Samenvatting
Belgische kmo’s staan steeds meer open voor tijdelijk werken vanuit het buitenland, al blijft het voorlopig een niche. Eén op vijf kmo’s is bereid om medewerkers een zogenaamde workation toe te staan en bijna een kwart heeft daar intussen al een formeel afsprakenkader voor uitgewerkt. De vraag vanuit medewerkers blijft voorlopig beperkt, maar is duidelijk groter in sectoren waar telewerk al ingeburgerd is, zoals ICT en consultancy. De grootste drempel voor werkgevers is de complexiteit rond fiscaliteit, sociale zekerheid, verzekeringen en arbeidsrecht. Vooral Brusselse kmo’s lopen voorop, zowel qua openheid als qua uitgewerkte policies. De belangrijkste les voor HR: wie werken vanuit het buitenland wil mogelijk maken, doet er goed aan om vooraf heldere spelregels en een juridisch sluitend kader uit te werken.
23% heeft al duidelijke afspraken over ‘workations’
Eén op vijf Belgische kmo’s staat open voor medewerkers die tijdelijk vanuit het buitenland werken. Toch blijft het voorlopig een beperkt fenomeen: minder dan één op tien kmo’s kreeg hierover al concrete vragen van medewerkers. De grootste rem blijkt niet zozeer een gebrek aan bereidheid, maar wel de juridische en praktische onzekerheid die ermee gepaard gaat. Opvallend: bijna één of vier kmo’s heeft intussen al een formeel afsprakenkader uitgewerkt voor werken vanuit het buitenland. Vooral Brusselse kmo’s lopen daarin voorop. Dat blijkt uit het meest recente SD Worx kmo-onderzoek, een driemaandelijkse bevraging bij 448 Belgische kmo’s in juni 2026.
Belgische kmo’s tonen zich voorzichtig, maar niet afwijzend tegenover tijdelijk werken vanuit het buitenland. Eén op vijf (19%) staat ervoor open, terwijl twee derde (66%) aangeeft hier vandaag geen voorstander van te zijn. Één op drie kmo’s verwacht immers moeilijkheden rond fiscaliteit, sociale zekerheid, verzekeringen en praktische zaken zoals werkuren (bv. in andere tijdzones).
Brusselse kmo’s nemen duidelijk het voortouw
De regionale verschillen zijn aanzienlijk. Brusselse kmo’s staan het meest positief tegenover tijdelijk werken vanuit het buitenland. Bijna de helft (44%) geeft aan hiervoor open te staan, tegenover 18% in Vlaanderen en 11% in Wallonië.
Ook medewerkers in Brussel lijken vaker vragende partij. 22% van de Brusselse kmo’s kreeg hierover al vragen, tegenover 7% in Vlaanderen en Wallonië.
Daarnaast beschikken Brusselse kmo’s vaker over een formeel afsprakenkader. Waar gemiddeld 23% van de Belgische kmo’s dergelijke afspraken heeft vastgelegd, loopt dat in Brussel op tot 38%. In Vlaanderen bedraagt dit 24% en in Wallonië 15%.
Opmerkelijk is dat Brusselse kmo’s ook minder vaak juridische of praktische obstakels ervaren (28%). In Wallonië ligt die bezorgdheid hoger: daar verwacht 39% moeilijkheden, terwijl slechts 11% openstaat voor werken in het buitenland.
Vooral vraag in sectoren waar telewerk ingeburgerd is
De vraag naar werken vanuit het buitenland komt het vaakst voor in sectoren waar telewerk al langer deel uitmaakt van de werkorganisatie.
- ICT en software: 32% van de kmo’s kreeg al vragen van medewerkers
- Consultancy/marketing/uitzendbureaus: 22%
- Vrije beroepen: 17%
Bij ICT- en softwarebedrijven staat meer dan de helft van de kmo’s (52%) positief tegenover tijdelijk werken in het buitenland, terwijl slechts 18% hiertegen gekant is. Tegelijk ziet 22% praktische of juridische moeilijkheden. Eén op drie kmo’s in deze sector (31%) heeft al een afsprakenkader uitgewerkt.
Ook consultancy-, marketing- en uitzendbureaus tonen zich relatief positief: 41% van de kmo’s in deze sector staat werken vanuit het buitenland toe of overweegt het. Tegelijk ziet 35% praktische of juridische bezwaren. Ruim één op vier (26%) heeft al een formeel kader voorzien.
Bij de vrije beroepen kreeg 17% van de kmo’s al vragen van medewerkers. Toch blijft de bereidwilligheid langs werkgeverszijde beperkter: één op vier (25%) staat ervoor open. Bijna de helft (46%) verwacht praktische of juridische moeilijkheden, terwijl één op vijf (21%) al over een afsprakenkader beschikt.
Ook in sectoren waar telewerk minder vanzelfsprekend is, wordt stilaan werk gemaakt van duidelijke afspraken. Zo beschikt ongeveer een kwart van de kmo’s in bouw en infrastructuur’ en in ‘industrie en productie’ over een formeel kader. In de sector kunst en recreatie loopt dit zelfs op tot 49%, al krijgen ze hierover minder vragen van medewerkers.
Werken vanuit het buitenland is geen extra vakantiedag
Isabelle Cornelis, legal consultant van SD Worx: “Veel werkgevers zeggen niet meteen neen tegen werken vanuit het buitenland, maar ze willen vooraf wel weten waar ze aan toe zijn. Zodra een medewerker tijdelijk vanuit een ander land werkt, rijzen er meteen vragen over fiscaliteit, sociale zekerheid, verzekeringen en arbeidsrecht. Voor een kmo zonder duidelijk kader kan dat snel complex worden. Tegelijk zien we dat organisaties met veel ervaring in telewerk deze stap vaker zetten. Duidelijke spelregels vooraf maken daarbij het verschil. Wie komt in aanmerking, voor welke periode, vanuit welke landen en onder welke voorwaarden? Hoe helderder die afspraken zijn, hoe kleiner de risico’s voor zowel werkgever als werknemer.”
Concrete tips van SD Worx
Kmo’s die tijdelijk werken vanuit het buitenland mogelijk willen maken, houden best rekening met volgende aandachtspunten:
- Maak duidelijke afspraken vooraf. Leg vast wie in aanmerking komt, voor welke functies, hoe lang en vanuit welke landen tijdelijk werken mogelijk is.
- Check de juridische en fiscale gevolgen. Buitenlands telewerk kan gevolgen hebben voor sociale zekerheid, fiscaliteit, arbeidsrecht en verzekeringen
- Bewaak bereikbaarheid en samenwerking. Spreek af op welke uren medewerkers bereikbaar zijn, hoe teams samenwerken en hoe leidinggevenden opvolgen.
- Voorzie een formeel kader. Een policy of addendum bij de arbeidsovereenkomst zorgt voor transparante en consistente afspraken
- Werk met voorafgaande goedkeuring. Laat medewerkers een aanvraag indienen vóór vertrek, zodat de praktische en juridische haalbaarheid kan worden beoordeeld.
