Nieuwe regels in aantocht, oude reflex blijft: loonschroom zit diep

Samenvatting

Hoewel steeds meer Belgen zich positief uitlaten over loontransparantie, blijft de praktijk achter. Uit onderzoek van Partena Professional blijkt dat velen het inkomen van partner, ouders of vrienden niet kennen, en dat die onwetendheid zelfs toeneemt. Tegelijk worstelt een aanzienlijk deel van de bedrijven nog met de implementatie van de Europese richtlijn die tegen juni 2026 van kracht wordt.

Hoewel steeds meer Belgen aangeven dat ze het oké vinden om over loon te praten, blijft echte openheid opvallend beperkt. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Partena Professional. Vooral wanneer het concreet wordt, weet jij wat jouw partner, ouders of beste vriend verdienen?, blijft het antwoord uit. De cijfers tonen het duidelijk: België zet kleine stappen richting loontransparantie, maar de loonschroom blijft diep ingebakken.

Openheid groeit… op papier

In vergelijking met vorig jaar zeggen meer Belgen dat ze graag over loon praten (18,3% in 2026 tegenover 14,2% in 2025). Daarnaast geeft 55,9% aan benieuwd te zijn naar het loon van collega’s (52,0% in 2025). Op het eerste gezicht lijkt België dus stilaan comfortabeler te worden met loontransparantie.

Toch toont het onderzoek een ander beeld zodra het concreet wordt. Steeds meer Belgen kennen het loon van mensen uit hun directe omgeving niet:

  • 18,7% kent het loon van de partner niet (12,2% in 2025)
  • 64,0% kent het loon van de vader niet (57,7% in 2025)
  • 58,0% kent het loon van de moeder niet (52,1% in 2025)
  • 72,9% kent het loon van de beste vriend(in) niet (69,5% in 2025)

Het gaat hierbij telkens om percentages onder degenen die een dergelijke persoon hebben (i.e. zonder singles resp. personen van wie vader of moeder al overleden zijn). Met andere woorden: we vinden het idee van loontransparantie prima, maar we passen het in ons eigen privéleven niet toe.

“Wetgeving kan transparantie verplichten, maar ze kan geen openheid afdwingen. Daarvoor is een cultuur nodig waarin het gesprek over verloning veilig en normaal aanvoelt”, concludeert Yves Stox, Managing Consultant bij Partena Professional.

Stijn Baert begeleidde het onderzoek: “Op de werkvloer is de werkelijke kennis van elkaars loon wel stabiel: 36,4% kent het loon van de meest directe collega en 14,6% kent het loon van de meest directe leidinggevende. Deze cijfers liggen in de buurt van wat we vorig jaar vaststelden. Niet onlogisch: de loontransparantierichtlijn moet precies hier een direct effect hebben.”

Nieuwe wetgeving, oude drempels

Zelfs met de aankomende Europese loontransparantierichtlijn in het vooruitzicht blijft de drempel hoog. Bijna de helft van de Belgen (48,7%) zou, zelfs wanneer de nieuwe regelgeving van kracht is, niet durven vragen naar de gemiddelde lonen binnen de organisatie. Dat is nauwelijks anders dan vorig jaar (46,1%).

Volgens Yves Stox toont dit aan dat cultuur minstens even belangrijk is als wetgeving. “We zien dat de bereidheid om over loon te praten licht stijgt, maar zodra het concreet wordt, blijft de terughoudendheid groot. Loon blijft voor veel Belgen een privézaak, zelfs binnen de eigen familie.”

Over het onderzoek

Vanuit Partena Professional werd, ondersteund door Stijn Baert, een vragenlijst opgesteld om een zicht te krijgen op bovenstaande vragen. Deze vragenlijst werd tussen 5 januari 2026 en 20 januari 2026 voorgelegd aan een benaderde toevalssteekproef van 1.000 Belgische werknemers. Representativiteit op taal, geslacht, leeftijd en diploma werden actief nagekeken. De maximale foutenmarge bij 1.000 Belgische werknemers bedraagt 3,02%.
Alle vernoemde verschillen zijn significant op het 5%-niveau.

Schrijf je in op de wekelijkse HR-nieuwsbrief

Ook interessant

LEES MEER

Schrijf je in op de #ZigZagHR-Nieuwsbrief

  • Iedere dinsdagochtend om 8u00 in jouw mailbox
  • Ideeën, inspiratie, best & next practices over (de toekomst van) HR
  • Waarmee jij aan de slag kan in jouw organisatie of HR team