Samenvatting
Sterkte-gebaseerde feedback blijkt een krachtige hefboom voor meer werkbevlogenheid en proactief werkgedrag. Uit twee longitudinale studies blijkt dat medewerkers die erkenning krijgen voor hun sterktes meer energie, motivatie en zin in hun werk ervaren, wat vervolgens leidt tot meer job crafting. Vooral medewerkers met een lagere zelfeffectiviteit profiteren sterk van deze vorm van feedback. Organisaties doen er dus goed aan sterktes structureel in te bedden in feedback- en evaluatieprocessen.
Inzichten uit recent onderzoek naar de impact van sterkte-gebaseerde feedback op welzijn, werkbevlogenheid en job crafting
Met het naderende einde van het jaar komen voor veel organisaties de eindejaarsgesprekken weer in zicht. Traditioneel ligt in dergelijke gesprekken de nadruk op tekortkomingen en verbeterpunten. Hoewel het bespreken van ontwikkelpunten essentieel blijft, wijst praktijkervaring uit dat gesprekken die uitsluitend focussen op wat beter moet, vaak minder motiverend worden ervaren door medewerkers. Steeds vaker klinkt daarom de oproep om ook de sterktes van medewerkers structureel aandacht te geven.
Binnen het academisch veld groeit de belangstelling voor sterkte-gebaseerde feedback. Deze vorm van feedback richt zich niet op tekortkomingen, maar op het ontdekken, waarderen en verder ontwikkelen van bestaande sterktes, zoals specifieke kennis, vaardigheden en talenten. Het concept vindt zijn oorsprong in de positieve psychologie, waarin wordt gesteld dat aandacht voor positieve kwaliteiten een krachtige bron van motivatie vormt.
Recente studies van Isabeau Van Strydonck, Vincent Goossens, Adelien Decramer, Mieke Audenaert, Arnold Bakker en Evangelia Demerouti onderzoeken de effecten van sterkte-gebaseerde feedback op het welzijn en werkgedrag van medewerkers. In twee longitudinale studies vulden 244 recruitment consultants en 280 software engineers op drie verschillende momenten vragenlijsten in: over de mate waarin hun leidinggevende sterkte-gebaseerde feedback gaf, over hun welbevinden en over hun werkgedrag.
De positieve effecten van sterkte-gebaseerde feedback
De onderzoeksresultaten tonen duidelijk aan dat sterkte-gebaseerde feedback zowel het welzijn als het gedrag van medewerkers positief beïnvloedt. Medewerkers die dergelijke feedback ontvangen, ervaren meer werkbevlogenheid, gekenmerkt door energie, toewijding en absorptie in het werk. Deze verhoogde bevlogenheid leidt vervolgens tot meer job crafting: het proactief aanpassen en verrijken van de eigen job, bijvoorbeeld door uitdagendere taken op te nemen of meer autonomie te creëren.
Deze bevindingen sluiten aan bij de Job Demands-Resources theory, die stelt dat werk-hulpbronnen zoals feedback en erkenning van sterktes een belangrijke motor zijn voor motivatie en vitaliteit, en daarmee voor proactief gedrag.
De rol van zelfeffectiviteit
Het onderzoek wijst ook op een belangrijke nuance: niet elke medewerker heeft evenveel baat bij sterkte-gebaseerde feedback. De mate van zelfeffectiviteit, het vertrouwen in het eigen vermogen om werktaken succesvol uit te voeren, bepaalt in sterke mate hoe krachtig deze feedback doorwerkt.
Voor medewerkers met een hoge zelfeffectiviteit draagt sterkte-gebaseerde feedback nauwelijks extra bij aan hun bevlogenheid of job crafting. Zij zetten hun sterktes immers al spontaan in en voelen zich van nature betrokken en energiek.
Voor medewerkers met een lage zelfeffectiviteit is het tegenovergestelde waar. Omdat zij vaker twijfelen aan hun eigen kunnen, vormt erkenning van hun sterktes een belangrijke bron van motivatie. Voor deze groep blijkt sterkte-gebaseerde feedback een bijzonder krachtige stimulans voor meer bevlogenheid en proactief werkgedrag.
Hoe organisaties hiermee aan de slag kunnen
Aangezien sterkte-gebaseerde feedback positieve effecten heeft op werkbevlogenheid en job crafting, is het zinvol om deze aanpak structureel te integreren in prestatiemanagementprocessen. Leidinggevenden kunnen getraind worden om niet alleen verbeterpunten te bespreken, maar ook actief stil te staan bij sterktes en hoe die verder benut kunnen worden in toekomstige taken.
In de praktijk blijkt het voor leidinggevenden soms een uitdaging om sterktes scherp in kaart te brengen. Instrumenten zoals Strengthsfinder en Values in Action Inventory of Strengths kunnen hierbij ondersteunen. Deze vragenlijsten helpen om talenten en sterktes binnen teams of organisaties zichtbaar te maken.
Daarnaast kunnen leidinggevenden gebruikmaken van feedforwardgesprekken, waarin aan de hand van gestructureerde vragen wordt ingezoomd op concrete succeservaringen van medewerkers. Door te analyseren welke sterktes aan deze successen hebben bijgedragen, ontstaat inzicht in hoe toekomstige taken hier beter bij kunnen aansluiten.
De resultaten van het onderzoek onderstrepen bovendien het belang om zicht te krijgen op de zelfeffectiviteit van medewerkers. Medewerkers die zich minder zeker voelen over hun capaciteiten, hebben namelijk extra baat bij sterkte-gebaseerde feedback. Zelfeffectiviteit kan eenvoudig worden gemeten via bestaande psychometrische vragenlijsten.
Met de eindejaarsgesprekken in het vooruitzicht biedt dit alles een waardevolle kans om sterktes expliciet mee te nemen in evaluatie- en feedbackmomenten. Het erkennen, waarderen en doelgericht inzetten van sterktes levert niet alleen gemotiveerdere medewerkers op, maar versterkt ook hun proactieve houding op de werkvloer.
MEER OVER: ‘Linking Strengths-Based Supervisor Feedback to Job Crafting’
