Steeds meer werkgevers vermoeden dat sollicitanten massaal artificiële intelligentie inzetten bij hun sollicitatie, maar die aanname klopt niet. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van HR-dienstverlener Partena Professional in samenwerking met Stijn Baert bij 1.000 werknemers en 250 werkgevers. Terwijl meer dan de helft van de werkgevers denkt dat een meerderheid van de kandidaten AI gebruikt, doet slechts één op vijf werknemers dat ook effectief.
Werkgevers vrezen AI-golf die er (nog) niet is
Volgens 53,0% van de werkgevers gebruikt minstens de helft van de sollicitanten AI bij het solliciteren. Drie op de tien werkgevers gaan zelfs nog verder en vermoeden dat het om 70% of meer van de kandidaten gaat. Die perceptie wordt mogelijk gevoed doordat bijna de helft van de werkgevers (46,4%) aangeeft al eens te hebben meegemaakt dat een kandidaat AI gebruikte bij het opstellen van een cv.
De cijfers bij werknemers schetsen echter een genuanceerder beeld. Slechts 15,8% van de werknemers geeft aan ooit AI te hebben gebruikt bij het opstellen van een cv. Voor motivatiebrieven ligt dat aandeel op 18,1%, terwijl slechts 9,1% zegt AI te hebben gebruikt bij online testen. Werknemers geven dus toe AI te gebruiken bij het solliciteren, maar zeker niet op de schaal die werkgevers vermoeden.
Volgens Dieter De Waegeneer, Chief Growth Officer bij Partena Professional, wijst dit op een duidelijke perceptiekloof: “AI krijgt veel media-aandacht en daardoor lijkt het alsof elke sollicitant ermee werkt. In werkelijkheid gaat het voorlopig om een minderheid. Werkgevers overschatten het gebruik duidelijk.”
Gen Z experimenteert vaker, ouderen eerder terughoudend
Wat wel opvalt, is dat het gebruik sterk verschilt naargelang de leeftijd. Bij werknemers jonger dan 35 jaar heeft ongeveer drie op de tien al AI gebruikt bij het opstellen van een cv (29,6%) of motivatiebrief (30,9%). In de groep vanaf 35 jaar halveert dat aandeel ongeveer. Voor jongere generaties is AI vaker een logisch hulpmiddel geworden, terwijl oudere werknemers er terughoudender tegenover staan. Opvallend is dat er geen significant verschil is in gebruik van AI tussen de leeftijdscategorieën van 35-54 jaar en 55+ jaar. Er is dus geen geleidelijke toename met de leeftijd, maar er is vooral sprake van een contrast tussen werknemers jonger en ouder dan 35 jaar.
“Dit verschil hoeft niet te verbazen,” stelt Stijn Baert, die het onderzoek begeleidde. “In een grote bevraging in april 2025 naar het gebruik van AI op de werkvloer bij UGent@Work, zagen we dat jongere werknemers zich competenter voelen bij het gebruik van AI dan oudere. Al valt ‘competent’ hier wel te relativeren: wie jonger is dan 45 gaf zichzelf ook slechts een 5,13 op 10 qua AI-vaardigheden.”
Enkel wanneer het gaat om het gebruiken van AI bij het afleggen van online tests, vinden we geen generatieverschil: over alle leeftijdsgroepen heen geeft 9 op de 10 werknemers aan te vertrouwen op het eigen kunnen.
Drie tips om AI verstandig te gebruiken voor je sollicitatie
Volgens Partena Professional hoeft AI-gebruik bij sollicitaties geen probleem te zijn, zolang het verstandig gebeurt.
- Laat je eigenheid niet verloren gaan door AI
AI mag nooit de plaats innemen van authenticiteit en zo leiden tot eenheidsworst. “Werkgevers zoeken geen perfecte, gladgestreken teksten. Ze willen een kandidaat leren kennen,” benadrukt De Waegeneer. “Wie AI gebruikt als hulpmiddel en zijn eigen stem bewaart, zit goed. Wie zich volledig laat schrijven door een tool, loopt het risico onpersoonlijk over te komen. Als je perfect inwisselbaar bent voor een andere kandidaat, waarom zou een werkgever dan voor jou moeten kiezen?”
Ook als werkgever laat je je best niet alleen leiden door AI. AI kan efficiëntie verhogen en helpen bij objectivering, maar mag een menselijke beslissing niet vervangen. - Gebruik AI voor de vorm
“Wat sowieso wel slim is, is AI inzetten om taalfouten in je cv en motivatiebrief op te sporen. In wetenschappelijk onderzoek bij UGent@Work toonden we aan dat weinig zaken zo schadelijk zijn bij het solliciteren als taalfouten: wie spelfouten maakt, komt op hen minder hardwerkend, georganiseerd en grondig over. Bovendien word je meteen ook als minder intelligent gezien,” zegt Stijn Baert. - Wees voorbereid op verdieping
Als je AI gebruikte bij de voorbereiding van je sollicitatie, zorg dan dat je tijdens het gesprek inhoudelijk kan toelichten wat er in je cv of motivatie staat. Maar ook als werkgever moet je voorbereid zijn op verdieping. Kandidaten komen via AI veel meer te weten over een werkgever dan vroeger en kunnen kritische vragen stellen.
Bonustip voor de werkgever: zorg voor een juridisch kader
Het gebruik van AI in werving en selectie is niet verboden, maar wel sterk gereguleerd. Werkgevers moeten rekening houden met privacywetgeving (GDPR), antidiscriminatiewetgeving en – in de nabije toekomst – de Europese AI Act. De eindverantwoordelijkheid blijft altijd bij de werkgever. Wie AI inzet, moet dat doordacht en transparant doen. Menselijke tussenkomst blijft essentieel. Automatische beslissingen zonder menselijke controle kunnen niet. Transparantie naar kandidaten is verplicht. Kandidaten moeten weten wanneer AI wordt ingezet.
Over het onderzoek
Vanuit Partena Professional werd, ondersteund door professor arbeidseconomie Stijn Baert, een vragenlijst opgesteld om een zicht te krijgen op bovenstaande vragen. Deze vragenlijst werd tussen 27 januari 2026 en 10 februari 2026 voorgelegd aan een representatief staal van 1.000 Belgische werknemers en 250 werkgevers. De analyse gebeurde tussen 10 februari en 16 maart.
Bij de respondenten werden ook achtergrondkenmerken bevraagd, zoals geslacht, bedrijfsgrootte en moedertaal (Nederlands of Frans), zodat de resultaten konden opgesplitst worden naar deze kenmerken. De maximale foutenmarge bij 1.000 Belgische werknemers bedraagt 3,02% en 6,16% bij 250 Belgische werkgevers.
