Samenvatting
Een nieuw Ipsos-onderzoek bij 1.705 afgestudeerde Syntra-cursisten toont dat praktijkgerichte opleidingen een sterke impact hebben op zowel ondernemerschap als arbeidsmarktparticipatie. Het aandeel zelfstandigen stijgt binnen drie jaar na afstuderen van 17% naar 31%, terwijl de werkzaamheidsgraad toeneemt van 65% naar 81%. Ook werkzoekenden vinden vaker de weg naar werk: bijna driekwart is binnen drie jaar actief op de arbeidsmarkt. Daarnaast geeft 71% van de zelfstandigen aan dat de opleiding hielp om te starten of te groeien als ondernemer. De resultaten voeden het debat over levenslang leren, ondernemerschap en de vraag hoe Vlaanderen zijn competitiviteit kan versterken in een context van digitalisering, AI en economische onzekerheid.
Nieuw onderzoek toont de impact van praktijkgerichte opleidingen op ondernemerschap en werkgelegenheid.
Uit nieuw onderzoek van Ipsos blijkt de positieve impact van de Syntra-opleidingen op Vlaams ondernemerschap: zo stijgt het aandeel zelfstandig ondernemers van 17% naar 31%. En 6 op 10 zelfstandigen geeft aan dat de opleiding hen hielp om een betere ondernemer te zijn. “Zeker in deze uitdagende geopolitieke tijden, moeten we durven investeren in Vlaamse groeikracht en toekomstgericht ondernemerschap.” stelt Syntra “En wij kunnen daarin een sleutelrol spelen.”
Vlaanderen staat op een kantelpunt. Europa zet door internationale concurrentie, AI, digitalisering, energie-uitdagingen en geopolitieke onzekerheid versneld in op competitiviteit. De Vlaamse regering verklaart eenzelfde engagement, maar heeft ook een begrotingstekort weg te werken. Syntra roept daarom op om meer te investeren in toekomstgericht ondernemerschap en geeft aan een actieve rol te willen blijven spelen in het opleiden van nieuwe zelfstandigen, bijscholen van ondernemers én het vertalen van innovatie naar de werkvloer.
“In tijden waarin elke publieke euro twee keer omgedraaid moet worden, moeten we kijken naar kosten, maar vooral ook naar wat investeringen opleveren aan de samenleving,” stelt Olivier De Greve, algemeen directeur van Syntrum, de koepelorganisatie van de Syntra.
Inzetten op de Vlaamse competitiviteit
Nieuwe cijfers uit een Ipsos-onderzoek, afgenomen bij 1.705 afgestudeerde cursisten van het gesubsidieerde Syntra-aanbod van de afgelopen drie jaar, toont aan wat de impact is van hun opleidingen. Vlaams ondernemerschap krijgt een duidelijke duw: het aandeel cursisten dat zelfstandig is in hoofd- en/of bijberoep stijgt van 17% vóór de opleiding naar 31% na de opleiding. Dat is bijna een verdubbeling. Het sterkst groeiende aandeel voltijdse zelfstandigen ligt het hoogst in de opleidingscluster ‘Business & support‘ (o.a. opleidingen management, vastgoed, HR,…). En bij de zelfstandigen in bijberoep staat op nummer 1 ‘Beauty, welzijn, zorg en dieren’. Onder de zelfstandigen geeft 71% aan dat de opleiding hen hielp om te starten of te groeien als ondernemer, en 64% dat de opleiding hen hielp om een betere ondernemer te worden.
Ook de werkzaamheidsgraad van werkzoekende oud-cursisten stijgt: 7 op 10 werkzoekende cursisten vindt binnen de drie jaar na de opleiding de weg naar de arbeidsmarkt als ondernemend medewerker. De sterkste stijgers zijn de opleidingsclusters ‘ICT & smart technology (o.a. data/AI, robotica, multimedia,…) en opnieuw ‘Business & support‘ en ‘Beauty, welzijn, zorg en dieren’.
De verklaring voor die sterke cijfers is meervoudig, volgens Olivier De Greve. “Wij zetten in op levenslang leren in functie van ondernemerschap, omscholen en bijscholen. De mensen die wij aantrekken, willen dus ook echt meteen aan de slag met hun nieuwe skills en kennis. Bovendien werken wij met docenten die met twee voeten in het werkveld staan, waardoor de opleidingen perfect afgestemd zijn op de specifieke hedendaagse noden binnen de sector. Zo studeren cursisten af als de geknipte ondernemer of ondernemende medewerker in hun vakgebied.”
Door zich te richten op het opleiden van toekomstgerichte ondernemers, wil Syntra inzetten op de Vlaamse competitiviteit.
De innovatieparadox van Vlaanderen: ‘Sterk in ontwikkeling, maar implementatie loopt vaak achter’
Ook zet Syntra sterk in op de vertaalslag van innovatie naar het werkveld. Dit maakt de afgestudeerden helemaal future-proof. En dat is ook nodig, want in Vlaanderen knelt daar het schoentje.
“Innovatie werkt pas als mensen ermee kunnen werken. Dat gebeurt niet alleen in labo’s of grote technologiebedrijven, maar ook in bouwbedrijven, zorgpraktijken, ateliers, … die elke dag nieuwe kennis moeten omzetten in praktijk. Vlaanderen is zeer sterk in innovatie, maar zwakker in de brede vertaling daarvan naar de bedrijfswereld. Dat is een risico voor Vlaanderen, want zo’n 2 op 3 jobs is afhankelijk van KMO’s. Als die bedrijven moeite hebben om mee te bewegen met grote transities, dan raakt dat rechtstreeks onze werkgelegenheid, onze productiviteit en onze welvaart.” legt De Greve uit.
Europa staat voor de uitdaging om bewezen innovaties sneller en effectiever te implementeren. Binnen ons land zijn het voornamelijk de kmo’s die worstelen met het toepassen van nieuwe technologieën zoals AI en digitale tools op de werkvloer. Zo blijkt uit cijfers van FOD Economie dat één op drie Belgische bedrijven met AI werkt. Hoewel dat beter is dan het Europese gemiddelde van één op vijf, blijft er veel ruimte bestaan voor verbetering. Syntra wil hierin actief bijdragen door ondernemers op te leiden en hen te begeleiden bij het vertalen van innovaties naar praktische oplossingen binnen hun onderneming. “Juist nu moeten we investeren in Vlaams ondernemerschap en innovatie, en dat begint bij praktische ondersteuning voor kmo’s op het terrein,” aldus De Greve.
Ondernemersnetwerk UNIZO onderschrijft het standpunt van Syntra. “Investeren in ondernemende mensen is investeren in groeikracht.” stelt Joris Renard, arbeidsmarktexpert bij UNIZO “Om de begroting op orde te krijgen, moeten we in de eerste plaats economische groei creëren. En de snelste weg naar groei loopt via ondernemerschap. Via mensen die starten, investeren, jobs creëren en nieuwe ideeën omzetten in economische activiteit. Deze cijfers tonen dat gerichte opleidingen daar een duidelijke hefboom voor zijn.”
Over het onderzoek
Het onderzoek werd uitgevoerd door Ipsos bij 1.705 oud-cursisten van gesubsidieerde Syntra-opleidingen, die één tot drie jaar afgestudeerd waren. De online bevraging liep van 2 tot 13 maart 2026. Het onderzoek brengt de evolutie vóór en na de opleiding in kaart op vlak van werkzaamheid, werkstatuut, ondernemerschap en loopbaanontwikkeling. Het gaat niet om een controlegroepstudie, maar om een combinatie van voor/na-evoluties en zelfgerapporteerde impact door oud-cursisten.
