosheid strenger vergeleken met arbeiders, maar ook dan bieden de regels nog mogelijkheden.”
Verschillen tussen statuten en bedrijven
Bedienden blijken iets minder afwezig op het werk dan arbeiders. Die laatste groep presteerde dit jaar zo’n 85,99% van de totale arbeidstijd, terwijl bedienden afklokken op 87,19%. Opvallend: in de kleinste bedrijven gaat de minste arbeidstijd verloren. In de allerkleinste ondernemingen (met minder dan 10 werknemers) werd 91,22% van de werkbare uren gepresteerd. Hoe groter de onderneming, hoe meer afwezigheden opgetekend worden. Ter vergelijking: bij de grootste corporate ondernemingen met meer dan 500 werknemers werd ‘slechts’ 83,5% van de werktijd dit jaar effectief gepresteerd.
Op vlak van sectoren, scoort de horeca bijzonder goed, met een prestatiepercentage van 92,4%, gevolgd door de logistiek en transport met 90,7%. In de social profit, met onder andere de zorginstellingen, gaat de meeste werkbare tijd van alle sectoren verloren (83,2% van de werkbare uren werd er gepresteerd), voornamelijk als gevolg van de duidelijk hogere ziekteverzuimcijfers (8,94%) in vergelijking met de andere sectoren.
Dirk Vanderhoydonck: “Hoewel ziekteverzuim afneemt in vrijwel alle sectoren, blijft het een groot aandachtspunt op de werkvloer. We weten uit onderzoek dat mensen drie dingen nodig hebben om zich goed te voelen op het werk: ze moeten genoeg autonomie ervaren, ze moeten zich betrokken voelen en ze moeten er vertrouwen in hebben dat ze de competenties hebben om hun taken uit te voeren. Bedrijven die te kampen hebben met een hoog ziekteverzuim doen er dus goed aan om deze drie componenten voor zichzelf te analyseren. Wat zijn de oorzaken van het ziekteverzuim? Op basis van die conclusies stel je een kader samen om een mogelijk afwezigheidsprobleem door ziekte op te lossen.”
