In een tijdperk waarin veranderingen elkaar snel opvolgen, kijkt iedereen maximaal vier jaar vooruit. In onze interviewreeks ‘De toekomstkoffer’ nodigen we CHRO’s daarom uit om op langere termijn te denken. Want de keuzes die zij vandaag (niet) maken, bepalen (grotendeels) mee de toekomst van werk en HR. We stellen hen voor een uniek scenario: ze krijgen de kans om een toekomstkoffer samen te stellen die pas over 20 jaar geopend zal worden. Deze koffer bevat 5 voorwerpen die hun visie en nalatenschap als HR-leiders weerspiegelen: het belangrijkste HR-thema dat de komende 20 jaar volgens hen aan belang zal winnen; een persoonlijke boodschap; een symbool van hun bedrijfscultuur; een persoonlijk item en een HR trend die volgens hen in 2046 nog steeds relevant zal zijn. Deze keer kruipen we in de toekomstkoffer van Nele Vandaele, HR Director Atkore Vergokan.
Nele is er nog maar een jaar aan de slag en ze koos heel bewust voor een nieuwe context: na tien jaar HR te hebben uitgebouwd bij Cras, het West-Vlaamse familiebedrijf gespecialiseerd in hout en houtproducten, maakte ze de overstap naar Atkore Vergokan, een internationale producent van kabeldraagsystemen voor de industrie en bouwsector. Ze wilde opnieuw leren, dit keer binnen een internationale en meer corporate omgeving. Dat ze ondertussen alweer volop ideeën aan het uitwerken is, hoeft niet te verbazen. Nele is creatief, enthousiast en een bijzonder gedreven ambassadeur van HR. In haar toekomstkoffer zit een uitgesproken pleidooi voor leren, integriteit en menselijkheid. En daartussen duiken ook een kabelgoot, verf en klei op.
Blijven leren
Leren. Bij Atkore Vergokan maakte ze van het professionaliseren van de leeromgeving een van haar eerste grote projecten. “Er was een LMS-systeem, maar dat werd nauwelijks gebruikt. En laat dat nu net een van mijn stokpaardjes zijn. Dus ik heb mij meteen op de professionalisering van leren gesmeten.”
Leren zal de komende decennia hoog op de HR-agenda blijven staan bij Atkore Vergokan en dat gaat uiteraard veel verder dan een digitaal systeem implementeren. “Het gaat steeds meer over skills. Je leert ook niet meer alles in één grote opleiding.” AI zal dat proces volgens Nele alleen maar versnellen. Jobs veranderen, nieuwe competenties worden belangrijk en daarmee groeit ook de verantwoordelijkheid van organisaties om mensen te blijven ontwikkelen.
Ze ziet de afstand tussen onderwijs en bedrijfsleven kleiner worden. In haar ervaring openen bedrijven hun deuren voor studenten voor stage, bachelorprojecten, bieden ze expertise en materiaal aan, zelf begeleidde ze tot voor kort zesdejaars bij hun GIP presentaties. “Ik vermoed dat scholen en bedrijven elkaar in de toekomst nog veel meer zullen vinden.”
“Je moet in de spiegel kunnen kijken”
Aan de HR-leiders die haar koffer in 2046 openen, schrijft Nele een boodschap die opvallend weinig over technologie gaat. Ze kiest voor waarden. “Als HR-afdeling moeten wij altijd in de spiegel kunnen kijken en kunnen zeggen dat we op een eerlijke, integere en correcte manier gewerkt hebben.”
Voor Nele is HR bovendien per definitie de grootste ambassadeur van de organisatie. Wie niet achter het bedrijf staat waarvoor hij of zij werkt, krijgt het volgens haar bijzonder moeilijk in HR. Kennis van HR-processen, sociale wetgeving en business zijn noodzakelijk, maar niet voldoende. “HR moet soms beslissingen nemen die niet iedereen graag hoort. Maar diezelfde HR-afdeling moet ook bereikbaar zijn wanneer iemand vastloopt, ondersteuning bieden wanneer dat nodig is en aandacht hebben voor wat er in het leven van medewerkers gebeurt.” Dat is voor haar geen zachte rand rond het ‘echte’ HR-werk. Het ís HR. “Dat menselijke zal altijd het verschil maken, eender wat er op ons afkomt.”
Kabelgoot
Atkore Vergokan maakt kabeldraagsystemen. “Kabelgoten zijn misschien niet het meest sexy product,” lacht ze. Maar hoe langer ze erover nadenkt, hoe beter het beeld past als symbool voor waar de organisatie voor staat. Een kabelgoot brengt samen en maakt verbinding mogelijk. Voor Nele staat het product daarom ook symbool voor veiligheid, duurzaamheid en samenwerking. Vooral dat laatste herkent ze sterk in haar werkomgeving.
“Onze ambitie is om de eerste keuze van de klant te zijn. Je voelt hier heel sterk dat mensen voor die klant gaan en dat dat ons samenhoudt. Dat samenwerken, dat team: eigenlijk vind ik die kabelgoot een heel mooi symbool.” En dus verdwijnt er één in haar toekomstkoffer.
Creativiteit
Het meest persoonlijke voorwerp in de koffer brengt ons helemaal weg van HR. Nele is heel creatief. Geef haar een brainstorm met verschillende mensen rond de tafel en ze is in haar element. “Ideeën spuien, perspectieven samenbrengen en daar concrete acties uit distilleren, dat is het liefste wat ik doe.”
Die creativiteit gebruikte ze jarenlang vooral professioneel. Tot ze vorig jaar besloot te onderzoeken wat er zou gebeuren als ze er ook letterlijk iets mee zou maken. Ze schreef zich in aan de kunstacademie en koos voor een opleiding waarin tekenen, schilderen, keramiek en plastische kunst door elkaar lopen. Het bleek een schot in de roos. “Ik kijk iedere week uit naar dinsdag, wanneer ik daar drieënhalf uur mijn creatieve vrijheid kan loslaten.”
Ze tekent portretten, boetseert, schildert, werkt met papier-maché en wordt voortdurend uit haar comfortzone geduwd. Het resultaat hoeft voor haar niet perfect te zijn. Het proces is belangrijker.
De slinger van AI
Ze kan er moeilijk omheen wanneer ze nadenkt over de HR-trend die de komende twintig jaar bepalend wordt: AI. Nele ziet enorme mogelijkheden, maar verwacht ook dat we eerst door een periode van ‘overdrijving’ zullen gaan. “Ik heb bij veel grote veranderingen het gevoel dat de slinger eerst wat te ver moet doorslaan voor hij zijn uiteindelijke evenwicht vindt. Maar wanneer hij terugkomt, staan we wel altijd een stapje verder in de goede richting.”
Ze verwijst naar #MeToo als voorbeeld. De maatschappelijke slinger sloeg ook hier sterk door, maar de bewustwording die eruit voortkwam, heeft wel degelijk iets veranderd. Ze hoopt dat we met AI een vergelijkbare beweging krijgen. Vandaag ervaart ze AI vooral als een krachtige ondersteuning. Haar hoop voor de toekomst is dan ook dat technologie HR niet vervangt, maar dat ze precies het omgekeerde mogelijk maakt.
“Laat AI werken voor de dingen die we kunnen vereenvoudigen. Dan kunnen wij ons nog meer inzetten voor de menselijke saus die erover moet.” Dat geldt volgens haar overigens voor de hele employee journey: van rekrutering en performance tot beloning en uitstroom. Processen mogen slimmer en efficiënter worden, zolang de mens er niet uit verdwijnt.
Integriteit
Wanneer ik haar vraag wat ze hoopt dat mensen in 2046 over haar zullen vertellen, hoeft ze niet zo lang na te denken. “Het menselijke aspect. Wees aanwezig. Zorg dat je de mensen kent bij naam. Zorg dat ze jou kennen. Zorg dat je deur openstaat.”
Het is een rode draad door haar loopbaan. Eerlijk, correct en integer werken, met kennis van zaken én kennis van de business. Maar tegelijk nabij genoeg blijven om te weten wat er leeft. “Ik denk dat je daarmee een verschil kunt maken. En ik hoop dat ik mensen daarin kan inspireren.”
Ambassadeur
Het woord ambassadeur valt tijdens het gesprek meermaals. En als ik haar loopbaan bekijkt, begrijp ik ook waarom. Nele studeerde communicatiemanagement en begon aanvankelijk in een commerciële functie. Dat bleek niet haar wereld.
Op 2 januari 2000 stapte ze binnen bij Randstad, kort na de integratie met Interlabor. Daar leerde ze HR kennen als medewerker. Ze zag hoe een loonbeleid ingevoerd werd, hoe waarden vertaald werden naar de organisatie, hoe mensen opgeleid werden en hoe het HR-beleid daadwerkelijk iets met medewerkers doet. “Daar heb ik de impact van HR zelf kunnen ervaren. Ik voelde daar echt een aantrekkingskracht voor.”
Na zeven jaar Randstad maakte ze de overstap naar een interne HR-functie. Nog eens zeven jaar later belandde ze bij Cras, waar ze een kans kreeg die haar loopbaan sterk zou tekenen. Er werkten ruim vijfhonderd mensen, verspreid over zestien vestigingen. Payroll zat bij finance. Een volwaardige HR-afdeling was er niet. Nele mocht ze bouwen. “Er was uiteraard heel veel informeel aanwezig, maar ik heb daar een team mogen vormen, processen kunnen neerzetten en het HR-beleid kunnen uitbouwen. Dat was zalig.”
Ze herinnerde zich het startpunt. Medewerkers kwamen een halve dag samen met een moodboard over hoe ze zich in hun job voelden. Ze praatten in diverse groepen met een externe begeleider over wat goed zat, waar ze tegenaan liepen. Nadien volgde een feedbackmoment met een medewerker van de HR afdeling en daaruit kwamen hun vragen. “Waar gaat het schip naartoe? Wat doe ik hier? Waar stopt mijn verantwoordelijkheid en begint die van iemand anders?”
Hieruit groeide de volgende jaren de volledige HR-strategie. Functieprofielen, flexibele uren en andere initiatieven kregen vorm vanuit wat medewerkers zelf hadden aangebracht. Het directie startte een strategische oefening voor het bedrijf, de strategie werd doorheen het bedrijf gecommuniceerd. Het typeert hoe Nele HR graag bedrijft: luisteren, ideeën verzamelen, patronen ontdekken en vervolgens bouwen. “Ik ben trots op wat ik daar gedaan heb”.
Een beetje liefdesverdriet
Na tien jaar besloot ze toch te vertrekken. Ze wilde leren hoe HR vorm krijgt in een meer internationale, corporate omgeving. Zo kwam ze bij Atkore Vergokan terecht. Maar afscheid nemen van iets wat je zelf hebt opgebouwd, bleek moeilijker dan verwacht.
“Mijn afscheid van Cras voelde een beetje als liefdesverdriet. Ik heb enkele maanden nodig gehad om het echt los te laten.” Ze was er niet alleen HR-verantwoordelijke, ze voelde zich sterk verbonden met de organisatie en omschrijft zichzelf als één van de grootste ambassadeurs die daar rondliep.
Bij Atkore Vergokan vond ze een andere context, met opnieuw een stevige leercurve. En ook de aangekondigde veranderingen binnen de organisatie schrikken haar niet af. “Laat maar komen. Ik wil daar graag aan meewerken en kijken welke stappen we kunnen zetten.”
Nog altijd HR
En waar is Nele Vandaele zelf in 2046? Dan ben ik 73, rekent ze uit. Volledig gestopt met HR? Dat kan ze zich nauwelijks voorstellen. “Ik ben in HR gerold, maar het is echt waar ik mij thuis voel. Het is wat ik graag doe en waar ik gepassioneerd door ben.”
Waarschijnlijk neemt ze in 2046 niet meer de grote opdrachten aan, maar helemaal loslaten? Waarschijnlijk niet. Coaching. Mentoring. Advies geven aan mensen die professioneel met HR bezig zijn. Ook in haar privégesprekken merkt ze hoe gemakkelijk ze telkens weer bij het vak uitkomt. Er is altijd wel een HR-vraagstuk waarover ze wil praten, een idee dat ze wil delen of iemand die ze vooruit kan helpen.
Het past bij de vrouw die haar loopbaan in HR begon door zelf te ervaren wat goed HR-beleid met mensen kan doen, vervolgens een HR-afdeling vanaf nul mocht bouwen en vandaag opnieuw bewust kiest voor een omgeving waarin ze kan leren. En ongetwijfeld staat er in 2046 ergens ook een schildersezel in haar huis.
Nele zal waarschijnlijk nog niet klaar zijn met creëren. Niet op een doek, en al helemaal niet in HR…
