Samenvatting
Meer dan de helft van de Belgische kmo’s voelt de impact van stijgende energie- en mobiliteitskosten, maar slechts 3% verhoogde de woon-werkvergoeding voor werknemers die met de eigen wagen pendelen. Grote ondernemingen tonen zich opvallend bereidwilliger: één op vijf plant een hogere vergoeding. Het onderzoek van SD Worx illustreert hoe mobiliteit steeds nadrukkelijker deel uitmaakt van het HR- en rewardbeleid, terwijl budgettaire beperkingen en complexe regelgeving vooral kmo’s afremmen.
Kmo’s verhogen de woon-werkvergoeding zelden, grote ondernemingen doen dat veel vaker.
De stijgende energie- en mobiliteitskosten blijven wegen op Belgische werkgevers. Meer dan de helft van de kmo’s ervaart vandaag al de impact van hogere energieprijzen en verwacht verdere stijgingen. Toch blijft een compensatie voor werknemers eerder uitzonderlijk. Terwijl slechts 3% van de kmo’s de woon-werkvergoeding met de eigen wagen al verhoogde, blijkt uit onderzoek van SD Worx dat grote ondernemingen meer bereid zijn om werknemers tegemoet te komen: één op vijf plant een verhoging van de vergoeding voor woon-werkverkeer met de eigen wagen. Dat blijkt uit een studie van SD Worx in juni 2026 bij bijna 700 werkgevers in België, 250 grote werkgevers en 448 kmo’s.
Energie- en mobiliteitskosten blijven drukken op kmo’s
Bij Belgische kmo’s geeft 51% aan dat de stijgende energieprijzen vandaag al een impact hebben op hun organisatie. Evenveel ondernemingen verwachten bovendien dat brandstof- en energiekosten verder zullen stijgen. Een op de zeven (14%) denkt dat niet. Een kwart (26%) ervaart geen impact.
Vooral bedrijven uit de secundaire sector, bouw en logistiek voelen de druk toenemen. Ook ondernemingen die voornamelijk arbeiders tewerkstellen worden sterker getroffen door de stijgende mobiliteitskosten. Ondanks deze bezorgdheid blijft het aantal ondernemingen dat structurele maatregelen neemt beperkt. Slechts 13% van de kmo’s overweegt organisatorische ingrepen om de impact van de stijgende kosten op te vangen.
Kmo’s blijven voorzichtig met hogere vergoedingen
Een verhoging van de woon-werkvergoeding blijkt voor veel kmo’s geen evidente keuze. Slechts 3% heeft die vergoeding effectief verhoogd. Nog eens 7% overweegt dat te doen, terwijl een kwart er wel voor openstaat maar nog geen concrete plannen heeft.
Voor twee derde van de kmo’s staat een hogere tussenkomst voorlopig niet op de agenda.
De belangrijkste verklaring ligt bij de financiële impact. Vier op de tien kmo’s (41%) beschouwen de kostprijs als een belangrijke drempel. Daarnaast geeft 40% aan onzeker te zijn over de fiscale en juridische spelregels rond mobiliteitsvergoedingen.
Tijdelijke maatregelen
- Een fiscaal-onbelaste verhoging van de vergoeding voor woon-werkverkeer met eigen wagen (periode mei, juni, juli met mogelijkheid tot betaling tot 31/10). Enkel de verhoging die binnen het belastingkrediet valt (i.e. verhoging tot 20% van de referentievergoeding (van april 2026) met een maximum van 10 eurocent per kilometer) komt in aanmerking voor de extra fiscale vrijstelling.
- Een verhoging van de forfaitaire km-vergoeding voor professionele verplaatsing gedurende de maanden april- mei- juni. Het verhoogd maandelijks forfait bedraagt 0,4571 EUR/km in april 2026, 0,4841 EUR/km in mei en 0,5055 EUR/km in juni. (in plaats van het kwartaalforfait van 0,4327 EUR/km).
Grote bedrijven tonen meer bereidheid om werknemers tegemoet te komen
Bij ondernemingen met minstens 250 werknemers ligt dat anders. Daar geeft 20% aan een fiscaal-onbelaste verhoging van de vergoeding voor woon-werkverkeer met de eigen wagen te zullen doorvoeren. Nog eens 44% staat daarvoor open. Slechts 37% geeft aan daar niet voor te voelen. Wanneer grote bedrijven de vergoeding optrekken, gaat het gemiddeld om een stijging van bijna 10% (9,75%), wat binnen de maximale grens valt.
Ook voor professionele verplaatsingen tonen grote werkgevers zich soepeler. Bijna de helft (46%) staat open voor een hogere kilometervergoeding, terwijl 23% aangeeft dit effectief te zullen doorvoeren. Een op drie (32%) staat er niet voor open.
Mobiliteit wordt steeds meer een HR-thema
De cijfers suggereren dat mobiliteit steeds vaker deel uitmaakt van een bredere HR-strategie. Kmo’s zoeken vooral naar manieren om kosten beheersbaar te houden, terwijl grotere organisaties vaker bekijken hoe ze stijgende vervoerskosten kunnen opvangen en zo aantrekkelijk blijven als werkgever.
“Werkgevers voelen de impact van stijgende energie- en mobiliteitskosten steeds sterker. Voor Belgische werkgevers komt die extra druk bovenop de hogere loonkosten door de automatische loonindexering van de voorbije jaren. Daardoor is de financiële ruimte om werknemers bijkomend te compenseren vaak beperkt. Bij kmo’s blijft de kostprijs vaak een belangrijke rem. We zien daarom dat werkgevers steeds vaker op zoek gaan naar slimme en fiscaal efficiënte mobiliteitsoplossingen die zowel haalbaar zijn voor het bedrijf als aantrekkelijk blijven voor medewerkers”.
Veerle Michiels, Juridisch Adviseur bij SD Worx.
Over de studies
In totaal werken bijna 700 bedrijven bevraagd over dit onderwerp. Het onderzoek bij 250 Belgische bedrijven met minstens 250 werknemers werd uitgevoerd door middel van een online kwantitatieve bevraging door DataD.be. De respondenten zijn HR-verantwoordelijken of personen die betrokken zijn bij de HR-besluitvorming binnen hun organisatie. Het veldwerk liep van 3 tot en met 15 juni 2026 en de gemiddelde invultijd bedroeg ongeveer acht minuten. De steekproef omvat een evenwichtige verdeling van middelgrote en grote ondernemingen uit verschillende sectoren, regio’s en internationale contexten, waarbij zowel bedrijven met een Belgische als een buitenlandse hoofdzetel vertegenwoordigd zijn. 15% is werkzaam in Industrie en bouw, 42% in de tertiaire dienstensector en 40 % in de quartaire dienstensector.
In de driemaandelijkse tewerkstellingsprognose van SD Worx zijn voor de 65e keer een voor België representatief aantal kmo’s bevraagd naar hun verwachtingen over tewerkstelling. Hieraan namen 448 bedrijven van 1 – 250 werknemersdeel tussen 2 en 22 juni 2026. De respondenten zijn vooral bedrijfsleiders (63%) of verantwoordelijken personeelszaken (15%) en 15% administratieve medewerkers of management assistenten. Het betreft een online bevraging van de kmo’s in België aan de hand van een representatieve steekproef waarbij het onderzoeksbureau DataD.be de respondenten via e-mail aanspreekt. De studie wordt ieder kwartaal herhaald. Er wordt gewogen volgens regio en organisatiegrootte in functie van de eigenlijke verdeling bij Belgische kmo’s. De resultaten zijn representatief voor alle kmo’s in België. De wegingen zijn nooit groter dan 3 (voor Vlaanderen is dit zelfs lager dan 2). Voor de volledige steekproef van 448 kmo’s bedraagt de foutenmarge 4,63% (betrouwbaarheidsinterval van 95%).
