Samenvatting
Vanaf 3 augustus 2026 gelden nieuwe transparantieverplichtingen uit de Europese AI Act. Organisaties die AI gebruiken, moeten duidelijker communiceren wanneer en hoe artificiële intelligentie wordt ingezet. Dat sluit aan bij de verwachtingen van werknemers: 61% wil weten hoe AI-systemen tot beslissingen komen, terwijl 47% vindt dat hun werkgever hen onvoldoende ondersteunt bij de overstap naar AI-gedreven werkmethoden. Tegelijk gelooft 65% dat menselijke kwaliteiten onvervangbaar blijven. Voor HR wordt duidelijk dat verantwoord AI-gebruik niet alleen draait om technologie, maar ook om transparantie, AI-geletterdheid en menselijk toezicht.
Werkgevers moeten voortaan transparanter zijn over het gebruik van artificiële intelligentie en blijven investeren in AI-geletterdheid. Nieuw onderzoek van SD Worx toont dat werknemers daar ook steeds nadrukkelijker om vragen.
Vanaf 3 augustus 2026 geldt een nieuwe fase van de Europese AI Act. Werkgevers die artificiële intelligentie inzetten, moeten voortaan transparanter communiceren over het gebruik ervan. Daarnaast blijft ook de verplichting rond AI-geletterdheid van kracht: organisaties moeten medewerkers ondersteunen zodat zij AI veilig, kritisch en verantwoord kunnen gebruiken.
Die nieuwe regelgeving komt op een moment waarop AI steeds vaker deel uitmaakt van het dagelijkse werk. Tegelijk blijkt uit nieuw Europees onderzoek van SD Worx dat werknemers niet alleen de voordelen van AI zien, maar ook meer duidelijkheid verwachten over de manier waarop de technologie wordt ingezet.
AI wordt steeds vaker gebruikt op de werkvloer
Artificiële intelligentie is voor veel werknemers geen experiment meer. Bijna één op drie Belgische werknemers gebruikt vandaag regelmatig AI-tools om dagelijkse taken te ondersteunen. Toch blijft de verwachte impact op het werk genuanceerd. Meer dan de helft van de werknemers verwacht dat AI weinig zal veranderen aan de betekenis van hun job. Ongeveer een kwart denkt dat AI het werk net interessanter maakt, terwijl een vergelijkbaar aandeel vreest dat het werk routinematiger wordt. Eén op vier maakt zich bovendien zorgen dat AI op termijn een aanzienlijk deel van de huidige taken kan overnemen.
Transparantie wordt een nieuwe verwachting
De nieuwe Europese regels sluiten nauw aan bij wat werknemers vandaag belangrijk vinden. 61% van de Belgische werknemers wil weten hoe AI-systemen tot beslissingen komen. Die vraag naar transparantie is bijzonder relevant wanneer AI wordt ingezet in HR-processen zoals rekrutering, planning, evaluatie of andere beslissingen die een directe impact hebben op medewerkers.
Transparantie betekent daarbij meer dan aangeven dát AI wordt gebruikt. Werknemers verwachten ook duidelijkheid over waarvoor AI wordt ingezet, wie verantwoordelijk blijft voor de uiteindelijke beslissing en hoe resultaten gecontroleerd kunnen worden.
AI-geletterdheid blijft een belangrijke uitdaging voor HR
Naast transparantie legt de Europese AI Act ook de nadruk op AI-geletterdheid. Werkgevers moeten ervoor zorgen dat medewerkers voldoende kennis en vaardigheden ontwikkelen om AI op een verantwoorde manier te gebruiken. Daar is nog werk aan de winkel. Uit het onderzoek blijkt dat 47% van de Belgische werknemers vindt dat hun werkgever hen onvoldoende ondersteunt bij de overgang naar AI-gedreven werkmethoden.
AI-tools beschikbaar stellen is dus slechts een eerste stap. Minstens even belangrijk is dat medewerkers leren hoe ze AI correct inzetten, de output kritisch beoordelen en mogelijke fouten of vooroordelen herkennen.
Menselijke expertise blijft essentieel
Ondanks de snelle opmars van AI blijft het vertrouwen in menselijke kwaliteiten groot. 65% van de Belgische werknemers gelooft dat AI menselijke eigenschappen zoals kritisch denken, creativiteit, empathie en oordeelsvermogen niet kan vervangen. Dat wijst erop dat werknemers AI vooral zien als een hulpmiddel dat repetitieve of administratieve taken kan versnellen, terwijl de mens verantwoordelijk blijft voor interpretatie, afwegingen en eindbeslissingen.
Impact voor HR?
Verantwoord AI-gebruik wordt een vast onderdeel van een modern HR-beleid. De focus ligt niet alleen op de implementatie van AI-technologie, maar ook op heldere communicatie, duidelijke governance, AI-geletterdheid en menselijk toezicht.
